Massamedia in Europa

In
heel Europa worden massamedia als tv en radio nog veel gebruikt door
jongeren. Ze zijn populair vanwege hun brede aanbod en omdat ze
entertainment bieden. Jongeren gebruiken deze media echter passief. ’Ik
kijk tv als ik me verveel’. De massamedia zijn daarom ook niet in
staat om jongeren te activeren. Radio en tv zijn - naast tijdschriften,
affiches e.d. - alleen geschikt als medium om een vraag te creëren
naar informatie over de dingen waarin jongeren (nog) niet
geïnteresseerd zijn.

De troeven van Internet  

Internet wordt steeds
belangrijker voor Europese jongeren. Het grote voordeel van internet is
dat het aantrekkelijke elementen van veel verschillende media
combineert: het is er altijd,  je kunt er informatie zoeken,
entertainment vinden, vrienden ontmoeten en je kunt jezelf laten zien.
Maar de belangrijkste troef is dat het internet interactief is. Je zit
als gebruiker zelf aan de knoppen:  je kunt zelf bepalen wat je ziet of
zoekt.  Voor onderwerpen waarin ze geïnteresseerd zijn, zoeken jongeren
één of twee uur op internet. Voor het verplicht zoeken van informatie
voor school of studie, is de tijd die ze online doorbrengen aanzienlijk
korter. Overigens beschikken lager opgeleide jongeren thuis veel minder
vaak over een internettoegang dan hoger opgeleide jongeren. Ze zijn ook
onzekerder over het gebruik van het net. 

Vertrouwen en betrouwbaarheid

Naast
internet, zijn vrienden voor alle jongeren in Europa de belangrijkste
informatiebron. Hoe jonger de doelgroep, hoe meer ze de informatie van
leeftijdsgenoten geloven. Vrienden vertrouw je omdat ze er geen belang
bij hebben om je te beïnvloeden. Ze kennen je interesses en ze praten
bovendien op een manier die je begrijpt.   

Europese
jongeren hebben niet al te veel vertrouwen in de media. Vooral
massamedia worden argwanend bekeken. De presentatie van informatie
heeft veel invloed op de geloofwaardigheid. Als de informatie wordt
ondersteund door argumenten is ze betrouwbaarder. Ook van belang is dat
informatie door verschillende bronnen wordt bevestigd. Informatie moet
kunnen worden nagetrokken in verschillende kranten, op verschillende
tv-zenders, verschillende radiostations en verschillende internet
pagina’s. Maar voor Nederlandse jongeren ligt dit anders.

Nederlandse jongeren moeten ’dealen’ met informatie overload  

Nederlandse
jongeren zijn wat individualistischer en staan verder weg van hun
familie dan jongeren uit Zuid- of Oosteuropese landen. Zelfs ten
opzichte van hun vrienden zijn ze iets gereserveerder. Ze
staan bloot aan meer informatie en gedragen zich vooral als kritische
consumenten. Ze gebruiken meer verschillende bronnen, zoeken een breder
scala aan informatie en ’zappen’ ook makkelijker. De laconieke manier
waarop ze omgaan met de grote hoeveelheid informatie die op ze afkomt,
blijkt ook uit het feit dat ze zich niet druk maken over de
betrouwbaarheid van media- als enige in Europa.  Zo vinden ze het
internet niet betrouwbaar en geven zelf ook makkelijk valse gegevens
op. Maar ze vertrouwen op hun eigen oordeel. ’Je kunt zo zien of het
een officiële site is of niet’.   

Meisjes gebruiken internet
vooral voor contacten met vriend(inn)en, ze zoeken emotionele
informatie, fun of dingen voor school. Jongens gebruiken veel meer
mogelijkheden: zij downloaden muziek en films,  gebruiken photoshop en
houden van forum-sites. Opvallend is verder dat Nederlandse
jongeren kranten geloofwaardiger vinden en er sneller actief door raken
dan jongeren in andere landen. Radio wordt daarentegen veel minder
gebruikt dan in andere landen.   

Verder zeggen Nederlandse
jongeren dat ze één jongerenkanaal missen waarop alle elementen
samenkomen waarin ze geïnteresseerd zijn. Dat zou op tv, radio of in
een tijdschrift moeten komen. Of ze dit kanaal echt zouden gebruiken,
is onduidelijk. Wellicht is het eerder een verzuchting als reactie op
hun informatie overload.

Achtergrond onderzoek

Dit is
een korte samenvatting van de resultaten van een onderzoek dat is
uitgevoerd in 10 landen in Europa. Het onderzoek, genaamd Youth Builds
Europe, is een initiatief van CJP. CJP is met 300.000 leden één van de
belangrijkste deelnemers aan de European Youth Card Association. Youth
Builds Europe is opgezet om vergelijkend kwalitatief onderzoek te doen
naar de mening van jongeren in verschillende Europese landen (met
inachtneming van de verschillen). Deelnemende organisaties laten
jongeren trainen tot groepsbegeleiders. Na enkele jaren krijgen deze
groepsbegeleiders een licentie om  in hun land nieuwe ’moderators’ op
te leiden, zodat de reikwijdte van het onderzoek snel uitgebreid kan
worden. Een project met die ambitie is uniek in Europa.   

Het
is voor het eerst dat het mediagebruik van jongeren op Europees niveau
kwalitatief is onderzocht. Voor het onderzoek is gekozen voor de
methode van Focus Groups: groepsdiscussies waarbij veel in het werk
wordt gesteld om redenen te vinden die liggen achter meningen,
opvattingen, verwachtingen, wensen en ontgoochelingen van jongeren. In
totaal zijn er 57 groepsdiscussies gehouden met 421 deelnemers. De
groepen werden ingedeeld naar geslacht, leeftijd en onderwijsniveau.   

[Bron: Persbericht ANP Pers Support]

Nawoord

Tot zover deze samenvatting van dit persbericht van het ANP. Een erg
interessant onderzoek, mocht ik nog ander interessant materiaal
tegenkomen, dan zal ik er hier op de weblog op terugkomen. Bijzonder om
te lezen dat Nederlandse jongeren wat positiever denken over de
Nederlandse kranten. Dat lijkt me de duidelijk de verdienste van Metro en Spits.
De opmerking over het ontbreken van een jongerenkanaal lijkt me een
duidelijk signaal. Je ziet in andere landen hoe merken er soms wel in
geslaagd zijn om de brug te slaan tussen een bestaand kanaal en
internet. SkyRock en SkyBlog in Frankrijk vind ik hiervan het mooiste voorbeeld, maar dat land kent er meer.

Misschien wordt het tijd dat Talpa’s Tien, Sanoma/ Ilse Media en/of Metro eens met elkaar gaan praten? Of zijn er nog andere mediaconcerns, blogproviders en uitgevers die in de startblokken staan? It’s time to act!

Eerder kon je hier al gerelateerde berichten lezen:

• Kids en blogs worden volwassen (13 januari 2005, eveneens gepubliceerd in ReclameWeek)
• Blogs in Frankrijk voorpaginanieuws (27 december 2004)
• Internet voor informatie, TV nog voor entertainment (4 november 2004)
• Media in Nederland: nieuwe media verdrukken de oude (6 oktober 2004)
• [[tt:jongeren]], [[tt:media]], [[tt:uitgevers]], [[tt:kranten]], [[tt:blogs]]