Wanneer het gaat om voorbeelden van web 2.0, of beter van customization of co-creation worden er meestal voorbeelden genoemd uit de consumentenmarkt. En ja, daar maak ik me zelf ook schuldig aan, dat moet gezegd. Ik geef regelmatig presentaties over web 2.0 en doe dat ook steeds vaker voor B2B-marketeers en bij de voorbereiding daarvan betrap ik mezelf erop dat de nieuwe online ontwikkelingen in de consumentenmarkt mijn aandacht beter weten te vangen dan vergelijkbare B2B-initiatieven dat doen. Hoog tijd dus voor een ‘revanche’ vanuit de B2B markt en hier is dan ook zo’n (zelfs Nederlands) initiatief genaamd ‘Boek op maat’ van de educatieve uitgeverij Wolters Noordhoff.
Met ‘Boek op maat‘ speelt Wolters Noordhoff slim in op het feit dat gebruikers het in veel gevallen prettig vinden om hun eigen product of dienst samen te stellen. Want niet alleen Lego-fans of Postbank-pashouders weten een flinke portie maatwerk waarderen. Docenten doen dat uiteraard ook.
In dit geval kan een docent, op basis van de bestaande Wolters Noordhoff boeken, zijn eigen boek ‘modulair’ samenstellen en dit vervolgens laten drukken in de door hem gewenste aantal exemplaren.
In de uitleg op de bijbehorende site wordt uitgelegd hoe het werkt en dat is gelukkig nogal simpel. Je kiest de hoofdstukken uit de boeken die je wil gebruiken, legt ze in je ‘winkelwagen’ en je ziet direct wat het gaat kosten. Dat oogt als ‘instant satisfaction’ zoals dat internet betaamt. Maar de uiteindelijke bestelling van het door jou samengestelde boek kan (helaas) niet online gedaan worden. Je vraagt een offerte aan, die je vervolgens van je accountmanager ontvangt. Ben je akkoord met de offerte dan heb je de boeken binnen 6 weken in huis.
Hoe lang ‘boek op maat’ al aangeboden wordt weet ik niet maar ik vind het een mooi praktijkvoorbeeld dat ik zeker ook in mijn presentaties over web 2.0 zal gaan gebruiken. Mogelijk dat er onder de Frankwatching-lezers een Wolters Noordhoff-insider zit die wat meer over dit initiatief kan vertellen?
Want waar ik natuurlijk benieuwd naar ben is hoe dit ontvangen is aan de gebruikerszijde? Zijn docenten enthousiast over dit concept? Wordt er veel gebruik van gemaakt? En komt er nu vanuit studenten ook een vraag naar dit product, want de site rept ook over studenten die blij zouden zijn met boeken op maat? Wie het weet mag het zeggen!
Overigens zijn er meer aanbieders van maatwerk op het gebied van boeken voor docenten. Bijvoorbeeld het Ontwikkelcentrum voor Leermiddelen, dat in zijn toelichting bij deze dienst, heel terecht vaststelt dat het idee erachter helemaal niet nieuw is. Vroeger stencilde en kopieerde je, knipte en plakte je als docentrum ent ook je eigen boek of syllabus bij elkaar.
Kortom, behalve dan de moderne technologie die, ook in dit geval faciliteert wat gebruikers willen, is er dus niets nieuws onder de zon dus, zoals ik hier al eerder schreef.
Eduard Blacquière 
Jip 
Frank Janssen 
Ger Nijkamp 
Teveel eer voor Wolters Noordhof, Pearson Education doet dit al een aantal jaren. Uitgeverijen worden antiquariaten, studenten lezen niet meer, hebben een WWW competentie ontwikkeld, boekenuitgeverijen hebben stof in hun ogen en systemen, want ze hebben deze ontwikkeling niet serieus genomen. Het is meer regel dan uitzondering dat uitgeverijen zelfs in 2007 (Pearson wederom gunstige uitzondering) zonder ondersteunende Internet sites boeken uitgeven, vaak herdruks, 35 Euro of meer vragen en ervan uit gaan dat de docenten, blij met het gratis recensie exemplaar, het boek aan 100+ studenten gaan voorschrijven. Nee, deze Uitgeverij Dino’s gaan binnenkort omvallen en niemand gaat ze missen (zeker de studenten niet).
docent Hennie van Kuijeren
@ Hennie: Dank voor je reactie en je waardevolle aanvulling. Pearson Education http://www.pearsoneducation.nl/custompub.asp ken ik niet en ook het initiatief van Wolters Noordhoff kwam ik heel toevallig tegen.
