Ooit leken artikelen op het web als twee druppels water op artikelen in print. Maar in de loop van de tijd hebben we geleerd dat schrijven voor het web anders is dan schrijven voor print. Of het nou gaat om de opbouw van een verhaal, de opmaak van de tekst of de samenstelling van een titel. Online gedraagt zich echt anders dan print.
Waar artikel formats in print redelijk zijn uitgekristalliseerd, daar zie je dat online zich in een hoog tempo blijft doorontwikkelen. De lezer raakt steeds meer gewend aan de mogelijkheden van het nieuwe web en steeds grotere groepen online lezers verwachten vandaag de dag van een artikel meer dan voorheen.
De online lezer wil niet alleen tekst maar wil ook visueel op zijn wenken worden bediend. Dus foto’s, graphics of andere visuals. Tegenwoordig heb je zelfs al klikbare PowerPoint presentaties die volledig geïntegreerd zijn in een verhaal. De lezer is ook steeds vaker op zoek naar bewegend beeld. Video is in, of het nou gaat om instructie, infotainment of gewoon entertainment of nieuws. Video is immers gewoon onderdeel van het verhaal en de lezer wil dat ook graag letterlijk zo terugzien. In het YouTube tijdperk zit hij of zij niet echt meer te wachten op allerlei pop-ups, opstartende applicaties en andere toeters en bellen.
Maar een artikel is ook is ook een uitnodiging om terug te praten. Online wel te verstaan. Dus in de vorm van reageermogelijkheden zoals commentaren, een forum of mogelijkheden om te chatten. Een goed artikel nodigt uit tot interactie, tot dialoog en participatie. De auteur schrijft deel 1 van het verhaal, zijn (of haar) lezers schrijven deel 2.
Een artikel is ook een soort hangplek waar je gelijkgezinden tegenkomt. Mensen van vlees en bloed die gelijksoortige interesses hebben en waarmee je – net als in het normale leven – soms graag een gesprek wil aanknopen. Je wil als lezer liefst ook nog zien dat ze die anderen er ook zijn en soms je wil ze zelfs ontmoeten.Een bijzonder begrip trouwens, ‘het normale leven’. Internet maakt immers juist steeds meer deel uit van dat normale leven. Net zoals trouwens het begrip ‘lezer’ door al deze ontwikkelingen steeds meer aan kracht lijkt in te boeten. De lezer is immers tegelijk ook kijker, luisteraar, auteur, producent, creator.
De lezer als gebruiker van allerlei vormen van content: tekst, beeld, video, als informatieconsument. Maar diezelfde lezer vervult in toenemende mate ook een rol als informatieproducent. Hoe gaan we zo’n persoon eigenlijk noemen? Of wordt de lezer op internet weer gewoon een mens? Dat klinkt wat mij betreft in elk geval heel veelbelovend.
Jazeker: offline en online groeien steeds verder naar elkaar toe. Behalve op de gemiddelde corporate website natuurlijk. Want die is nog zo print…
Deze column is eveneens gepubliceerd op de site van communicatiebureau JCM Context.
Jacqueline Fackeldey 
Joop 
Jolante 
Sander Duivestein 
Maurice 
Frank, bedankt. Mooi stuk.
Ik heb gisteren voor print nog weer even (na de deadline) een artikel geschreven, dat doe ik heel zelden. Net of ik het verleerd was.
Jeroen Mirck had het er laatst ook over op DNR: journalisten zouden veel kunnen leren van de ‘lossere’ manier van schrijven van bloggers of bloggende journalisten. (Tenminste dat is me van zijn stuk voornamelijk blijven hangen, omdat ik het zelf zo heb ervaren.)
Een goede week!
