Je kon het zien aankomen. Neem de combinatie internet en muziek, en je zult merken dat zich razendsnel een partij aandient die kijkt of er geen wetten worden overtreden of rechten worden geschonden. Daar is niets mis mee, ware het niet dat je je zult moeten realiseren dat er een nieuwe wereld van muziekluisteraars en liefhebbers is ontstaan. Een nieuwe gebruikersgroep, met nieuwe gedragingen. En dus ruimte voor nieuwe spelregels.
De zaak nu. Al eerder schreef ik (september 2006) over Pandora. Pandora is een radiozender op het internet. De gebruiker geeft te kennen wie zijn favoriete artiest of band is, en vervolgens speelt Pandora nummers waarvan hij denkt dat ze liggen in het smaakveld van de luisteraar. Dit gebeurt op basis van een zeer uitgebreid bestand van muziekeigenschappen van nummers, bands, artiesten en stijlen. Vele manjaren hebben muziekkenners wereldwijd gewerkt aan het toekennen van deze eigenschappen, het staat bekend als het Music Genome Project. Het resultaat is dat ik mijn zender in Pandora start en vervolgens muziek hoor waarvan Pandora denkt dat het in de buurt van mijn smaak komt. Per nummer kan ik aangeven of Pandora gelijk had of niet. Na een weekje opvoeden heb ik een prachtstation, dat er keer op keer in slaagt mij te verrassen met nieuwe artiesten of nummers. Als ik een cd wil kopen, biedt Pandora mij de koppeling naar iTunes of Amazon. Dat is de lol van het model, Pandora is een heel slimme en elegante lead-generator. Vele cd’s werden door mij gekocht, meestal van mij onbekende artiesten, dankzij Pandora.
Maar het is afgelopen, Pandora werd de nek omgedraaid, althans in Europa. Begin deze maand kregen Pandora-luisteraars een mail van Tim Westergren, oprichter van Pandora. Hij had de droeve plicht om alle luisteraars buiten de VS mee te delen dat Pandora niet meer bereikbaar zou zijn. Dit omdat de Amerikaanse platenindustrie, verenigd in de RIAA (Recording Industry Association of America) Pandora heeft verordonneerd om per individueel Europees land waar Pandora uitzendt de licenties te regelen. De RIAA wist bij het opleggen van de eis dat het een ondoenlijke was. Het is typisch een fossiele formaliteit uit de oude distributiewereld van landsgrenzen, douanes, invoerrechten en smokkelaars. Maar muziek vindt haar weg naar de gebruiker al lang niet meer op die manier, zo zouden ze ook bij de RIAA moeten weten. En het is juist Pandora die ervoor zorgt dat op een speelse wijze een grote gebruikersgroep in de buurt wordt gebracht van een heel nieuw spectrum van het sterk gegroeide aanbod van muziek.
Domme, domme RIAA. Door Pandora dwars te zitten komt er volop ruimte voor andere, illegale en onbetrouwbare aanbieders.
Domme, domme RIAA. Vertegenwoordiger van de platenindustrie. Er zijn alleen geen platen meer. En binnenkort zijn er ook geen cd’s meer. Er zijn artiesten, en die maken muziek die haar weg naar de gebruiker moet zien te vinden. Via het internet of via de ether. Platenmaatschappijen zijn dood, lang leve de artiestenmaatschappijen. Precies wat Pandora deed, nieuwe artiesten bij de mensen brengen. Het is niet voor niets dat Paul McCartney het contract met zijn platenmaatschappij heeft beëindigd, en inruilde voor een overeenkomst met koffieketen Starbucks ; daar waar de luisteraars zitten.
Deze column is eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.
Clemens 
Nem 
VoerVoorLezers 
Jasper van Weerd 
Hoe tekenend is het dat een vergelijkbaar initiatief, last.fm, vorige week niet de nek is omgedraaid maar is overgenomen door CBS?
Joost, eens. RIAA en de rest blijven maar hard trekken aan de oude/huidige modellen. Des te harder is de val strakjes.
Pandora moet gewoon even geduld hebben, ze zijn te ver vooruit in de tijd (qua muziek industrie, qua internet niet). Over 5 jaar kunnen we er weer gebruik van maken. Tot dan maar even andere bronnen aanboren, zoals sociale netwerken uit het land van oorsprong!
Zeker een triest verhaal Joost. Pandora blijft gelukkig niet stilzitten en is vorige maand in de US met een mobile dienst gekomen. Pandora op je mobiel.. hoe fijn is dat?
Een tip overigens voor de tijd dat je Pandora moet missen (ik verwacht ze ook terug nl) is Finetune.com. Werkt ook met een aanbeveling op basis van de muziek ipv de gebruikers.
