Zo’n 2 miljoen Nederlanders maken regelmatig gebruik van mobiel internet. Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 100 miljoen mobiele internetters. Van de 200 grootste websites van Nederland heeft ruim een kwart een aangepaste mobiele website. Door de explosieve groei van mobiele internetgebruikers zullen veel organisaties volgen. Aanwezig zijn op het mobiele web wordt ‘the next big thing’ in 2009. Maar hoe zet je een effectieve mobiele website op? Mobiel internet is een ander medium. Met andere gebruikersbehoeften, surfgedrag en mogelijkheden. En dus andere content en interactie. Tijd voor de mobiele webstrategie.
Cijfers mobiel internet
Eerst eens wat cijfers over gebruik en aanbod van mobiel internet:
- Wereldwijd zijn er ruim 100 miljoen mobiele internetgebruikers (Nielsen Media Research).
- Zo’n 2 miljoen Nederlanders maken regelmatig gebruik van mobiel internet (Ruigrok Netpanel, Multiscope en OMI2).
- Ruim een kwart van de 200 grootste websites van Nederland heeft inmiddels een mobiele website (OMI2).
- iPhone-leverancier T-Mobile Nederland heeft aangegeven dat 75% van haar klanten een telefoon heeft die geschikt is voor het gebruik van mobiel internet (OMI2).
Steeds meer mensen beschikken over een mobiele telefoon waarmee je echt handig mobiel kunt internetten. En met flat-fee data-abonnementen (voor een vast bedrag onbeperkt op het web) en verbeterde netwerken (3G, HSDPA) wordt mobiel internet toegankelijker, eenvoudiger en populairder. Aanwezig zijn op het mobiele web wordt daardoor steeds relevanter voor merken.
Waarom een aparte mobiele website?
Beeldschermen van mobiele toestellen worden steeds groter en de gebruikservaring beter. Onder meer door touchscreen-functionaliteit en qwerty-toetsenborden. Technisch kunnen de toestellen steeds beter de ‘normale websites’ aan. Maar mobiel internet wordt (vooralsnog) op een andere manier gebruikt: op andere momenten en voor andere doeleinden. De meest relevante informatie kan daarom moeilijk te bereiken zijn en wordt omringd door irrelevante content. Om je bezoekers optimaal van dienst te kunnen zijn, zul je jouw content moeten afstemmen op de mobiele informatie- en communicatiebehoeften van je doelgroep.
Ook Tim Besselink besprak dit kort in zijn artikel over de iPhone & mobiel internet op Frankwachting.com: ‘Een reden om toch een aparte website in te richten zit hem met name in de inhoud. Bezoekers van de mobiele site van een bank zullen bijvoorbeeld minder snel geneigd zijn zich uitgebreid te informeren over verschillende hypotheekvormen. Een snelle berekening van het maximale leenbedrag of het aanvragen van een adviesgesprek zijn mogelijk weer wel interessant’, aldus Besselink. Maar wat bied je dan aan?
Mobiel internetgebruik: waar heeft je mobiele bezoeker behoefte aan?
Om de optimale inhoud van je mobiele website vast te stellen, is het goed om te kijken naar het gebruik van mobiel internet. Voor welke globale doeleinden wordt mobiel internet gebruikt? Kenmerken van mobiel internetgebruik:
Gebruiksmoment: globaal kun je 2 gebruiksmomenten vaststellen: onderweg en thuis. Als ik naar mijn eigen mobiele internetgedrag kijk, gebruik ik mobiel internet vooral ‘onderweg’. In de trein, op de bijrijderstoel en in de wachtruimte. Thuis geef je sneller de voorkeur aan de rijke gebruikservaring en mogelijkheden van de pc. Het gebruiksmoment beïnvloedt wat de bezoeker wel zoekt en wat absoluut niet.- Fysieke actie: misschien wel het belangrijkste kenmerk. Mobiele internetters zoeken meestal informatie waar ze direct fysiek actie op kunnen ondernemen (met name ‘onderweg’). Denk bijvoorbeeld aan:
- Vertrektijd van een bus op het moment dat je in de trein zit.
