… bepalen in samenspel het resultaat van het gebruik van Web 2.0-toepassingen zoals blogs, wiki’s en andere sociale netwerken binnen de grenzen van de organisatie. De waarde en het resultaat van het inzetten van dit soort sociale netwerken hangt af van de fase waarin de uitdaging (doelstelling of te bereiken resultaat) zich bevindt, de reden van het betrekken van individuen én de aanpak.
We hebben inmiddels geconcludeerd dat het bedrijfsmatig gebruik van Web 2.0-toepassingen stijgt. Het management ziet kansen, maar gebruik en toepassing ervan valt tegen waardoor de gewenste kwaliteitsverbetering in de praktijk achterblijft. Maar waar gaat het dan mis?
De vraag die gesteld kan worden is: maken we wel bewuste keuzes bij het inzetten van Web 2.0 toepassingen? Of starten we vanuit een hype, de heb of een andere reden? Laten we beginnen bij de basis, de reden waarom bedrijven Web 2.0 toepassingen inzetten. Hier zijn 5 redenen beschreven die bedrijven als focus hanteren bij het inzetten van sociale netwerken rondom en binnen de organisatie.
1. Leuk dat je het vraagt…
Want het draait niet alleen om het antwoord, soms ook om het stellen van de vraag. De nieuwe generatie voelt zich minder verbonden met het bedrijf. Verbinden betekent mensen écht vragen om hun bijdrage. Het faciliteren van betrokkenheid is een impliciete waarde van sociale netwerken.
2. Best of the Best…
Laat mensen zichzelf met een uitdaging verbinden in plaats van ze te verplichten. Nodig iedereen uit, niet iedereen doet mee, maar de top concepten zijn weldoordacht, door mensen die er voor gaan, de mensen die jij wilt vinden…
3. Sociale innovatie…
Slechts 25% van het innovatiesucces binnen Nederlandse organisaties wordt bepaald door R&D investeringen en 75% door slim managen en innovatief organiseren. Wat gebeurt er als je mensen uit de crossfunctionele teams combineert met mensen uit totaal andere disciplines, andere branches en misschien wel van de andere kant van de wereld? Sociale netwerken maken het mogelijk om heel veel mensen met verschillende achtergronden en specialiteiten uit te nodigen. En stel je die ene briljant eens voor die een doorbraak initieert…
4. Vertrouwen en zelfvertrouwen…
Een goed ingericht sociaal netwerk stimuleert interactie en betrokkenheid van mensen. Het is prachtig om openlijke, niet-hiërarchische discussies online te zien bloeien. Hier ontstaat echte betrokkenheid, een waardevol gesprek voor zowél deelnemers als toeschouwers, wat bijdraagt aan het opbouwen van onderling vertrouwen en zelfvertrouwen bij de medewerkers…
5. De waarde van het gesprek…
Sociale netwerktoepassingen leveren niet directe waarde. Het feit dat ik hier schrijf en wij (hopelijk) met elkaar het gesprek aan gaan heeft alleen direct waarde als iemand deze informatie nu nodig heeft. Het voordeel van de technische ontwikkelingen is dat alle informatie uit de gesprekken beschikbaar blijft en wanneer nodig gelezen, gebruikt, gemixt en opnieuw toegepast kan worden. Standing on the shoulders of colleagues, dieper begrip helpt bij het nemen van slimmere, betere en meer volledige beslissingen om één stap verder te komen.
Waarde en resultaat
Een sociale netwerk toepassing is in de basis een nieuw communicatieplatform dat op slimme wijze ingezet kan worden om uitdagingen te realiseren. Het realiseren van een uitdaging of de weg naar een te bereiken doel doorloopt verschillende fasen. De focus van het sociale netwerk verschuift gedurende de verschillende fasen.
In de eerste fase van bijvoorbeeld productontwikkeling, de idee en concept fase, wil je op een snelle manier ideeën en nieuwe inzichten verzamelen met creatieve mensen. Naast het technisch faciliteren van bijvoorbeeld een wiki-omgeving is het dus zaak om veel mensen uit te nodigen en te laten participeren (“leuk dat je het vraagt”). Dat alles met weinig regie.
In de volgende fase als bepaalde ideeën verder worden verkend en kennisontwikkeling op bepaalde onderwerpen gestimuleerd moet worden, kan de wiki worden opengezet voor werkgroepen die aan een bepaald onderwerp gaan werken. Dat betekent dat er meer mensen parallel werken en er bijvoorbeeld meer geregisseerd moet worden om het geheel in goede banen te leiden. Dan helpt het om procesrollen in te richten die het proces kunnen initiëren, begeleiden, prikkelen, samenvatten en aanscherpen (“sociale innovatie”).
En als tot slot een keuze is gemaakt om bijvoorbeeld één idee tot op detail uit te werken, zullen specialisten hun kennis delen in een wellicht beperktere kring. Dan is het zaak om heel doelgericht de juiste personen te selecteren en uit te nodigen (“best of the best”).
Samenvattend wil ik stellen dat het op waardevolle wijze inzetten van sociale netwerken vraagt om het maken van bewuste keuzes.
