De titel “Websites testen bij gebruikers” zegt eigenlijk al genoeg: het nieuwe boek van Ben Vroom behandelt het nut van het testen van websites en biedt praktische richtlijnen over hoe je een test opzet en uitvoert. Nou ja, boek… ‘boekje’ is een betere benaming. Het heeft 153 pagina’s en is slechts 11 x 18 centimeter groot. Hierdoor komt het laagdrempelig over, wat wellicht voorkomt dat het boek op de ‘nog te lezen’ stapel blijft liggen. Het boek bevat dan ook weinig overbodige uitweidingen, maar wel een hoop nuttige tips voor de beginnend usability tester.
Vroom sluit in zijn boek aan bij de gedachte van Jakob Nielsen & Steve Krug, namelijk dat testen helemaal niet ingewikkeld of duur hoeft te zijn. Beter testen met beperkte middelen dan niet, is hun devies.
Het boek is opgedeeld in een inleidend deel, een theoretisch deel, een praktisch deel, een deel met voorbeelden en eindigt met een soort samenvatting in de vorm van een stappenplan. Het theoretische en praktische deel overlappen nogal met elkaar, wat af en toe leidt tot een ‘deja-vu’ gevoel. Zo wordt het verschil tussen diverse soorten testopdrachten meermaals toegelicht en komt ook de vragenlijst die je na afloop van de test kunt doorlopen meerdere keren terug. Met een iets duidelijkere scheiding in informatie per hoofdstuk had het boekje wellicht nog kleiner gekund
Vroom doet ook offline aan practice what you preach: het taalgebruik is eenvoudig en de teksten zijn ingedeeld in goed leesbare paragrafen met kopjes.
De voorbeelden in het boek zijn duidelijk. Ze zijn gebaseerd op enkele testen die hij in zijn eigen praktijk heeft uitgevoerd en deze cases worden bij ieder onderdeel opgevoerd als toelichting. Het is goed dat hij gekozen heeft voor websites met uiteenlopende doelstellingen, zodat onder andere het verschil tussen opdrachten die je per type website kunt opstellen, goed geïllustreerd wordt.
Ben Vroom (foto) is duidelijk voorstander van de ‘vrije testopdracht’, waarbij je een testbezoeker eerst zelf een taak laat kiezen die hij op de website uitvoert, alvorens je een specifieke opdracht geeft. Hij legt goed uit waarom dit interessant is, maar laat deze voorkeur iets te vaak terugkomen.
Het goede van het boek is, dat het heel concrete tips geeft. Zoals hoeveel deelnemers er nodig zijn bij een test, wat je in een rapportage zet en welke elementen je kunt testen bij formulieren en applicaties.
Waar Vroom van mij nog wat dieper op in had mogen gaan, zijn de persoonlijke vaardigheden die je als testbegeleider nodig hebt. Het is namelijk behoorlijk moeilijk om tijdens het stellen van vragen je testpersonen niet per ongeluk te beïnvloeden.
Daarnaast noemt Vroom wel paper prototyping als methode om websites al in het ontwikkelingsstadium te testen, maar wordt card sorting niet genoemd, terwijl ook dit een heel goede en nuttige testmethode is. Persoonlijk vind ik paper prototyping wat minder geschikt voor gewone webpagina’s. De methode is bij uitstek geschikt voor meer gecompliceerde formulieren en webapplicaties. Vroom behandelt deze in het hoofdstuk erna, maar legt deze koppeling niet.
Al met al is het een geschikt boek voor iedereen die nog nooit getest heeft en behoefte heeft aan richtlijnen hoe te beginnen.
Titel: Websites testen bij gebruikers
Auteur: Ben Vroom
Uitgever: Kluwer
Jaar: 2008
Nummer: ISBN 978 90 13 057669
Mediatype: Boek (153 pagina’s)
Prijs: € 21,25
Bestellen: Kluwer
Erik 
gaston 
nico 
JohnT 
Remy Steijger 
@Lenny
Thanks voor de review. Waar ik benieuwd naar ben: is dit boek een toevoeging op de boeken van Krug en Nielsen? Staan er dingen in over testen die we absoluut nog niet wisten?
Daarbij wil ik graag weten of dit boekje ingaat op informatieve websites of ook de webshop-usability behandelt. Weet iemand dit?
@Michel: Persoonlijk heb ik geen nieuwe dingen gelezen in het boek. De toegevoegde waarde is voornamelijk dat alles nu mooi en kort op een rijtje wordt gezet, in de vorm van een handboekje. En voor degenen die niet graag Engels lezen, dat het in het Nederlands is.
Wel is er nog steeds discussie over of het al dan niet goed is om vragen te stellen tijdens het testen, of dat je de bezoeker daarmee afleidt. Vroom vertelt dat hij heeft ervaren dat het stellen van vragen de tester juist stimuleert bij het hardop denken. En dat is ook mijn eigen ervaring. De tester komt zo in een soort ‘babbelmodus’ waarin hij continu tegen jou maar ook tegen niemand in het bijzonder opmerkingen gaat maken over de site.
@MichielR: Het boek gaat niet specifiek in op webshops. Het gaat over testen in het algemeen; de richtlijnen zijn toepasbaar op alle typen websites, dus ook webshops (en intranetten). Vroom’s praktijkvoorbeelden omvatten geen webshops.
Ik denk dat het bij een webshop redelijk duidelijk is wat je kunt testen, terwijl dat bij informatieve sites wat minder voor de hand ligt. Dus ik vond het geen gemis.
@ Lenny
Bedankt voor je recensie. Ik vond het lastig om de aanpak eerst te motiveren en vervolgens te bespreken, dat heeft wel wat overlap tot gevolg gehad. Cardsorting is naar mijn idee wel een ander soort techniek. Er zijn meer technieken om gebruikers bij het ontwikkelingsproces te betrekken. Ik heb me zoveel mogelijk tot testen beperkt.
@ Lenny & Michiel
In vergelijking met Krug en Nielsen, maar ook met Rubin, heb ik geprobeerd meer handvatten te geven voor hoe je opdrachten en vragen voor de proefgebruikers kunt bedenken, welke invalshoeken je daarbij kunt gebruiken.
Centrale idee is: het is heel raar om als je een website of webapplicatie maakt, het niet bij een paar mensen te testen. Dat is heel eenvoudig, en vrij dom als je het niet doet. Daarom beschrijf ik een hele laagdrempelige aanpak die wel zoveel mogelijk oplevert. Ik zou ook niet te veel eisen willen stellen aan de gesprekstechniek, hoewel het inderdaad lastig kan zijn om in een gesprek met de proefgebruiker niets te verklappen, maar wil ik mensen vooral aansporen het gewoon te gaan doen.
De bijbel voor usability blijft toch wel Steve Krug, met zijn boek Don’t make me think. Een website bezoeker zou niet na hoeven te denken en als in een limousine naar het boekingsformulier worden gereden.
Ik ga het boekje zeker bestellen want lijstjes daar ben ik dol op. Oh ja en boekingsformulieren daar ligt toch wel het geld voor het oprapen. Waarom wordt er nog maar mondjesmaat een dialoog opgestart (chat, mail me back) als ik in het bestelproces afhaak…
Hoewel ik ‘Don’t make me think’ al (sommige delen) meerdere keren heb gelezen, denk ik na de reactie van Ben toch na om dit maar eens aan te schaffen.
Extra leesvoer kan nooit kwaad.