Afgelopen donderdag was ik toehoorder bij het praatje van Guido van Nispen gehouden ter ere van het 5-jarige bestaan van Politiek Online. Daar kreeg ik de nieuwste iPod in handen en dacht: "Goh. Leuk. Het zal wel." Ik ben dus duidelijk geen gadgets freak, geen early adopter van nieuwe media. En nu ben ik een beetje in shock.
Niet alleen kreeg ik die donderdag te horen dat ik niet meetel in "the blogscene" omdat ik geen RSS-feed gebruiker ben, maar daarnaast heb ik geen idee wat Politiek Online mij als afscheidspresentje heeft meegegeven. Kortom, ik heb de ballen verstand van techniek en van alle nieuwe snufjes in medialand.
Nu ben ik al jaren stellig van mening dat niet het medium maar de zender bepaald wat de boodschap is, dus zou ik zelfs zonder RSS en iPods toch nog uit de voeten moeten kunnen. Technologisch deterministisch denken, daar doe ik immers niet aan mee: niet de technologische kenmerken van een medium bepalen de rijkheid van de communicatie, maar de manier waarop er gecommuniceerd wordt.
En inderdaad: hoera, hoera: Minister Donner heeft me een enorme dienst bewezen. Hij heeft gebruik gemaakt van Podcasting media en ondanks deze technische "rijke"manier van communiceren was zijn boodschap armzalig* te noemen. Aandacht heeft hij overigens genoeg gekregen, maar of de inhoud van zijn verhaal is overgekomen dat is de vraag. Dat niet iedereen een goede zender is, moge duidelijk zijn.
Niet alleen de groei van het aantal weblogs en andere media gebruikt door politici (vanuit de kleinste gemeente tot aan Den Haag) nemen toe, maar ook de aandacht vanuit de wetenschap, bedrijven en instellingen voor de manieren waarop nieuwe media binnen de politiek gebruikt wordt om verschillende boodschappen naar buiten te brengen verscherpt zich.
De manieren van communiceren kunnen dan wel steeds moderner worden, wanneer de boodschap traditioneel hetzelfde blijft, haakt de burger af. Mijn vraag is: worden traditionele manieren van politiek bedrijven omver geworpen, wordt het een mediamix, of blijft het toch vooral een survival of the fittest? Degene met de grootste mond wint?
P.S. Ik las overigens dat er bij TALPA een aantal programma’s van de buis gehaald gaan worden: niet genoeg kijkers. Wat denkt u, zal Minister Donner met zijn uitzendingen ook van de Podcast verdwijnen?
* In de communicatieliteratuur beschrijft men face-to-face communicatie als een zeer rijke manier van communiceren. Hoe meer signalen (lichaamstaal, gevoel, expressie, stemgeluid) men als zender kan overbrengen, hoe rijker de communicatie zou zijn. De Media Richness Theory van Daft and Lengel heeft de vraag opgeworpen of arme media (zoals e-mail) wel geschikt zouden zijn om mensen met elkaar te laten samenwerken. Zie ook: Rasters, G. (2004). Communication and Collaboration in virtual teams: did we get the message? Print Partners Ipskamp.
Gaby Sadowski-Rasters werkt als docent en onderzoeker aan de TU/e. Ken je ook missers in politiek medialand, geef die dan via Contact door.
Keesjan Deelstra 
NieuwsVandaag 
Thomas 
Rick Mans 
Bernard Elshout 
Gaby ik kan je beeld goed volgen. Zelf vind ik het wel leuk om nieuwe technologie te gebruiken en een gevoel te krijgen hoe het allemaal werkt. Zo heb ik onlangs een eigen videopodcast gemaakt samen met mijn zoontje Roderick. Erg leuk om te doen en ook best grappig om te maken en hopelijk te zien (kijk zelf op http://www.blognomics.nl of bij http://www.podfeed.nl) maar ook een voorbeeld van weglopen met de techniek. Een belangrijk aspect van de niewe media is natuurlijk dat als je er niet aan mee doet, je mogelijk een (groot) publiek gaat missen. Het zal wel andere eisen aan de zender gaan stellen, die zal toch of zelf of met behulp van ondersteuning iets in de nieuwe wereld moeten gaan doen om niet een deel van zijn publiek te missen of niet voldoende te informeren.
Met het voorbeeld van Minister Donner leg je precies de vinger op de zere plek. Een podcast in elkaar zetten is m.i. een vak apart, misschien nog wel (veel) moeilijker dan een weblog onderhouden. De luisteraar zal daarom de nodige moeite moeten doen om kwalitatief ‘goede’ podcasts te ontdekken (en die zijn er zeker) te midden van het enorme aanbod. Donner doet wat mij betreft een verwoede poging, net als een aantal andere politici, om de enorme kloof tussen Den Haag en de burger te overbruggen. Dapper, maar wat podcasten betreft onbegonnen werk lijkt me.
Ik ben ook niet al te erg overtuigd van Podcasten, maar Donner is wel het aller aller aller slechtste voorbeeld wat je kan vinden. Misschien dat de Berry & Uli show Gaby kan genezen? te downloaden op http://www.ans-online.nl
Op zich kan ik me voorstellen dat een podcast uitzending best leuk kan zijn, vooral voor de makers.
