Het digitale aanbod van nieuws kan grote invloed hebben op de oplage en het gebruik van de papieren krant. Hebben gebruikers van nieuwswebsites zoals nu.nl in principe geen krant meer nodig om bij te blijven? Of heeft de papieren krant juist zoveel meer voordelen dat een online versie nooit als vervanging kan dienen? Dit tweede artikel in de serie over het onderzoek Breedband en de Gebruiker geeft aanknopingspunten.

Meer dan tweederde van de respondenten (69%) in het onderzoek geeft aan dat zij gebruik maakt van websites als nu.nl en nieuwssites van bestaande, papieren kranten. Vooral in de leeftijdscategorie 20-29 jaar worden de nieuwssites veel bekeken (79%). Gezien de populariteit van nieuwssites is het ook niet verwonderlijk dat actualiteiten (60%) worden genoemd als meest gezochte informatie naast functionele informatie (adressen en routes bijvoorbeeld; 54%) en prijs- en productinformatie (52%).

Landelijk, lokaal of regionaal?

Het merendeel bekijkt op internet vooral een combinatie van landelijk, regionaal en lokaal nieuws (49%). Daarnaast kijkt een groot deel (39%) voornamelijk landelijk nieuws. Louter regionaal en lokaal nieuws wordt op internet veel minder bekeken (9% en 4%).

Bekijkt men op internet vooral landelijk, regionaal of lokaal nieuws?

Online nieuws als vervanging of aanvulling?

Van degenen die online nieuws bekijken, naast of ter vervanging van hun papieren krant, bekijkt 59% voornamelijk een nieuwssite, zoals Nu.nl (en niet de websites van bestaande kranten). Daarbij geldt: hoe jonger de persoon hoe vaker. Bovendien bekijken mannen vaker dan vrouwen dit soort nieuwssites (62% ten opzichte van 55%).41% bekijkt voornamelijk de website van een bestaande papieren krant, zoals Volkskrant of Telegraaf. Ook daar zien we een verband met leeftijd, alleen andersom: hoe jonger hoe minder vaak. En ook voor de verschillen tussen mannen en vrouwen geldt een omgekeerd beeld: vrouwen doen dit vaker (45%) dan mannen (38%).

Bekijkt men een nieuwssite of een website van een bestaande, papieren krant?

De vraag is nu in hoeverre nieuwssites, zoals nu.nl, de papieren krant vervangen of aanvullen. Het valt op dat:

• Een grote groep (37%) die online nieuws bekijkt, geen papieren krant (meer) heeft.
• 39% het online nieuws naast een abonnement op een papieren krant bekijkt.
  • Bij 28% gaat het dan om nieuws van een andere nieuwsverstrekker dan de nieuwsvertrekker waar ze het papieren abonnement hebben lopen en
  • 11% bekijkt naast de papieren krant nog online nieuws van dezelfde nieuwsverstrekker.

Bekijkt u online nieuws?

Enkele reacties van de respondenten:

“Al het nieuws waarover ik wil geïnformeerd wil zijn kan ik op internet krijgen en meestal zonder reclame. Ik heb dus geen papieren krant,omdat hij mij te duur is en er veel in staat wat voor mij niet interessant is.”

“Ik heb een abonnement op de papieren krant. Die lees ik bij de koffie ‘s morgens op mijn gemak door. Voor andere kranten heb ik het internet, waar ik wel gebruik van maak als er een artikel uitspringt dat me aanspreekt. ”

“Ik lees zelden een krant. Als ik nieuws wil lezen dan doe ik dat via internet of vie teletekst. Ik kan dan precies uitzoeken wat ik wil lezen.”

“Ja, ik maak gebruik van de krant op internet. Ook wil ik graag de papieren krant en lees altijd het nieuws van mijn woonplaats, daarom heb ik ook de regionale krant.”

Betalingsbereidheid

Aan de respondenten is gevraagd of zij bereid zijn extra te betalen voor online nieuwscontent. Voor beelden, zoals foto’s en filmpjes, is niemand bereid meer geld te betalen. Ook voor internetabonnementen van de eigen of andere krant, wil vrijwel niemand betalen (1% en 2%). Het idee van betalen per artikel, als bijvoorbeeld de kop of inleiding interessant is, wordt ook niet omarmd (1%).