We blijven “mensen”, dat verandert juist niet! Alleen de definitie van de mens wordt alleen uitgebreid. Wie past Wikipedia aan? “De mens (Homo sapiens) is een hoogontwikkelde primaat behorend tot de superfamilie der mensapen (Hominoidea), die in staat is om zowel grote hoeveelheden informatie tot zich te nemen als grote hoeveelheden informatie te kunnen produceren, om dit via het internet snel te verspreiden, zodat de multitaskende medemens hetzelfde kan doen…”
Dank voor je artikel. Steeds vaker sla ik informatie van professionele kanalen over en raadpleeg ik (online) informatie van gebruikers. Deze is zo veel praktischer dan van bedrijven. Die zijn te veel met zichzelf bezig; blijven te veel zenden en luisteren over het algemeen slecht naar de consument. Ik voorzie dat sales en marketing verdwijnen. “Wij consumenten maken het zelluf wel uit”.
Wist je dat er ook zelfs bewegende poezie bestaat? Een typisch voorbeeld van tekst die al jarenlang alleen op print gemaakt wordt, maar in online vorm een totaal nieuwe dimensie geeft. http://www.tonnusoosterhoff.nl/
Frank,
Ik ben absoluut fan, echter dit artikel is te vaag. Zet wel aan het denken.
Het is echt geen abc dat media mogelijkheden voor web eindelijk goed bruikbaar worden, en dat de jeugd op 1001 manieren communiceert en consumeert. Mijn stelling zou zijn, als suggestie voor verdieping, dat juist nu veel beter/meer moet worden nagedacht over de boodschap, stijl en structuur. Het ‘uitlog %’ voor de average site zal ongetwijfeld 100% hoger liggen dan vroeger, dus core-comm’s is key. Anyway, ook dit is een vaag verhaal.
Is het niet zo dat het juist nu, meer dan ooit, gaat om de vorm/boodschap van de ZENDER en niet van de ontvanger, zoals in tradionele media en/of benaderingen. En dat is juist mega interessant als maatschappelijk/global verschijnsel, dat we eindelijk weer nieuwsgierig kunnen zijn naar anderen. En niet passief consumeren.
Bravo.
@ Henk-Jan: Dat gevoel herken ik helemaal. Schrijven voor print is alle woorden op een gouden weegschaal wegen. Online is losser en daardoor ook creatiever, gewaagder. Maar ook minder de puntjes op de i, soms – vooral qua spelling – wat slordiger.
@ Cruijs: We blijven mensen maar straks mogen we dat dus ook online weer gewoon zijn. En niet langer gebruiker, lezer en ga zo maar door. En weet je dat er in Wikipedia echt zo’n soort tekst staat… “Een van de belangrijkste eigenschappen van de mens is de ontwikkeling van een taal voor communicatie. Door middel van ontwikkelingen in de twintigste eeuw is de mens in staat om wereldwijd met andere mensen te communiceren, alhoewel dit nog niet beschikbaar is voor ieder mens.” http://nl.wikipedia.org/wiki/Mens
@ Eljo: Ik herken dat helemaal. Ik denk dat professionele kanalen / uitgevers ook veel meer op zoek moeten naar het aangaan van relaties met ‘gewone mensen’. Dus meer een dialoog en uitwisseling faciliterend dan content producerend. Doen ze dat niet, slagen ze daar niet in, dan zijn ze gedoemd onder te gaan. Het worden boeiende jaren, de grootste veranderingen moeten nog komen denk ik.
@ Hadewych: Dit is mooi, wat een juweeltjes!! Echt heel creatief, heel bijzonder! Trouwens ook erg leuk om je hier weer tegen te komen!!
@ Maarten: Mijn bedoeling was niet om te zeggen dat boodschap, stijl en structuur niet belangrijk zijn, integendeel zou ik bijna willen zeggen. Maar de ontvanger, om jouw begrippenkader even vast te houden, wil niet alleen ontvangen maar ook zenden. Dus het gaat er om dat voor aan beide kanten van de ‘lijn’ zowel zenden als ontvangen gefaciliteerd wordt.
En af en toe maakt vaag heel wat los. Prima dat je hier ook even je kritische mening geeft, we hoeven het natuurlijk ook niet (altijd) eens te zijn!