Storytelling is de oude kunst van het vertellen over gebeurtenissen in woorden, afbeeldingen en geluiden. Digital storytelling is de term die gebruikt wordt wanneer mensen digitale tools gebruiken om hun vertaal te vertellen. Dat doen ze via internet inmiddels volop en video heeft daar een compleet nieuwe dimensie aan toegevoegd.
Het deze maand twee jaar oude YouTube is daarvan natuurlijk het overbekende voorbeeld. De site waar iedereen gratis video’s kan plaatsen, bekijken en delen. Natuurlijk, er staat veel materiaal van professionele uitgevers tussen: muziek, nieuws, commercials en fragmenten van shows. Maar wat mij vooral fascineert is de explosie van (echte) user generated content op dit soort sites. Video’s over gewone dingen, die door gewone mensen zijn gemaakt. Videoclips die het verhaal vertellen van het alledaagse leven. Een leven dat op een steeds grotere schaal op video wordt vastgelegd, levensverhalen die in bewegend beeld een eigen leven gaan leiden.
De openingsdans van een huwelijksfeest die de wereld rondging
Je zou kunnen zeggen dat het huidige tijdsgewricht steeds meer in een digitaal videoformaat aan de geschiedenis wordt toevertrouwd,. Maar niet alleen dat. Het is ook alsof de wereld een groot dorpsplein is geworden, waar YouTube het nieuwe podium is voor de stadsomroeper van weleer. Het verhaal dat vervolgens via mensen weer verder verteld wordt. Vroeger van mond tot mond, tegenwoordig via blogs en andere social networks. Vroeger in de directe fysieke omgeving, tegenwoordig in de veel grotere virtuele omgeving. Een nieuw sociaal netwerk, niet meer beperkt door tijd of plaats. Integendeel, een sociaal netwerk via het web, verder reikend dan alleen het hier en nu en verder dragend dan de vooraf gekende contacten.
In de wereld van het schrijven is ‘de kunst van het weglaten’ nog steeds een belangrijk credo. Mag ik daar nu als nieuw motto ‘de kunst van het toevoegen’ aan toevoegen? Videokunst wel te verstaan. Want meer nog dan een stuk tekst kan video je pakken, een emotie overbrengen, een gevoelige snaar raken of een verhaal helemaal dragen. Videokunst als het hart van digital storytelling.
En de tekstschrijver? Die gaat volgens mij op weg van tekstschrijver naar contenteditor*. Waarbij behalve tekst het (bewegend) beeld een steeds grotere rol gaat spelen. Want we willen immers wel de taal van de doelgroep blijven spreken.
* Mijn verontschuldigingen voor het woord contenteditor, ik kon even geen beter woord bedenken. Het blijft in dit digitale tijdperk soms behelpen met die schrijftaal…
Deze column is eveneens gepubliceerd op de site van communicatiebureau JCM Context.
Jasper van Weerd 
Maurice Seleky 
Michiel Frackers 
Hai,
Interessante vergelijking met het dorpsplein. Om daar verder op in te gaan, komt het nieuws niet alleen maar van de stadsomroeper wat mij betreft, maar ook van de visvrouwen, roddeltantes, kappers en noem maar op. Leverden ook niet alleen informatie over hun vak, maar alles wat ze interessant vonden om te delen.
Vroeger kanalen van cruciaal belang om op de hoogte te blijven, nu zijn deze kanalen terug in de vorm van blogs, vlogs etc.
Menselijke natuur is dus niet veranderd; de middelen en het bereik wel…
Trouwens, content editor voor het be/verwerken van niet zelf-gecreëerd materiaal is één kant; script schrijvers, die iets geheel nieuws creëren wat mij betreft de andere.
Ik heb toevallig gisteren een aantal YouTube films zitten kijken van Ira Glass die vertelt over de kunst van het verhalen vertellen. Begin bij Ira Glass on Storytelling #1 en zie de vier delen. Erg goede inzichten! Hij geeft een aantal tips hoe je een goed verhaal kunt vertellen.
