Volgens de nota ICT-Agenda 2008-2011 (EZ) heeft Nederland zo’n 1.6 miljoen digibeten. In dezelfde alinea van datzelfde rapport wordt overigens beweerd dat schattingen van het aantal digibeten ergens liggen tussen de 10 en 20% van de bevolking. Het kunnen dus ook zomaar 3.2 miljoen mensen zijn.
Een digibeet is ‘iemand zonder digitale vaardigheden’. Bedoeld wordt ‘iemand die niet kan omgaan met internet of toetsenborden’. Het gevaar nu – zo stelt de digibewuste staatssecretaris Heemskerk – zou er uit bestaan dat al deze mensen buiten de boot vallen. Ze raken in een isolement, kunnen straks hun paspoort niet meer verlengen, geen bankoverboeking meer doen, geen boek meer kopen of geen reis meer boeken.
Zo maar wat berichten van dit eerste half jaar. Half mei wordt het ruggemerg van het KPN-netwerk geraakt door een serieuze, dagenlange storing, waardoor zo’n 50.000 klanten van XS4All worden getroffen. Zelfs het betrouwbare XS4All, KPN-dochter, blijkt gevoelig. In februari dit jaar krijgen 730.000 betaalwilligen te horen dat hun digitale belastingaangifte is verdwenen in een groot zwart gat. Ze krijgen tot 1 april de tijd om de aangifte nogmaals te doen.
Op 22 april verschijnt er een bericht in de Volkskrant. Het internet dreigt vast te lopen door de grote toename van het aantal filmpjes dat via het net wordt verspreid. Volgens AT&T zit het netwerk in 2010 muurvast als er niks gebeurt. Er wordt gespeeld met de mogelijkheid dat in de toekomst een variant van het rekeningrijden op het gebruik van internet wordt losgelaten. Je betaalt niet meer per maand, maar per gebruik.
In een dergelijk rijtje mag brekebeen Ziggo niet ontbreken. Afgelopen weekend zijn er forse storingen, van het hardnekkige soort, 600.000 abonnees hebben problemen. De helpdesk is onbereikbaar en Ziggo is met stip lijstaanvoerder in de klachtenhoek van de Consumentenbond. Ziggo luistert zo goed. Maar als je ze belt moet je twee keer in hetzelfde gesprek je postcode doorgeven aan de automeut. Diep diep diep treurig is het. Na dertig minuten opgehangen.
Hoe gelukkig is de digibeet. Hij is volstrekt immuun voor dit soort storingen en opstoppingen. Hij merkt ze niet eens. Hoogstens ziet hij al die anderen vloeken en tieren. De digibeet vult zijn overboekingsformulieren met kroontjespen, likt de bankenvelop dicht en wandelt naar de brievenbus. Hij meldt zich bij het loket van de burgerlijke stand, trekt een wachtnummertje, raakt in gesprek met de vroedvrouw en als hij aan de beurt is, is hij blij dat hij aan de beurt is. Hij heeft een goede dag, alles lukte zonder haperen.
Geen enkel bedrijf mag zijn klanten discrimineren. Geen enkele technologie zal een bestaande gewoonte geforceerd de nek omdraaien zolang er nog te veel storingen zijn. Een bepaalde toegangsweg opdringen, kun je alleen op basis van overtuiging en overreding.
Tolweg of klinkerpad? Ik kies. Priority check-in of veebehandeling? Ik kies. Bol.com of de boekwinkel op het kerkplein? Ik kies. Tussenpersoon met sigaar en lamellen of verzekermaarwat.nl? Ik kies.
En intussen wordt in het rapport van EZ (ICT-Agenda 2008-2011, pdf) met verfrissend taalgebruik gesproken over eVaardigheden, digibewust en digibekwaam, eHealth, eGovernment, eInclusion en de consument die prosument aan het worden is. Hier zitten auteurs achter uit de generatie van de vorige eeuw, het kan niet anders.
