De eerste resultaten van het experiment van Radiohead worden zichtbaar. Ik schreef er op 20 oktober op deze plek al over: Radiohead is de populaire Engelse muziekgroep die besloot om haar nieuwe album buiten hun platenmaatschappij EMI om zelf uit te brengen via internet. De fans mochten zelf aangeven hoeveel ze wilden betalen; nul cent mocht ook.
In oktober, de eerste maand dat het album online stond, is het album 1,2 miljoen keer besteld, zo blijkt uit een steekproef van onderzoeksbureau Comscore. 60 procent van de liefhebbers betaalde niet, de overige 40 procent betaalde gemiddeld zo’n 6 dollar. Dat leverde bij elkaar een kleine drie miljoen dollar op: rechtstreeks voor Radiohead. Opmerkelijk detail is dat de gemiddelde Amerikaan 8 dollar betaalde en de rest van de wereld gemiddeld 4 dollar. Amerikanen zijn gullere gunners blijkbaar.
Daarmee scoort Radiohead beter dan schrijver Stephen King, die in 2000 zijn nieuwe roman The Plant direct via het internet uitgaf. Hoofdstuk voor hoofdstuk zou het boek het net op druppelen, leesbaar voor degenen die bereid waren een dollar per hoofdstuk te betalen. In het begin liep het experiment redelijk, maar zo bij het vierde hoofdstuk begon de proef te haperen. Minder dan de helft van de downloaders van het hoofdstuk bleek daadwerkelijk te betalen. Proef mislukt.
Er zit zeven jaar tussen beide gebeurtenissen. Maar zeker zo belangrijk: Radiohead maakt muziek en Stephen King maakt een verhaal. De weg van een muziekbestand naar het oor is met veel minder obstakels geplaveid dan de reis van een tekstbestand naar het oog. Voorlopig blijft het een ramp om een boek van iets anders dan papier te lezen, alle hoopvolle verhalen ten spijt.
Overigens loopt de discussie nog of met het experiment van Radiohead de weg naar uitgeven via het web nu gebaand is. Na een maand is die conclusie nog voorbarig.
Vooral de platenjongens willen ons doen geloven dat Radiohead er niet veel mee opschiet. Sterker nog, ze zouden er minder aan verdienen dan voorheen. Weer anderen tonen overtuigend aan dat het al met al niet heel veel uitmaakt. De enigen die het echt weten is Radiohead zelf; immers de muziek was alleen via hun site legaal (voor niks is hier ook legaal) weg te halen.
En alle sufferds kijken daarbij vooral naar de makkelijk meetbare eenheid geld. Hoeveel dollars werden er verdiend in het traditionele model (de consument betaalt zo’n 18 dollar, de band krijgt er daarvan 3), en hoeveel dollars nu (de consument betaalt er 6, en de band houdt er 5 over). Maar het gaat niet alleen om het geld.
Binnen een maand hadden 1,2 miljoen mensen het album in hun bezit. Plus alle ondergrondse kopieerders. En dat zijn er veel meer dan het aantal dat in een vergelijkbare periode door de platenwinkels zou zijn bereikt. Dat is ook waardecreatie.
Grateful Dead, denk ik dan. San Francisco, rock, 1965. De band die — dwars tegen de gewoonte in — juist mensen aanspoorde om opnamen van hun concert te maken. Sterker nog, Grateful Dead maakte speciale ruimtes in de zaal voor de opnemers, zodat ze goed geluid en beeld hadden, en ongestoord hun gang konden gaan. De geautoriseerde bootleg avant la lettre. Hoe meer beelden, hoe meer vreugd. Verspreid het woord. Laat iedereen het horen. Een pluim voor de smokkelaar. Onze muziek is zo goed dat er fans bij zullen komen, en dat gaat iets opleveren, uiteindelijk ook in geld.