Inderdaad erg kortzichtig om Pandora.com op deze manier nek om te draaien. Alternatieve site die (vooralsnog) in Nederland lijkt te werken:
http://www.musicovery.com
Helemaal eens Joost, hier begrijpen enkele mensen niet goed hoe de wereld anno 2007 in elkaar zit. Misschien een idee voor Pandora om op zoek te gaan naar partnersites in de rest van de wereld?
@ Bart: V.w.b. Last.fm ben ik erg benieuwd of het concept op deze manier overeind blijft. Wel erg slimme zet van CBS.
@ Maurice: Je mag je Boomr.nl wel wat duidelijker promoten hoor! ;-)
@ Pjong: Mooie site, dat Musicovery!!
OK Frank zal ik doen!
BOOMR boomr Boomr bOOMR!
;-)
Ook ik baalde enorm dat Pandora uit de lucht ging. Heb hier een Squeezebox staan die prima samenwerkte met pandora. Dat was dus in een klap over helaas. Wacht met smart op de terugkeer van Pandora.
Ik vraag me af wat het business model is achter Pandora. Waar leeft Pandora van? Zijn het de donaties i.c.m. kickbacks van Amazon en iTunes? De marge op het laatste is zo minimaal dat ik me dat niet voor kan stellen. Weet iemand iets van de financiele resultaten van Pandora? Als er geld wordt verdiend dan moeten ze toch in staat zijn om op lokaal, regionaal of Europees niveau deals te kunnen maken met de Buma’s en de Sena’s?
Ik heb begrepen dat er wel een poging is gedaan met toevoegen van audiocommercials maar daar werd niet echt positief op gereageerd door de testgroep van 10.000 man als ik me niet vergis.
Wat de distributie betreft heb je helemaal gelijk Joost. De AM 1008 frequentie is tot in Zuid Europa te beluisteren. Kortom, grensoverschrijdende distributievormen zijn absoluut niet nieuw. En of daar nou extra voor betaald dient te worden vraag ik me af…..
Ik dacht dat die leads behoorlijk wat inkomsten kunnen genereren. Ik denk dat ze overeenkomsten met iTunes en Amazon hebben waarbij een percentage van het verkoopbedrag naar Pandora ging.
@ Remco: Op Flickr vind je een mooie modelmatige weergave van het businessmodel van Pandora (zie ook de andere foto’s). Misschien helpt dat je verder (eventueel bij de eigen business ;-) )?
@ Martin: Het plaatje op Flickr bevestigt je idee!
@ Corina: Geen squeezebox hier (weer wat geleerd!), maar wel gedeelde smart…
Het plaatje verklaart het een en ander maar ik heb wel een beetje ervaring met dit soort kickback deals. Dat is zeker geen vetpot! Ook met het bereik van Pandora vraag ik het me echt af of ze daarvan rond kunnen komen. De kickbacks op dit soort deals zijn geen geheim en zijn te vinden op de sites van de partijen. Ik schat de precentages op 3 tot maximaal 8% van de verkoopprijs van de CD of download. Reken maar uit!
@Frank: ik denk je refereert aan http://www.radiodigitaal.nl ;-)! Daar zijn advertentie inkomsten vanaf dag 1 onderdeel geweest van de business case. Zonder deze mogelijke bron van inkomsten had dit project nooit het daglicht gezien. Ik heb de bron niet bij de hand op dit moment maar volgens mij was het een onderzoek van Arbitron (www.arbitron.com) dat mij vertelde dat 70% van de internetpopulatie het absoluut geen probleem vind commerciele uitingen geserveerd te krijgen op het moment dat ze naar de content van hun keuze kunnen luisteren/kijken.
Kortom, de eerste vraag is of Pandora net zo groot zou zijn geworden wanneer ze het advertising model (streamspots, audiocommercials en bannering) vanaf dag 1 hadden gehanteerd. De tweede vraag is of ze met deze inkomstenbron wellicht eenvoudiger deals met de Buma’s en de Sena’s van deze wereld hadden kunnen sluiten.
Goed verhaal! Pats, den spijcker op den kop! De laatste stuiptrekkingen uit een oude wereld. Helaas kan ik ook niet meer naar mijn favo station luisteren :-(.
Inderdaad erg jammer van Pandora. E.e.a. getuigt van jammerlijk klassiek denken. Een manier om deze blokkade te omzeilen is om gebruik te maken van een proxyserver in de US. Firfox heeft ook een handige extensie zodat je heel eenvoudig naar die proxy kan switchen. Het is me een keer gelukt om via een proxy pandora binnen te halen. Probleem is echter om een betrouwbare, niet te langzame proxy te vinden. Na een tijdje stond de proxy die ik gebruikte dicht.