- Openingstijden van een winkel als je in de stad loopt.
- Telefoonnummer van de receptie als je in de file staat en te laat op je afspraak komt.
- De beschikbare film die je wilt huren als je wel even langs de videotheek kan omrijden.
- Agenda van het seminar waar je die dag naartoe gaat. - Tijd: doordat mobiel internet met name onderweg en ‘even tussendoor’ wordt gebruikt, is de surftijd kort. In de meeste gevallen wil je even iets opzoeken en dan weer door.
- Basale informatiebehoefte: mobiel internet wordt niet gebruikt voor achtergrondinformatie. Schermresolutie en moment van gebruik lenen zich daar niet voor. Mobiele internetters zijn op zoek naar eenvoudige, praktische informatie. Denk aan: openingstijden, telefoonnummers, adressen, namen van personen en producten.
- Nieuws: uit diverse onderzoeken blijkt telkens dat mobiele surfers vooral zoeken naar mobiele websites met nieuws, weer, verkeer en – het zal eens niet zo zijn – erotiek. Hieruit kunnen we concluderen dat nieuws een belangrijk onderdeel is van mobiel internetgebruik. Onderweg bijblijven van het laatste nieuws met behulp van je mobiel.
Vanuit de kenmerken van mobiele internetgebruik kun je vaststellen welke mobiele informatiebehoeften jouw organisatie kan vervullen. Waar heeft jouw doelgroep op de mobiele website behoefte aan? Welke content voorziet in de vluchtige, actiegerichte behoeften van je doelgroep? Uiteraard kun je jouw ideeën het beste toetsen met een testpanel. Creëer diverse scenario’s en vraag ze wat ze zouden willen weten of doen op de mobiele website van jouw organisatie.
Structuur, navigatie en lay-out
Stap 2 is het vaststellen van de structuur en de manier waarop je de informatie presenteert: je ‘mobiele informatie-architectuur’. Waar normale websites veel ruimte hebben voor verschillende navigatie, en contentkolommen, is je mobiele website smal en beperkt in navigatie.

De globale lay-out van een normale website (links) en een mobiele website (rechts). (Bron: mobiForge)
Belangrijke aandachtspunten:
- Beperkte content, beperkte keuzes: bied alleen relevante content aan en laat alle content die ‘misschien voor sommige bezoekers handig is’ achterwege. Alleen het broodnodige, want je wilt te allen tijde voorkomen dat je bezoeker de weg kwijtraakt op je website.
- Beperk categorieën en niveaus: maak je mobiele website zo ‘plat’ mogelijk. Hoe dieper je bezoeker in de website zit, hoe groter de kans dat hij de weg kwijtraakt. Ook leiden meer niveaus tot onnodig veel kliks. Maak de categorienamen zo simpel en begrijpelijk mogelijk. Welke namen het duidelijkst zijn, kun je het beste achterhalen via (gebruikers)onderzoek.
- Een lijst als navigatiestructuur: door de beperkte schermafmetingen is de ruimte voor navigatie beperkt. De meest gebruikte navigatie op een mobiele website is een lijstje met links, gekoppeld aan de nummers (0–9) van het toetsenbord. Op de homepage bied je de links naar de belangrijkste (hoofd)pagina’s aan.
- Creëer logische klikpaden en relevante navigatie: op vervolgpagina’s (na de homepage) is het onmogelijk om de hoofdnavigatie met het subniveaus aan te bieden. Bied daarom per pagina een lijstje aan met relevante links voor de desbetreffende pagina (de vervolgstappen). Zo zorg je ervoor dat je bezoeker ‘verder kan’ en niet terug hoeft naar de homepage.
- Metanavigatie (escape points): zorg ervoor dat je bezoeker altijd terug kan naar de vorige en volgende pagina, de overkoepelende categorie en homepage. Je kunt deze links het beste onderaan de pagina aanbieden, zodat de bezoeker niet naar boven hoeft te scrollen.