Wat je schrijft over Uitgeverij- Dino’s die zich niet aanpassen en die uiteindelijk zullen omvallen is heel herkenbaar anno 2007 ofwel in het digitale tijdperk. Die ontwikkeling is immers in bijvoorbeeld de muziek en dvd-branche ook al aan de gang. Er zal een ware ’shake-out’ plaatsvinden en wie weet zal er een aantal bedrijven zich staande kunnen houden door mee te gaan in de huidige en toekomstige ontwikkelingen. De tijd zal het leren….
OK, laten we het “Business Model” maar eens uit de kast halen: Platenmaatschappijen (ondanks alles wat we over ze schrijven) zijn al een jaar of 6 bezig te cocoonen, misschien dat er een mooie vlinder uitkomt, DVD uitgevers zijn net begonnen met erover na te denken, boekenuitgeverijen zijn nog niet zo ver (wat ik ervan kan zien). Het gedrukte boek is nog steeds heilig, Wikipedia is een vage term die ze moeten opzoeken op…, (ja waar denken ze dan, want hun eigen boeken zijn nog niet zover), studenten zijn eindgebruikers en de docenten, ja die zijn die andere B uit de B2B. Niet dus, docenten zijn steeds meer producenten van boeken, als 13e maand op de karige onderwijs CAO. Resultaat: Nog meer boeken, met minder afnemers. Een boekenuitgever (net als een platen/dvd uitgever) hebben geen door God gegeven plek in de “kennisketen”, wanneer je een plekje wilt, moet je aantonen “waarde” te kunnen creëren, vooralsnog lukt ze dat matig en gedragen ze zich als monopolisten van kennis. Ik gok dat ze als eindresultaat van 3 dagen brainstormen straks een Blog beginnen en denken aan dat ze het lek boven hebben en zijn gesynchroniseerd met hun afnemers. Wedden?
hennie
@ Hennie: Ik herken en bewonder de gedrevenheid die spreekt uit je reactie en ik hoop, als onverbeterlijke optimist, dat er iemand van zo’n uitgeverij deze post en de reacties erop leest. En dat hij of zij het licht ziet en zich niet alleen aangesproken voelt om hier ook te reageren maar vooral om te handelen naar wat er gaande is. Mooi ook dat je het hebt over het verdienen van je plek in de kennisketen. Dat geldt inderdaad op een vergelijkbare manier ook voor veel, zoniet alle andere producten en diensten. Je moet als merk, leverancier, producent en in dit geval uitgever elke keer weer opnieuw bewijzen dat je de gebruiker relevantie en toegevoegde waarde biedt. Zoniet, dan heb je als bedrijf een probleem.
Wat die 3 daagse brainstorm betreft, dat lijkt mij een uitdaging om daar aan mee te doen dus ik bied mij hierbij aan als spreker en deelnemer. Misschien ook iets voor jou?
Mooi initiatief inderdaad. Ik denk overigens dat er nog relatief weinig gebruik van wordt gemaakt, een groot deel van het onderwijs vindt – noodgedwongen – nog steeds op erg traditionele wijze plaats.
Daarmee wil ik beslist niet zeggen dat je er als uitgever niet mee bezig moet zijn. Deze uitgevers leren hoe ze persoonlijke relaties met lezers opbouwen. En daarna inderdaad hoe ze anderen (docenten, studenten) kunnen uitnodigen om ook bij te dragen. Dat is niet gemakkelijk, maar wel de enige weg om straks niet een nieuwe dino te worden.
Overigens boeiend om te zien dat een kernactiviteit als het drukken van boeken 6 tot 8 weken op zich laat wachten. Dat moet sneller kunnen, daar moeten misschien ook wel nieuwe productielijnen voor worden ingericht. Of gaan de uitgevers gewoon wachten op de Nu.nl of iTunes van hun branche. Ik bedoel daarmee een partij van buiten de branche die het op een heel andere manier een stuk beter/sneller/goedkoper voor elkaar kreeg.
Een gepersonaliseerd boek zou er binnen enkele dagen moeten liggen. Als je dat als uitgever nou eens als uitgangspunt neemt, dan zul je zien dat je, als je dat echt wil, er toch nog dicht in de buurt kunt komen. Maar je moet er wel in geloven en soms bewust even buiten je eigen wereldje rondkijken.
@ Frank: Dat het 6 tot 8 weken moet duren begreep ik ook niet. Helemaal niet omdat alles bij wijze van spreken al klaar ligt en alleen nog maar gedrukt hoeft te worden. Wanneer je dat vergelijkt met de maximaal 10 daagse levertijd van de customized Moo- visitekaartjes http://www.moo.com/ dan zijn 6 tot 8 weken erg lang. Inderdaad lijkt het nu wachten op een partij van buitenaf die het stokje overneemt maar daarbij lijken copyrights mij nog wel een issue.
http://www.lulu.nl geeft binnen de kortste keren een boek uit. De opmaak moet dan wel digitaal aangeleverd worden.