Wat zijn de verschillende fasen van de uitdaging (te realiseren doelstelling)?- De focus per fase bepaalt de uitgangspunten en de reden waarom het sociale netwerk wordt ingezet.
- Baseer de inrichting (wie, waar, hoe) van het netwerk op de uitgangspunten en besteed aandacht aan de techniek, de organisatie en de mens.
Hebben jullie ervaring met dergelijke projecten waarbij de focus van het sociale netwerk gaandeweg verschuift? Hoe hebben jullie hierop geanticipeerd? Wat werkt?
Tom Olsthoorn is adviseur bij Hutspot, een adviesbureau dat zich heeft gespecialiseerd in organisatievraagstukken en veranderkunde rondom 2.0-toepassingen en de nieuwe manier van werken.
Dylan 
Tim de Vrind 
Melis danny 
Agnieszka Biela 
Robert Didier 
Het mooie van nieuwe toepassingen, zoals het zakelijk gebruik van social networks, is dat het soms opnieuw wordt gezien als uitgangspunt of oplossing. Een al oude valkuil. Net zoals dat de aanschaf van een content management systeem werd gezien als de oplossing voor een nieuwe website. Opnieuw zal per organisatie vooraf bepaald moeten worden wat de online doelstellingen zijn. Of liever gezegd: welke online strategie wordt er gevolgd. Dan kan in tweede instantie de bijpassende middelen gekozen worden; ‘bezint eer gij begint’. Neemt niet weg dat er tijdig ingespeeld dient te worden op het veranderende gebruik van internet als communicatiemiddel. Ik adviseer om de online strategie op orde te brengen (doelstelling, doelgroepen, onderscheidend vermogen etc.), maar ga pragmatisch te werk om ervaring op te doen met web 2.0 toepassing. Hierdoor verlies je geen tijd en ben je toch gestructureerd aan het werk.
Sociaal netwerk = Web 2.0? :-/
Een bedrijfsmatige oplossing voor Sociale Netwerken? De innovatie zit in het slim communiceren tussen de werknemers (al dan niet samenhangend binnen projectgroepen), het slim toegankelijk maken van deze informatie en van deze informatie nuttige entiteiten ontwikkelen waarmee iedere gebruiker iets mee kan. We informeren elkaar momenteel te pas en te onpas, en iedere gebruiker leest dezelfde informatie en staat op eenzelfde manier connected met zijn collega. De winst zit em volgens mij in het kunnen destilleren van verschillende niveaus van informatie en de daarbijbehorende contacten.
Wat heeft het voor zin om contacten te hebben met linkedin als je er niets mee doet. Of is het een fallback voor als je ooit met deze mensen in contact wilt treden? Is dit dan zo nieuw? Hoeveel vrienden heb jij destijds geaccepteerd toen MSN/ICQ uitkwam? En wat deed je ermee? Werd het je ook teveel als er opeens 6 vrienden tegelijkertijd met je wilden praten?
De waarde van social networks is als je de juiste contacten op de juiste manier uitnut en interactie mee hebt om tot een gezamelijk doel te komen en elkaar te kunnen verrijken.
Wanneer houden we nu op te praten over 2.0 , 2.5, 3.0 en laten we het voornamelijk hebben over de inhoud ervan. Een unaniem akkoord op de betekenis van deze begrippen is een utopie. Achteraf plaatsen we termen wel in hokjes.
Goed stuk! Toepassing van web 2.0 binnen organisaties valt vaak tegen omdat er veelal niet wordt nagedacht over connectie met strategie. Ander punt is dat er bijna nooit vanuit één centraal idee/concept wordt gewerkt. Vaak is het niet meer dan een rommelige combinatie van 2.0 toepassingen die online wordt gezet zonder overkoepelend achterliggend idee. Dan ontbreekt de relevantie voor medewerkers en verschuift zomaar de focus. Dat komt omdat er te vaak door een 2.0 i.pv. een communicatiebril wordt gekeken naar dit soort ontwikkelingen. Omdat 2.0 fans de toepassingen prachtige vinden en (interne) communicatiemanagers techniek eng vinden!
Annet
[...] De uitdaging, de tools, de organisatie en het individu… [...]
@Guido: dank voor je reactie en je hebt hier zeker een goed punt. Het te pas en te onpas informeren leidt tot de veel beschreven information-overload. Daarom pleit ik ook voor het invoeren van de procesrollen om de ontwikkelde inzichten binnen projectgroepen te samen te voegen tot kennis (data -> informatie -> kennis). Hoe ga jij om met dit vraagstuk binnen jouw projecten?
@Annet: Dat is een goede uiteenzetting waardoor het op een rommeltje en teleurstelling kan uitlopen. Je bent in een (grote) organisatie op gegeven moment, na wat experimenteren, zoekende naar een partij met visie en een beetje budget “hoog genoeg in de boom” die als centraal punt wil fungeren. Centraal punt om de verschillende ervaringen te bundelen, partij te zijn jegens IT en het hoger management. Heb je zoiets dan is er, denk ik, een mooie nieuwe fase aangebroken.
[...] De uitdaging, de tools, de organisatie en het individu… [...]