Social bookmarking (1): internet

Social bookmarking is niets meer en minder dan dat je online bookmarks
je favoriete internetpagina’s bijhoudt. In sommige gevalllen gaat het
zover dat je zelfs de content zelf (artikelen, foto’s etc) centraal
opslaat. Doordat de bookmarks openbaar zijn krijg je de sociale
dimensie: anderen kunnen ook in jouw lijstje van favorieten kijken. En
je kunt zelf natuurlijk in de bookmarks van anderen kijken. De Frankwatching Furl
is een voorbeeld van social bookmarking, in de linkerkolom hiernaast
zie je de laatste links die ik toegevoegd heb. Het
Frankwatchting Furl-archief bevat inmiddels bijna 5.500 artikelen, weer
onderverdeeld in tientallen rubrieken (zie verder mijn eerdere artikel Furl: je favoriete webpagina’s altijd bij de hand).

Het hele speelveld van social bookmark tools wordt steeds interssanter nu LookSmart Furl heeft gekocht, Yahoo! Flickr koopt en Del.icio.us venture kapitaal krijgt. Tijd om er je er dus even in te verdiepen. In het al genoemde research paper zetten Tony Hammond, Timo Hannay, Ben Lund, and
Joanna Scott van Nature Publishing Group alle bestaande tools naast
elkaar. Het paper is in het blad D-Lib Magazine verschenen, zie hiervoor de volgende links:

• Personalizes Information Organization (editorial)
• Social Bookmarking Tools (I): A General Overview
• Social Bookmarking Tools (II): A Case Study – Connotea

Een van de meest interessante onderdelen van de studie is het gedeelte waar de
verschillende tools ten opzichte van elkaar gepositioneerd worden. Dat
levert een tweetal duidelijke diagrammen op. In het eerste diagram
worden de motieven voor tagging in
kaart gebracht. Tagging is niets meer en minder dan dat er een titel of
label geplakt wordt op een gebookmarked artikel. Als je onderaan dit
artikel kijkt, dan zie je bijvoorbeeld dat dit artikel de tags blog, kennismanagement en tools heeft
meegekregen. Dit soort keywords kun je, behalve aan artikelen, ook aan
bijvoorbeeld foto’s, filmpjes en podcasts toevoegen.

Met deze tools voor social bookmarking kun je eigen of andermans
content taggen en daarnaast via tags content van jezelf of van anderen
weer gebruiken. In onderstaand diagram zijn de belangrijkste tools op deze manier ingedeeld.

Op sommige sites, zoals Technorati (voor artikelen op weblogs), Flickr (voor foto’s) en Vimeo (voor video), wordt de populariteit van tags bijgehouden. Door duidelijke visualisaties kun je hierin goed ondersteund worden.

Een deel van de tools voor social bookmarking richt zich op het
wetenschappelijke
gebied, een deel is generiek van aard. Een ander belangrijk verschil is
dat een gedeelte van de tools alleen links opslaat en een ander
deel juist de hele artikele (of foto’s etc). In een tweede diagram zijn
de diverse tools daarom ook nog eens op dit soort functionaliteiten met
elkaar
vergeleken.

Doordat tools als deze op zeer grote schaal gebruikt worden ontstaan er
zeer belangrijke nieuwe netwerken, ik maak daarbij graag een
onderscheid in kennisnetwerken en kennissennetwerken.

Enerzijds heb je de tagwebs, zeg maar kennisnetwerken die informatie uit allerlei bronnen op allerlei manieren aan elkaar linkt en toegankelijk maakt. Technorati, Flickr en Furl zijn dus zulke tagwebs. Meer over het principe van tags en tagwebs kun je lezen in het artikel Tagwebs, Flickr, and the Human Brain. Anderzijds ontstaan er ook nieuwe kennissennetwerken,
waarbij de tags zorgen voor een nieuwe dimensie van sociale netwerken.
Het is namelijk erg gemakkelijk om contact te zoeken met mensen die
dezelfde interesses hebben. Zo kun je je bijvoorbeeld via e-mail of RSS
abonneren op de artikelen en berichten in de eerder aangehaalde Frankwatching Furl.
Maar je kunt bij Furl ook zien welke andere mensen dezelfde site hebben
als bookmark hebben opgeslagen. Op die manier kun je dus mensen
ontdekken die specialist zijn op een bepaald vlak of precies dezelfde
onderwerpen volgen die je zelf ook interessant vindt (met dank aan Bookmarks van de buren).

Het hele fenomeen waarbij er collectief allerlei content met vrij
gekozen sleutelwoorden (tags) gecategoriseerd wordt is inmiddels Folksonomy gaan heten. Folksonomy is een combinatie van de woorden folk en taxonomy. Het woord Folksonomy werd op 8 november 2004 in Wikipedia opgenomen. Via BlogPulse kunnen we zien hoe deze term in korte tijd op internet bekend is geworden.

Meer over Folksonomy vind je in het artikel Folksonomies – Cooperative Classification and Communication
Through Shared Metadata.

Tot slot nog even terug naar de tools waarmee dit alles op gang is
gebracht. De auteurs van het
eerder genoemde artikel hebben ook een eigen toepassing ontwikkeld: Connotea.

“This is Connotea, a free online reference management service for scientists created by Nature Publishing Group. Login or register to get started.
Connotea
helps you store your reference list online, which means that it’s
readily accessible, it’s linked directly into the literature and it’s
easily shared with your colleagues. Opening your references to other
researchers enables you to discover new leads by connecting to the
collections of those with similar interests to you.”

Van Connetea is ook een screencast (zeg maar een online demo “getting started”) beschikbaar in Flash, Windows Media en QuickTime. De tool is bovendien in een van de eerder genoemde artikelen uitgebreid beschreven. Op The Ten Thousand Year Blog een (kritische) beschouwing van Connetea. Ook van Del.icio.us is er een screencast (5 minuten) beschikbaar.

Ben je ook geïnteresseerd
geraakt, dan wil je vast verder op weg geholpen worden met deze productvergelijking
(pdf) van de belangrijkste tools voor social bookmarking. In dit
overzicht ligt overigens de nadruk op de tekstgeoriënteerde tools (zie
ook mijn eerdere stukje Benchmark: Social Bookmarks tools). Erg waardevol is verder ook de Startpagina-dochter tagging.pagina.nl. Via de Frankwatching’s WeblogWijzer zijn al deze tools ook na vandaag nog steeds gemakkelijk te vinden.

Later deze week deel 2: Social bookmarking (2): intranet.

[Met dank aan Peter van tagging.pagina.nl die me stimuleerde om dit eerste deel te schrijven]

Update 21 april 2005, 00.15 uur: Wat ik nog vergeten was: het uitstekende artikel eerder dit jaar van Frank-ly: Buzzword van de maand: Folksonomy. Ondertussen is dit artikel op Frankwatching ook in Canada opgevallen.

0 stemmen stem