Frameworks om het succes van communities en social software te omschrijven zijn er ten overvloede. Eerder al bijvoorbeeld schreef ik over een model van Gene Smith dat bouwstenen van social software beschrijft. Dit model echter, beschrijft meer de functionaliteiten die een succesvolle social software site zou moeten bevatten. Het beschrijft in mindere mate hoe je je als community site kunt onderscheiden en hoe je met je gebruikers moet interacteren, om op die manier de kans op succes te vergroten.
Onlangs heb ik een review uitgevoerd voor een bedrijf dat een community site wil starten. Om deze review uit te kunnen voeren heb ik in mijn aanpak onderstaand model gehanteerd.

Ik zal dit model in het vervolg van deze post nader toelichten.
1. betrokkenheid van gebruikers
De noodzaak van betrokkenheid van gebruikers behoeft nauwelijks toelichting. Een vorm van betrokkenheid is noodzakelijk om als het ware normen en waarden, geldende (gedrags) regels binnen je community te doen ontstaan. Wanneer gebruikers zich betrokken voelen tot je community zal de bereidwilligheid om te participeren en terug te keren groter zijn. Betrokkenheid vormt één van de drie belangrijke pijlers in de theorie van Communities of Practice, waarmee wordt aangegeven dat betrokkenheid een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle community is.
2. Verantwoordelijkheidsgevoel bij gebruikers
Verantwoordelijkheidsgevoel en betrokkenheid liggen dicht bij elkaar. Verantwoordelijkheidsgevoel uit zich bijvoorbeeld in het gevoel kwalitatief hoogwaardige, of zinvolle bijdragen te moeten leveren: bijdragen die iets toevoegen aan de community. Dat dit verantwoordelijkheidsgevoel in (kleinere) communities leeft is een van mijn conclusies van mijn afstudeeronderzoek geweest. Verantwoordelijkheidsgevoel kan zich ook uiten in de drang een leefbare en gezonde community te houden, waardoor gebruikers zelf het gedrag en de kwaliteit van de community gaan reguleren. Concreet betekent dit dat gebruikers zelf kwalitatief goede en verantwoorde posts schrijven, de discussies bij- en in toom houden, eventueel misbruik moderaten of melden en zodoende een gezonde sfeer houden. Het belang van verantwoordelijkheidsgevoel wordt bijvoorbeeld onderkend door Gail Ann Williams.
3. Inspelend op behoefte
Alle grote social software cq community sites doen het. Om succesvol te zijn moet je appelleren aan een behoefte bij de gebruiker, of zoals Clayton M. Christensen het noemt, inspelen op een taak die gebruikers gedaan willen krijgen. Wakoopa doet dat door haar techy publiek inzicht te geven in hun software gebruik en op basis van verzamelde data potentieel relevante software aan te bieden. Ouders online speelt in op de behoefte van jonge moeders om over bevallingsverhalen te praten. Zonder in te spelen op een behoefte bied je je community eigenlijk niets om voor te gaan, niets om over te schrijven en niets om een community voor in stand te houden. De kans op succes is dan ook wel heel erg klein.
4. Gebruikers belonen
Om gebruikers te blijven boeien en binden moet je ze ook iets teruggeven, ofwel belonen voor hun gedrag. Beloning kan in de kleinste dingen zitten. Het verzamelen van votes op toevoegingen van gebruikers is zinvol (en zelfs misleidend) als je met die verzameling votes vervolgens niets doet. Een lijst met meest gewaardeerde artikelen is bijvoorbeeld iets dat is samengesteld op basis van het stemgedrag van gebruikers en door zo’n lijst aan je gebruikers te tonen beloon je hen voor hun stemmen. Een lijst met meest gewaardeerde gebruikers is een andere vorm van belonen. Ook de reacties die anderen geven op mijn blogs of mijn flickr foto’s is een vorm van beloning. Het belang van belonen is heel scherp opgemerkt door Jeremiah Owyang.
5. Focus
Focus. Focus is een veelgehoorde term als het gaat om succesvolle communities. Of noem het niche of non-competing with the techcrunchs van deze wereld. Waar het om gaat is dat een community die over 20 onderwerpen gaat waarschijnlijk minder succesvol is dan een community die zich focust op één onderwerp. In het laatste geval is het waarschijnlijker dat er een community actief is die meer dedicated is ten op zichte van het onderwerp, waardoor ook de betrokkenheid groter is. Het gevolg: grotere kans dat je inspeelt op een behoefte van een bepaalde doelgroep, deze doelgroep kwalitatief hoogwaardigere content levert en daarnaast verantwoordelijkheid kweekt.