Ira Glass on Storytelling #2
Ira Glass on Storytelling #3
Ira Glass on Storytelling #4
Verhalen vertellen is inderdaad de oudste methodiek van oa kennisoverdracht. Digi-tales stellen mensen instaat om bijna op exhibitionistische wijze hun verhalen te delen met de hele wereld. Na het individu, zoals je terecht beschrijft, volgt het bedrijfsleven. Binnen ons bedrijf gaan we uit van het inzetten van het hele scala aan digi tools, van blogs tot wiki pagina’s, van social networks tot social bookmarking en nog veel meer. Het gaat wat ons betreft om het opbouwen van een eigen verhaal met de individuele stakeholder, van wie we immers steeds meer moeten weten, om op het juiste moment en in de juiste vorm hem/haar van de juiste informatie te voorzien. In het kort raakt het wat ons betreft een aantal kritische succes factoren, nl. visie, bedrijfscultuur, SCIM (stakeholder communicatie van informatie management) en branding (waarbij branding staat voor het creeeren en onderhouden van communicatiecontact momenten met stakeholders), waaraan een organisatie invulling moet geven om “corporate story telling” echt inhoud te geven.
Binnenkort doe ik daar wel een uitgebreider blogje over op http://www.molblog.nl .
[...] Digital storytelling: De kunst van het toevoegen [...]
Mooi artikel Frank!
Misschien zouden we voor content-editor, analoog aan het woord vormgever, de brede term “inhoudgever” kunnen invoeren.
Digital storytelling doet mij gelijk denken aan interactive narratives. Een aantal jaren geleden was het een hot-issue wat zich tot doel stelde om betekenis over te brengen via digitale media. Het idee was toen dat de auteur een verhaal schreef waar de lezer of gebruiker invloed op kon uitoefenen. Het verhaal moest zich als het ware aan de gebruiker aanpassen, waardoor je hetzelfde verhaal elke keer opnieuw, maar wel anders kon beleven. Dit kwam tot uiting in hypertext ficties, database verhalen, maar ook meer game achtige vormen, virtual realities en adaptieve omgevingen. Wat opviel aan deze discussie was de balans tussen de macht van de auteur en de invloed van de gebruiker. Hoe meer invloed de gebruiker kreeg, hoe meer macht de auteur uit handen moest geven. Een goed verhaal neerzetten was hierdoor een moeilijke opgave en er zijn naar mijn weten maar weinige succesvolle interactive narratives tot stand gekomen.
De balans tussen de macht van de auteur en de invloed van de lezer/gebruiker lijkt tegenwoordig niet echt meer van toepassing. De auteur zoals bij interactive narratives is uit het plaatje verdwenen. De gebruiker heeft nu de touwtjes zelf in handen en is zelf meer auteur dan lezer. Web 2.0 heeft ook voor de totstandkoming van zogenaamde net-narratives (net-native stories are already here:) of digital storytelling gezorgd, waarbij verschillende verhaalfragmenten soms kris-kras over het internet opduiken. Door de mogelijkheid om op die fragmenten te reageren, wordt er snel veel gespeculeerd en gaat zo’n verhaal een eigen leven leiden, waardoor er weer een hele nieuwe dimensie aan het verhaal wordt toegevoegd.
Ik vind het mooi dat iedereen tegenwoordig zijn verhaal kan doen via de vele Web 2.0 technieken. Het internet is dan ook een communicatie kanaal geworden waar de ‘normale’ mens ook toegang tot heeft. Wat ik alleen een beetje mis is dat het internet en de computer niet echt nieuwe digitale ‘kunst’ vormen hebben voortgebracht, zoals interactive narratives poogde te doen. De (technische) ontwikkelingen binnen digitale media lijken zich bijna altijd te richten op de ‘middelen’ en niet op de inhoud. Die bestaat tegenwoordig nog steeds vooral uit tekst, plaatjes en bewegend beeld.
Ook leuk in dat kader zijn de sites waarin mensen verhalen vertellen over hun buurt, zoals Het geheugen van oost en Geheugen van Almere.
Renée
@ Otto: Ik ben het eens met de verbreding die je aanbrengt, we kunnen inderdaad allemaal stadsomroeper zijn.
@ Frank: Zonder meer mooi materiaal. Ik heb de eerste video en de andere links ook even aan je reactie toegevoegd. Bedankt!
@ Ronald: Je bent al aan deel 2 begonnen, ik ben erg benieuwd naar de rest van je verhaal! Laat even weten als het online staat.
@ Theo: Prachtige naam, inhoudgever. Chapeau!
@ Kevin: Dank voor de uitgebreide toelichting die je geeft. Mooi om deze (klinkt in dit verband wat vreemd) historische context te lezen. Ik deel je mening dat er (nog) weinig nieuwe kunstvormen zijn ontstaan, al denk ik dat dit een kwestie van tijd is. We zijn er nu pas aan toe. Recent kwam Hadewych hier op de blog trouwens wel nog met een mooi voorbeeld waar dat al wel gebeurt. ik citeer haar even nog hier: “Wist je dat er ook zelfs bewegende poezie bestaat? Een typisch voorbeeld van tekst die al jarenlang alleen op print gemaakt wordt, maar in online vorm een totaal nieuwe dimensie geeft: Tonnus Oosterhoff“. En dit voorbeeld ontdekte ik vanavond: Project two (via hier).