Het is waar: de informatiemaatschappij moet inderdaad voor iedereen toegankelijk zijn, maar tegelijkertijd heeft iedereen recht op een eigen keuze voor toegang. Ofwel je kúnt niet digitaal, ofwel je wílt het niet omdat je niet afhankelijk wilt zijn van de grillige nukken van blunderende belastingdiensten, klungelende KPN’s of onderbezette Ziggo’s.
Het is nog te vroeg om je volledig over te leveren aan de vaak nog krakkemikkige infrastructuur of werkwijze. Wat dat betreft kan het wel degelijk verstandig zijn om af en toe te kiezen voor een bestaan als digibeet, zodat je niet afleert om te ervaren hoe het was in het tijdperk van carbonpapier, telegram en draaischijf.
Liever geheelonthouder dan verslaafd aan een onbetrouwbare dealer.
Deze column is eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.
Jordy 
Maurice (Organisatie 
Intraneteer 
Anette van Haren 
Robbert van Ekris 
Dus ondertekende stopt voorlopig met internet? Of bedoel je, hoewel tegenstrijdig met je conclusie, dat je af en toe geheelonthouder bent? Dat is zoiets als vegetariër zijn tussen de maaltijden door.
“Digibeet”, ik las het weer. Moet me toch van het hart mensen, want er is echt al te veel onzin in de wereld om dit te laten lopen, vind ik.
Kijk, we hebben een “alfabet” en geen “digibet”. Maar okee, da’s tot daar aan toe en wellicht juist part-of-the-fun: het alfabet loopt van a-z en het digibet van 0-1.
Met dat grapje kan ik leven, afgezien natuurlijk van het feit dat “AlfaBet” op “Alfa-Beta” slaat, maar “DigiBet” als een tang op een varken. Desniettemin (lees hier verder . . .)
“maar tegelijkertijd heeft iedereen recht op een eigen keuze voor toegang.”
Zeker. Helaas worden de keuzemogelijkheden wel steeds beperkter en moet je steeds vaker voor de digitale weg kiezen. Dit gebeurt al met geld. Kijk maar naar de banken: De SNS durft nu geld te rekenen voor het laten storten van je loon en het doen van overboekingen. Terwijl zij van de digitalisering profiteren. What’s next?
Steeds meer wordt digitaal. Kijk maar naar het paspoort: nu nog een RFID chip (die ik niet wil), straks krijgen we toch een chip in ons hoofd of in onze arm. Heb je niets te kiezen want anders kan je niet meer betalen, reizen of handeldrijven…
O ja;
En inderdaad DigID, het Europese en straks globale persoonlijke identificatienummer is de eerst volgende stap naar…
Fennek: “.. Straks krijgen we toch een chip in ons hoofd of in onze arm. Heb je niets te kiezen want anders kan je niet meer betalen, reizen of handeldrijven”
Bijbelboek Openbaring 13: “Verder liet het bij alle mensen, jong en oud, rijk en arm, slaaf en vrije, een merkteken zetten op hun rechterhand of op hun voorhoofd. Alleen mensen met dat teken – dat wil zeggen de naam van het beest of het getal van die naam – konden iets kopen of verkopen.”
Ik zie enig gelijkenis in bovenstaande quotes..?!
@Marco: Zeker. Daar refereer ik ook aan :)
We worden met z’n allen langzaam hier op voorbereid. Eerst was er het digitale geld, bankpasjes, chipknops, RFID in je paspoort, landelijk, Europees, Wereldwijd identificatienummer (dit plan bestaat al), met je mobiel betalen, chips in de huisdieren, gevangenen, etc…
“Hoe gelukkig is de digibeet. Hij…vult zijn overboekingsformulieren met kroontjespen, likt de bankenvelop dicht en wandelt naar de brievenbus. Hij meldt zich bij het loket…trekt een wachtnummertje, raakt in gesprek…en als hij aan de beurt is, is hij blij dat hij aan de beurt is. Hij heeft een goede dag, alles lukte zonder haperen.”
Ik zie ineens die Ziggo voor me… Zou dat een digibeet zijn?