- RSS-feeds: steeds meer mobiele toestellen zijn uitgerust met rss-readers. Bied rss-feeds aan van actuele onderdelen (productnieuws, belangrijke mededelingen, et cetera) en zorg zo ook voor terugkerend bezoek naar je website.
Interessante mogelijkheden
Bovenstaande is gericht op het aanbieden van de juiste informatie op de juiste manier. Uiteraard is er nog veel meer mogelijk op het gebied interactie. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van ‘location targeting’. Door de locatie van de bezoeker – met behulp van GPS – op te halen kun je specifieke informatie aanbieden over de directe omgeving van de gebruiker. Denk bijvoorbeeld aan de dichtstbijzijnde vestiging – met telefoonnummer en adres of lokaal nieuws. Ook kunnen offline en online uitingen beter worden geïntegreerd dankzij mobiel internet. Bijvoorbeeld door een speciale barcode op te nemen in je offline-uiting en zo je doelgroep sneller naar het online gedeelte van je campagne te leiden. De bezoeker maakt een foto van de barcode en wordt direct doorgestuurd naar de landingspagina. In 2005 maakte het Amsterdams Historisch Museum hier al gebruik van.
Toekomstverwachting
Door de innovatie van mobiele toestellen en hoge bandbreedtes zal mobiel internet steeds meer op het normale internet gaan lijken. Toch verwacht ik dat mobiele websites en normale websites gescheiden zullen blijven. De mobiele telefoon zal altijd andere behoeftes vervullen dan de computer. Hier zal zeker nog veel in gaan veranderen.











Goed artikel! Met goede concrete tips ook.
Plaatje van navigatie is eigenlijk erg logisch, maar had ik nooit ergens zo gezien. Toch een eye-opener.
“Een kwart van de 200 grootste websites van Nederland heeft inmiddels ruim een mobiele website (OMI2).”
Lachwekkend eigenlijk dit percentage, het kan toch niet zo zijn dat geen van deze website de mogelijkheden van mobiel internet opgemerkt heeft. Wat is hier de oorzaak van? Organistaie te log om te reageren? Zien ze het niet als toegevoegde waarde? of liggen ze gewoon te slapen?
ps. het woord ‘ruim’ in mn citaat hier is denk ik verkeerd geplaats. “Ruim een kwart….” lijkt me beter.
Uitstekend artikel inderdaad Floor!
@ Dusta: Organisaties sturen erg op de kosten, website ontwikkeling werd tot voor kort nog vooral als een kostenpost gezien. En mobiel al helemaal, “Wat verdien je daar nou mee?” Maar ook het oerwoud aan devices en conventies was tot voor kort een belangrijke drempel. Volgens mij zijn dat tot nu toe de twee belangrijkste belemmeringen geweest.
En het woordje ‘ruim’ staat weer op zijn plek ;-)
Compleet artikel, getuigend van een goede visie!
@ Iedereen: bedankt voor de complimenten! Geweldig om het ‘blogjaar’ mee af te sluiten.
@ Dusta: precies wat Frank zegt: organisaties zien er vooralsnog niet de meerwaarde (= verdienmodel) van in. En denken ook niet na over de unieke mogelijkheden van mobiel internet voor hun organisatie. Al zijn er vast en zeker ook organisaties die wel nadenken over de toekomst van hun communicatie(strategie).
Mooi artikel Floor. Ik mis nog één aspect in je mobiele webstrategie: VINDBAARHEID
Het OMI2 adviseert de volgende 5 punten:
1. Automatisch redirecten van PC domein naar mobi versie
2. Gebruik van mobiele URL
OMI2 adviseert om gebruik te maken van de meest voorkomende notaties:
- domein.mobi
- mobiel.domein.nl
- of eventueel m.domein.nl
3. Link bovenaan PC website
4. Gebruik van zoekmachines
5. Aanmelden portals en directories
De operator portals en bijv. http://www.startpagina.mobi en http://www.startmobiel.mobi
Het zal m.i. allemaal wel meevallen, en in plaats van “the next big thing” zal het wel “the next overrated hype” worden. We moeten dingen niet groter proberen te maken dan dat ze zijn.