Ik vind overigens bijvoorbeeld Wouter Bos met zijn Boscasting al veel beter dan Meneer Donner. Maarja, ik luister eigenlijk ook nooit naar de radio, dus voor mij brengt zo’n podcast niet veel nieuws.
Good podcast impart emotion and a bit of gossip as a hook to make you tune in again. With both Donner podcasts, I get the impression I am listening to someone dictating a letter to his secretary. Audio quality and curiosity value 0. He is using the medium to be defensive – you think we are not busy in the Hague but we are, here is what I did this week. I wonder how many people subscribed? If I were Sennheiser, I’d send the guy a new micrphone – and the bill of course.
Je kunt zeggen wat je wil, maar ze zijn wel consequent, die bewindslieden in Den Haag. Na de weblog van Minister Zalm die geen echte weblog is, hebben we nu de podcast van Minister Donner die geen echte podcast is.
Voor mij ook het zoveelste bewijs dat het beschikken over een technische tool niet voldoende is om een goede productie neer te zetten. Maar ook symbolisch voor het onvermogen van veel communicatieprofessionals om de nieuwe mediamogelijkheden goed in te zetten. Communicatie is nu echt tweerichtingsverkeer aan het worden, dat vraagt niet alleen om praten (zenden) maar ook om luisteren (ontvangen). Ik zou het ijzersterk vinden als het team van de Donner podcast wat doet met deze kritiek en als ze er zouden slagen om de formule bij te schaven en uit te bouwen. Lukt dat niet, dan is dit initiatief ten dode opgeschreven.
Echt communiceren, in de ware zin van het woord, is een vak apart, zo blijkt maar weer.
@ Gaby: Voordat ik het vergeet, van harte welkom hier op Frankwatching! De kop is eraf, je hebt de discussie meteen goed op gang en ik zie uit naar de volgende ontmoeting!
Merci! Ik vind het ook echt leuk om de reacties te lezen. In mijn volgende column zal ik ook weer een mediamisser onder de loep nemen, maar zal er nu ook een voorbeeld van goed mediagebruik tegenover stellen.
@Frank: is het dan misschien wat om luisteraars naar de podcast van Donner vragen in te laten spreken waar de minister dan op kan antwoorden? Daar moet natuurlijk een dikke filter op, maar dan heb je wel twee-weg communicatie!
@ DuPantalon: Dat is zeker wat. Je ziet bij de ervaren podcasters (Curry, Nevon etc) dat het inmiddels erg gebruikelijk en ook zeer effectief is. Mensen sturen een mp3 op of een e-mailbericht van een luisteraar wordt voorgelezen en er wordt door de podcaster op gereageerd. Nog mooier is om dat bij de aankondiging van een podcast ook op een site/blog te vermelden wat de onderwerpen zijn waaraan aandacht wordt besteed. Misschien groeien we zo stap voor stap toe naar Gaby’s voorbeelden van goed mediagebruik in deze cyclus. ;-)
Den Haag zal toch ook wel gebruik maken van een communicatie adviesburo? Donner zal toch niet op zijn zolderkamertje zelf hebben zitten froebelen? Ik denk dat de beste man dan ook weinig te verwijten valt. Hij of zijn partij raadpleegt een buro om zijn imago wat op te poetsen en dan krijg je zoiets.
@ Martijn: Ik denk dat we Donner alleen maar moeten prijzen om zijn initiatief, laat dat duidelijk zijn. Het is absoluut te waarderen dat hij z’n nek uitsteekt. En ongetwijfeld is er binnen het team van communicatieprofessionals ook een bureau betrokken. Maar daar zit nou juist ook mijn punt: als je gaat werken met social software, heb je andere deskundigheid aan boord nodig dan voorheen. Marketing- en communicatieafdelingen zijn niet altijd gewend om direct 1-op-1 voor de ogen van een groot publiek (het gaat dus vooral om die combinatie) te communiceren. Wat het complexer maakt is dat we het hier ook nog over “nieuwe media’ gaat (hoe lang blijft nieuw trouwens nieuw?) en dat de binnen bureau’s opgebouwde expertise meer bij de tradionele mediamix aansluit. Ik kan me in elk geval voorstellen dat het bureau dat door het Ministerie van Justitie is ingeschakeld, haar sporen in het meer traditionele veld heeft verdiend. Of vergis ik me?
Ik heb tijdens mijn onderzoek naar virtuele communicatie heel wat voorbeelden voorbij zien komen waarin “nieuwe media” gebruikt werden op traditionele manieren van communiceren. Zo was er een groot EU project waarin verwacht werd dat men op afstand met elkaar zou communiceren. Men gebruikte allerlei tools om de samenwerking te bevorderen, maar omdat het management toch graag een oogje in het zeil hield, werd eigenlijk de noodzaak om te communiceren weggecoordineerd. Daardoor werden nieuwe tools niet of nauwelijks (dan wel verkeerd) gebruikt.
Volgens mij is het belangrijk dat mensen niet zomaar allerlei nieuwe communicatietools gaan gebruiken omdat ze denken op die manier mee te doen aan een trend. De techniek maakt inderdaad veel mogelijk, maar de rijkheid van de communicatie hangt nog altijd af van een heel aantal factoren: context, cultuur, organisatiestructuur en vooral ook de zender.