@ Renée: Wat een mooie voorbeelden!!! Ik heb het de laatste tijd al een paar keer met mensen over zo’n idee gehad, maar ik kende deze voorbeelden nog niet. Reuze bedankt!
@frank: die van tonnus oosterhoff is helemaal top, ik wist niet dat dat bestond, super, ga ik zeker wat mee doen….!!
Beste Frank,
Gisteren kwam ik jouw weblog (pas) tegen over digital storytelling en heb het gelijk doorgestuurd naar een paar ‘collega’s van mij. Wij zijn sinds een aantal maanden actief om de beleving rondom een stad (met haar velen verhalen en gezichten) vast te leggen en te delen. Jouw opmerkingen over het ‘dorpsplein’ en de ’stadsomroeper’ raken precies de kern ! Complimenten….
Vanuit mijn dagelijkse ’storytelling’ praktijk (http://www.dutopia.nl), waarin wij (zakelijke) mensen bewust laten werken met persoonlijke verhalen om op die manier betere relaties & presentaties te creeren, kreeg ik ook het idee om de verhalen rondom een stad samen te laten komen. ‘Beleef de Stad’ is ons concept en middels jouw youtube videootje laat je precies zien welke ‘emotionele’ momenten juist graag gedeeld worden !
Zodra een en ander ‘live’ is laat ik het weten ….
Ik twijfel over de kunst van het toevoegen en de nadruk die ligt op videokunst. De tekst van de verteller, liefst door hemzelf verteld in voice-over, blijft toch het hart van het filmpje.
De associatie digital storytelling/videokunst. Onze ervaring is dat de filmpjes dat helemaal niet nodig hebben. Het zijn documentjes, van leerlingen uit alle delen van het land. De ene keer vertelt een meisje over haar broer die een zeldzame heupziekte heeft, de andere keer gaat het over een jongen die na een verhuizing in het nieuwe huis de schuilplaats van onderduikers uit de Tweede Wereldoorlog ontdekt. Pas geleden hebben we een workshop gedaan voor een science klas op een VMBO in Ymuiden. Met elastiekjes maken kinderen iets duidelijk over de werking van spieren.
De tools zijn er. Dat is het eenvoudigste deel, de techniek. Iedereen heeft een verhaal. Daar wordt het moeilijk. Want hoe vertel je dat verhaal? Wat maakt jouw verhaal interessant voor anderen? Daar heb je meer voor nodig dan techniek.
@ Frank van D: Ik geloof niet dat ik echt met je van mening verschil. We weten dat audio, in dit geval dus de stem waarover je het hebt, erg belangrijk is in video. Maar video (incl. het o zo belangrijke geluid) voegt echt een dimensie toe aan de geschreven tekst, dat was het punt wat ik wilde maken.
De kunst van het toevoegen is – als het om video gaat – erg sterk ook de kunst van het vertellen – in tekst, muziek, of ander geluid. Ik bedoel – ook in mijn artikel – met kunst meer de gave dan kunst met een grote K.
Erg interessant trouwens waar jullie met ‘Vertel je verhaal‘ mee bezig zijn!
@ Paul (alsnog): Mooi om te zien hoe zaken elkaar gaan raken en beïnvloeden, dank voor je enthousiaste reactie! Is er al meer nieuws over ‘Beleef de stad’?
@ Ronald (alsnog): graag gedaan!
[...] verhalen vertellen of transmedia en digital storytelling genoemd, is de laatste tijd erg [...]
Digital Storytelling is in Engeland en Amerika al vrij lang een fenomeen waar veel om te doen is, kijk maar eens op http://zichtbarezaken.web-log.nl/zichtbarezaken/digital_storytelling/index.html
Persoonlijk vind ik dat videoblogging, vodcasten of vloggen daar ook deel van uit maakt, zie ook http://zichtbarezaken.web-log.nl/zichtbarezaken/vodcasting/index.html
[...] verhalen vertellen of transmedia en digital storytelling genoemd, is de laatste tijd erg [...]
[...] en meerdere platforms in te zetten. Crossmediaal verhalen vertellen, transmedia storytelling of digital storytelling, is de laatste tijd erg [...]