Deze markt lijkt me trouwens al vergeven aan Lulu.com, het bedrijf gaat nu zo snel dat je die voorsprong niet meer inhaalt: “Dit jaar verwacht Young een omzet van 30 miljoen dollar tegen 12 miljoen vorig jaar. “We groeien met tien procent per maand. We hebben 150.000 auteurs die 180.000 boeken hebben gepubliceerd. We verkopen 150.000 boeken per maand. In december werd het miljoenste boek verkocht.”(zie http://www.emerce.nl/nieuws.jsp?id=1961024). Ze doen nu ook DVD en CD uitgiftes.
Zoals ik al eerder schreef, uitgeverijen zoeken de auteurs onder docenten in de hoop een redelijk manuscript te krijgen, maar belangrijker een afzetmarkt erbij. Moet je nog flink onderhandelen om 15% royalty te krijgen. Vergelijk dat eens met LULU, dan is de keuze snel gemaakt. Uitgeverijen creëren geen waarde, ze drukken boeken (kan iemand me uitleggen welke business innovatie zij hebben toegepast sinds Gutenberg ca1450?).
Ik heb inmiddels enige jaren ervaring met een systeem waarbij docenten door middel van een webapplicatie van hun eigen onderwijsinstelling (universiteit) hun dictaten kunnen samenstellen uit divers bronmateriaal dat ze kunnen uploaden en er vervolgens door een repro medewerker een reader van kunnen laten maken. De reader blijft online heen en weer gaan totdat de docent de reader naar wens vindt, waarna deze meteen bestelbaar is voor studenten.
Mooi idee, maar in de praktijk blijkt het niet te werken. Uitzonderingen daargelaten, lijkt er bij de docenten weinig interesse voor het verlaten van de traditionele processen (stapels papier afgooien bij een repro balie). En daarmee valt of staat het succes van een dergelijke toepassing, hoe mooi ook bedacht.
@ Joost: interessant om de andere kant van het verhaal ook te horen dus dank daarvoor. Ik vraag me naar aanleiding daarvan wel af waarom er in dit geval bij docenten zo weinig interesse lijkt te bestaan. Heeft dat te maken met de gebruiksvriendelijkheid van de applicatie of komt het omdat ze op geen enkele manier de voor hen toegevoegde waarde ervaren?
@Jacqueline: Dat laatste lijkt het geval te zijn. Docenten (in ieder geval die binnen mijn referentiekader) dienen ieder jaar bij aanvang van het nieuwe schooljaar zelf hun readermateriaal beschikbaar te stellen. Dat is over het algemeen niet iets wat ze heel leuk vinden om te doen omdat het heel veel van hetzelfde is. Vaak is het dan ook een reader van een eerder jaar met een hoop pennestrepen en geeltjes erin met daarop de aanpassingen voor het nieuwe jaar. Een gebruiksvriendelijke applicatie verandert dit niet, want gebruiksvriendelijker dan je pennestrepen en toevoegingen ‘over de schutting gooien’ wordt zo’n applicatie nooit. Daarnaast lijkt het zo te zijn dat een behoorlijk groot gedeelte van de docenten niet eens “web 1.0 compatible” zijn, met andere woorden niet van het digitale tijdperk. En als er dan geen hele goede reden is…
Voor docenten die echt op maat boeken willen genereren met een hadige tool, verwijs ik graag door naar http://www.microwebedu.nl Dat is echt een super systeem, GRATIS software en echt betaalbare boeken, readers.
Veel ROC’s maken inmiddels gebruik van dit systeem, handige is dat lesmateriaal zeer snel customized kan worden, bijvoorbeeld naar Retailers die zodoende goede curssussen kopen etc.
Echt een aanrader!
@ Joost: Jouw constatering dat een groot aantal docenten (nog )niet in het digitale tijdperk lijkt te leven vind ik, als niet onderwijs-kenner, op zijn minst verontrustend want zij worden geacht de nieuwe generaties op te leiden…
Gelukkig zijn er ook uitzonderingen zoals bijvoorbeeld ook blijkt uit de reacties van Hennie.
@Nico: Ook jij dank voor je aanvulling. Opmerkelijk daarbij vind ik dat jij vermeldt dat er wel gebruik gemaakt wordt van de dienst van microweb terwijl Joost aangeeft dat de oude vertrouwde manier van readers samenstellen nog altijd favoriet is voor veel docenten. Ben ook hier weer benieuwd waar hem dat in zit volgens jou? Kan je dat toelichten?
Bij Bloqs (www.bloqs.nl) kan een docent zijn ‘eigen’ methode samenstellen. Een initiatief van een schoolboekenhandel.