Sinterklaas 2007. Nokia gaat een jaar lang gratis muziek aanbieden voor kopers van hun nieuwe toestel. Muziek van onder andere U2, Paul McCartney en Amy Winehouse. Geen flauwekulartiesten. Muziek is als water. Het sijpelt overal naar binnen, en kent verschillende verschijningsvormen. Zij die dat nu nog steeds niet inzien gaan eraan. Een grateful death, dat misschien wel.
Deze column is eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.
Keesjan Deelstra 
NieuwsVandaag 
Thomas 
Rick Mans 
Bernard Elshout 
Er zijn meerdere artiesten die hun materiaal gratis weggeven in de hoop dat ze in status groeien en dat hun concerten beter worden bezocht. Erg interessant in dat kader is de Frans-Congolese zouk-artiest Kaysha.
Hij is een zeer fervent videoblogger en blogt ook rustig de opnames van zijn artiesten (hij is ook producer en eigenaar van het platenlabel Sushiraw).
Via last.fm en download.com geeft hij gratis mp3-tjes weg, hij zet al zijn video’s zelf op Youtube en via de site cdbaby.com kun je zijn cd’s inclusief artwork voor een appel en een ei aanschaffen. Artwork trouwens waarvoor zijn fans konden stemmen voordat de cd werd uitgebracht.
Zijn benadering is volgens mij de goede: regel alles zelf, bouw een community op en zorg dat mensen erbij willen zijn, deel uitmaken van de ervaring. En verdien geld met optredens en airplay.
http://www.kaysha.com/
Leuk om te lezen dat bands het heft in eigen hand nemen. Klinkt weer bijna als de dagen van weleer in het ‘tapetraders-circuit’ ;-) Ook daar kon de populariteit van bands afgemeten worden aan het aantal bootlegs van concerten en de handel die daar ontstond. Dat ging niet naar de band maar het was wel een mooi kennismaking met de band en meer een investering op lange termijn. Toen was de wereld nog wat kleiner maar mooi om te zien dat ook een grote band als Radiohead het DIY-principe in 2007 praktijk brengt. Wordt tussenhandel zo langzamerhand op bepaalde gebieden overbodig?
Wie niet kan delen, kan ook niet vermenigvuldigen. Dat principe word ik hoe langer hoe meer trouw.
En dan even over dat boek van Stephen King. Hoeveel van de “afhakers” zouden na het aanschaffen van het boek in de boekwinkel ook niet gewoon gestopt zijn met lezen na hoofdstuk drie, simpelweg omdat zij het geen boeiend boek vonden? (Je wilt niet weten hoeveel ongelezen boeken er in de wereld in kasten staan.) En hoeveel fans lezen zo’n boek niet in een weekend uit maar moesten nu wachten op het volgende hoofdstuk. Mischien heeft King wel de fout gemaakt het boek niet compleet in één keer aan te bieden.
@Peter: Ben het met je eens. Het falen van het Stephen King-project kan best wel eens aan de inhoud hebben gelegen. Het fijne van een boek is ook dat je het overal kunt lezen – op de bank, de WC, in bad/bed/trein etc.
Toch kan de mediaindustrie nog het e.e.a. leren van het “DeAGOSTINI”-principe. Eerste delen van die poppenhuizen e.d. zijn altijd spotgoedkoop, totdat je een moment bereikt dat het zonde is om de collectie of het bouwwerk niet af te maken. En dan betaal je de hoofdprijs.
Voor media-content kan dit ook zo werken, alleen vergt het van de auteur wel dat hij in cliffhangers leert denken en werken. Een beetje zoals de soaps, eigenlijk, maar dan wel met een begin en een eind. Ook handig is als het resultaat ineens beschikbaar is – zodat iedereen zijn eigen tempo kan bepalen.
Ook de verschijningsvorm kan verschillen: tekst (online of papier) of in audio. Sinds enige tijd luister ik op vrijdagavond al in de trein naar de audio-editie van The Economist. Hoewel het een handige manier is om bij te blijven, is de procedure om de MP3-tjes op je PDA te krijgen nog behoorlijk omslachtig.