6. Onderscheidend door content
Last but not least. Wanneer je een community wilt bouwen rondom een bepaald object, of onderwerp, is het van groot belang dat de content die daar wordt gepubliceerd (door de gebruikers, of door een autoriteit die achter de site zit, zoals het geval was in de review die ik uitvoerde) kwalitatief hoogwaardig en onderscheidend is. Yet Another Forum over topic X of Y zal hoogstwaarschijnlijk niet gaan werken. Het toevoegen van verschillende RSS feeds over hetzelfde onderwerp is waarschijnlijk ook niet voldoende. Focus dus op een onderwerp waarover aansprekende, kwalitatief hoogwaardige en onderscheidende content kan worden toegevoegd. John Gladding heeft hier een goede post over geschreven. Ook als het aankomt op weblogs is kwalitatief hoogwaardige content een van de meest belangrijke middelen om meer traffic naar je site te krijgen, aldus George Manty.
Conclusie
Dit model heeft mij goed geholpen om te beoordelen of het ontwerp van de site die ik onder review had kans van slagen had. Mijn vraag natuurlijk: kunnen jullie je in dit model vinden? Mis ik hier iets in? Kunnen jullie het model verder versterken met relevante bronnen?
Onlangs schreef Renée Filius een artikel over Daten met collega’s via een Community of Practice. Interessant om in het licht van deze post nog eens terug te lezen.














Goede presentatie, maar wat ik mis, is het vastleggen van de objectieven. Wat wil je met je social media bereiken? Al te vaak zie ik projecten starten, door enthousiaste en innovatieve mensen, maar met weinig (of geen) zicht op te bereiken doelstellingen (al dan niet finaciele).
[...] Frankwatching has done it again. An article about a Framework for Successful Community Sites. [...]
Mooi en helder model vanuit het perspectief van de gebruiker of klant. Dit model is gebruikt om een review te doen voor een bedrijf dat een community wil oprichten. Wat ik dan mis in dit model is de rol van het bedrijf, of breder, de commerciele functionaliteiten van de community site.
Ik kan mij bijvoorbeeld voorstellen dat het wel of niet toestaan van advertorials een rol kan spelen in het succes van de community site. Of plaats je dit allemaal onder het kopje ‘Inspelen of behoefte’?
Heeft het wel of niet actief aanwezig zijn van het bedrijf of andere bedrijven geen invloed op het succes van een community? En moet dit dan geen aparte plek in het model hebben?
Mooie bechrijving van de aspecten van social communities, maar daar blijft het imho ook wel bij. Hoe je betrokkenheid creëert of welke focus je zou moeten leggen wordt totaal niet belicht. Als ik een community begin, zijn dat juist de zaken die ik wil weten (en juist de moeilijkste).
Misschien een 2e post maken en al deze zeshoeken uitwerken naar hoe je ze in kan zetten bij het opzetten van een social community?
@Belgablog: het objectief is wat mij betreft het opstellen van succesvolle communities. Klinkt misschien raar, maar mijns inziens kan dat een doel op zich zijn. Misschien ligt daar een achterliggend doel achter als binding met een brand bijvoorbeeld.
@Thijs, ik heb de doelen of financiele activiteiten eigenlijk bewust achterwege gelaten. Ik wilde het meer generiek houden. Wel een goede suggestie.
@Gijsbrecht: goede opmerking. Ik besef dat het inderdaad ook om het hoe gaat. Maar voordat je weet hoe je iets moet doen is het ook belangrijk om te weten waar je je op moet focussen. Daar kan dit model bij helpen. Ik vind het een goede suggestie om het hoe in een tweede post uit te werken.
Over het creëren van betrokkenheid: daar kan http://www.ewenger.com nog het een en ander in voorzien (hoewel dat ook flink abstract blijft). Daar ben ik in mijn scriptie aardig los op gegaan. Welke focus je zou moeten kiezen vind ik persoonlijk wat minder relevant. Dat is geheel afhankelijk van de community die je wilt opstellen.
Ik ga er over nadenken. Als je suggesties hebt over hoe. Ik houd me aanbevolen!
[...] Framework voor succesvolle community portals [Dutch] Six conditions for community portal success – main takeaway: differentiation and good community management (tags: frankwatching community communitymanagement dutch nederlands communitybuilding socialsoftware social_software) [...]
[...] Framework voor succesvolle community portals – Frankwatching (tags: 2read) [...]
[...] Framework voor succesvolle community portals – Frankwatching (tags: 2read) [...]
Heb over uw model geschreven, mais en Français…
http://www.belgablog.be/francais/blogs/modele-creation-nouvelle-communaute-virtuelle-plateforme-collaborative-participation/
Bedankt voor de heldere uitleg – hebben jullie al ervaring met social communities binnen bedrijven? Ik geloof sterk in de business case voor social computing binnen een bedrijfsmatige context, ook al zijn niet alle voordelen direct te quantificeren.
Wat die betrokkenheid betreft nog even het volgende : laat de lancering van je SC platform ondersteunen door een goede marketingcampagne. Speel in op het “emotionele aspect” door duidelijk aan te geven wat de meerwaarde is van een dergelijk platform voor de eindgebruiker : visibiliteit, netwerking, ego-boosting, efficiëntie e.d. vallen binnen dit domein.
Meer achtergrondinfo hieromtrent kan je vinden bij Azjen & Fishbein of Davis : key word Technology Acceptance Model of TAM
[...] Framework voor succesvolle community portals – Frankwatching – [...]