Is men bereid te betalen voor online nieuwscontent?

Mobiel nieuws

Op mobiele apparaten wordt vrijwel geen nieuws bekeken. Als we kijken naar de respondenten die een mobiel apparaat hebben, waarmee ze kunnen internetten, kijkt 69% nooit nieuws op dat apparaat en heeft er ook geen behoefte aan. 7% doet het nooit, maar ziet voor de toekomst wel mogelijkheden, 13% doet het zelden, 9% soms en 3% vaak.

Bekijkt men nieuws op mobiele apparaten (alleen respondenten met een mobiel apparaat, waarmee men kan internetten)?

Nieuws door burgers

Nieuws dat door ‘gewone burgers’ (dus niet-journalisten) wordt gemaakt en online wordt geplaatst is in sommige delen van de wereld erg populair, zoals OhMyNews.com in Korea. In Nederland is dat veel minder. 58% plaatst nooit nieuws online en leest nooit nieuws dat niet door journalisten is gepubliceerd. 37% leest echter wel eens nieuws dat door ‘gewone burgers’ is geplaatst. Bij de respondenten van 20-29 jaar geeft 45% aan wel eens dat soort nieuws te lezen. Zelf plaatsen wordt echter (nog) vrijwel niet gedaan.

Plaatst men zelf nieuws en leest men nieuws van ‘gewone burgers’?

Over het verschil in kwaliteit van het nieuws door gewone burgers en nieuws door professionele journalisten is men het niet eens: 54% vindt dat het nieuws van gewone burgers minder goed is dan het nieuws dat gebracht wordt journalisten, terwijl 42% vindt dat het nieuws even goed is. Voor 5% is het nieuws van gewone burgers zelfs beter dan dat van journalisten.

Wat vindt men van nieuws van ‘gewone burgers’?

Koffie, krantje, croissantje of ff checken?

Nieuws neemt dus een belangrijke plek in op internet; daar is geen ontkennen aan! Nieuwssites worden veel bezocht en actualiteiten vormen een belangrijk onderwerp. Hoewel de papieren krant niet verdwenen is (39% bekijkt immers online nieuws naast de papieren krant die elke ochtend of middag op de mat valt), valt op dat het nieuws vaak (37%) alleen nog maar via internet wordt bekeken en dat er dus geen abonnement op een papieren krant (meer) is, vooral bij jongeren. Uitgevers van papieren kranten zullen de druk van online nieuws steeds meer voelen.

Een mogelijkheid om te overleven zou zijn om geld te vragen voor online nieuws en achtergronden, maar als je bedenkt dat mensen over het algemeen niet bereid zijn te betalen, is het ook hier de vraag of dat zal aanslaan. Uitgevers moeten dus op een andere creatieve manier te werk gaan. Het ‘ simpelweg’ aanbieden van een online variant naast de papieren editie is misschien niet genoeg. Het minst wordt namelijk gebruik gemaakt van een combinatie van online en offline nieuws van dezelfde krant.

Het is dus de vraag of kranten die beide mogelijkheden aanbieden echt een meerwaarde bieden voor hun eigen abonnees. Waarschijnlijk kan de online variant van bestaande kranten wel gebruikt worden om abonnees van andere kranten te trekken, maar dit zijn dan vooral niet betalende lezers. Gelukkig wordt de meerwaarde van professionele journalisten wel ingezien, ondanks de mogelijkheden voor burgerjournalistiek. Hoe wel…42% van de respondenten gaf aan dat nieuws door burgers en journalisten even goed is.

Ondanks het feit dat ik veel nieuwe online mogelijkheden toejuich en er vaak ook echt van geniet, bekruipt me bij dit soort onderzoeksresultaten soms een angstig gevoel. Dat de fantastische beleving van koffie, krantje, croissantje op zondagochtenden verdwijnt in ff snel checken…

Ook het eerste artikel ‘Internet als Winkel van Sinkel‘ lezen?

Het volledige rapport Breedband en de Gebruiker 2007 (108 pagina’s) is te downloaden via www.breedbandgebruiker.nl

Karianne Vermaas werkt als senior onderzoeker/adviseur bij onderzoeks- en adviesbureau Dialogic innovatie & interactie en is projectleider van het onderzoek ‘Breedband en de Gebruiker’.