Zojuist is het boek met de titel ‘Pop UP’ verschenen. Het is geschreven door Henk Blanken en communicatie wetenschapper en publicist Mark Deuze. PopUp gaat over de strijd tussen oude en nieuwe media. Het is het eerste Open Source boek. Dat wil zeggen dat de volledige content al verschenen is op henkblanken.nl en dat de community het een en ander heeft kunnen becommentariëren. Een gastcolumn van John Knieriem.

De pop-up in dit boek staat model voor het primitieve antwoord van de oude media op de nieuwe. Want de pop-up is een advertentie op internet die vooral hinderlijk is, met informatie waarom je niet hebt gevraagd. Terwijl de consument bij nieuwe media juist zelf wil bepalen wat hij leest en waar hij naartoe gaat. In een razendsnel tempo is de wereld veranderd en zijn journalistiek en politiek zombies geworden; ze zijn al dood, maar ze weten het nog niet.

Onlangs woonde ik een presentatie van Henk Blanken, in het dagelijks leveren adjunct hoofdredacteur van Dagblad van Het Noorden, bij.

De massamedia zijn een vergissing van de geschiedenis. Het was iets tijdelijks dat zich heeft afgespeeld tussen 1950 en 1990. De basis van communicatie is interactief. Massamedia was iets tijdelijks bij gebrek aan beter. Het gaat tegenwoordig om een oneindig aantal niches die middels bereikt willen worden. Er is weer sprake van een verregaande individualisering.

Hierdoor loopt de journalistiek kans om te verdwijnen. Individuele lezers zijn in het algemeen beter op de hoogte, betrouwbaarder, authentieker en meer betrokken dan journalisten. En daarom willen we als individu wel naar onze buurman maar niet naar een journalist luisteren.

‘We zoeken het zelf wel uit” is het nieuwe adagium. Daar komt nog bij dat de huidige generatie journalisten zich als een soort adel ziet en ook zo gedraagt. Journalisten hebben zich veel te veel vereenzelvigd met de macht. Iemand als Pim Fortuyn had dat goed gezien.

De grootste fout die uitgevers hebben gemaakt is om het internet te zien als alternatief voor een drukpers. Internet is geen massa medium, het gaat om de niches die je daarop kan bereiken De teruggang van kranten is ingezet in de jaren 70 maar en loopt nog minstens 20 jaar door omdat mensen touw zijn aan het medium. De huidige 40+ers zijn opgegroeid met de kranten en blijven dat media gebruik houden totdat ze zijn uitgestorven. Jongeren zijn niet met kranten opgegroeid maar met internet en zullen daarom niet overstappen op kranten.

Dat is de “wet van de navelpiercing”. Deze luidt wie op zijn 25e nog geen navelpiercing heeft , heeft 95% kans dat hij of zij er nooit een krijgt”. Het is daarom een illusie dat jongeren over zullen stappen naar echte kranten of bereid zullen zijn voor content te betalen. Geen enkele innovatie op het gebied van internet (Yahoo, Google etc) is bedacht door uitgevers of journalisten. Maar door mensen die uit een andere wereld kwamen.

Om succesvol te zijn op internet met nieuws moet je aan de volgende voorwaarden voldoen:

• Houd het kort
• Zorg voor veel beelden
• Het laatste nieuws moet bovenaan
• Plaats het Nu! Er zijn geen deadlines
• Biedt het gratis aan
• Laten mensen ongeregistreerd kennis nemen van de berichten
• Gebruik een Googliaanse GUI
• Breng het ongefilterd (in zijn naakte omvang)
• Pesonaliseer het nieuws
• Maak het interactief (zonder moderator)

De presentatie woonde ik bij in gezelschap van een grote groep journalisten. En dan blijkt uit de discussies dat deze groep enorm worstelt met het veranderende media landschap. Hoe ga je om met filmpjes van steekpartijen die worden aangeboden. Publiceer je die? En wat doe je ermee op TV? Laat je het daar ook volledig zien. Ook de discussie over verschraling van het aanbod komen telkens terug. Het traditionele denken binnen deze beroepsgroep is bijzonder hoog. En daarom zijn vernieuwende initiatieven in de journalistiek zo moeilijk.

John Knieriem is managing director van het Rotterdamse internet-bureau Intermax.