Mobiel internet wordt louter gebruikt op momenten dat men zich ergens een uurtje ( of korter ) moet vermaken. Aankopen doen, online afrekenen, afsluiten hypotheken en leningen etc doet men toch echt thuis op de pc.
Surfen op de pc gaat nog steeds vele malen sneller, en de betrouwbaarheidsfactor bij mobieltjes is extreem laag. Ik begrijp goed dat men op zoek is naar een nieuw .com fase, maar wat betreft de mobieltjes komt die er gewoonweg niet. Niet alles is geschikt om een self fulfilling prophecy in te zetten.
Kijk hoe lang het heeft geduurd alvorens de consument online betalen massaal echt heeft omarmd.
Mobiel internet blijft een leuke gadget, maar meer ook niet, en zeker geen economische factor van belang.
Gelukkig nieuwjaar iedereen.
Goed artikel Floor! Wat ik goed vind is dat je laat zien dat mobiel internet een andere benadering vraagt als internet op je pc. Nog vaak zie je dat het één op één is overgezet. Wat ik ook veel zie is dat mobiel internet nog een hoog “gadget” gehalte heeft. Het middel is doel geworden. Kijk eens naar dit voorbeeld http://www.voedingscentrum.nl/Voedingscentrum/Nieuws/Het+Nieuwe+Eten.htm en http://www.voedingscentrum.nl/ActiesEnAchtergronden/Het+Nieuwe+Eten/Over+de+qr-code.htm Wat vind je daar van?
Sinds de informatie mogelijkheden op mobiele telefoons heb ik al diverse testen en omgevingen ontwikkeld. Sinds 2007 zie ik duidelijke groei. Zoals hierboven wordt gezegd door meneer Richard is voor een deel waar, maar het andere deel is volledig onzin.
Naar mijn mening, en volgens mijn statistieken zal in verhouding mobiel internet groter worden dan voor mogelijk wordt gehouden. Ook mijn statistieken wijzen uit, op mijn mobiele sites mensen langer blijven hangen. Al is het maar omdat het meer priegelen is natuurlijk.
De beste mobiele sites verkopen niets maar bieden informatie. De mobiele gebruiker is voordat hij thuis komt al geïnformeerd door een mobiele site en kan dus zijn zoektocht beter richten.
Ik gebruik Google Adsense Mobile en de eerste 10tjes komen al binnen. Veel is het niet omdat er helaas nog weinig goede adverteerders zijn. Maar dat mobiel internet wordt onderschat is een feit. Mobiele gebruikers zijn aandachtiger dan achter de PC. Vergeet ook niet de RSS mogelijkheden van diverse mobiele telefoons, je kunt de content gewoon naar de gebruiker pushen (niet waar maar je begrijpt) een betere RSS lezer dan een mobieltje is er niet.
Ik wens iedereen een mooi nieuw jaar. En hopende op beter, goedkoper mobiel bellen en internetten wereldwijd, dat is voor iedereen een win situatie!
Mooi artikel!
Is het nog steeds een hype zoals één van comments zei? Neen, de hype is allang over en ik erger me allang hoe meer dat je mobiel niet dingen kunt zoeken zoals de bakker om de hoek, de bloemist… Meestal heb je zoiets nodig als je juist niet aan je PC zit.
Het wordt ook dringend tijd dat bedrijven echt beginnen met mobiele portals te bouwen, want de generatie die aan de deur staat als koopkrachtige consument, de 25 jarigen… gebruiken hun mobieltje op een totaal andere manier dan alle andere generaties… voor hun is het een tool. De decision makers in bedrijven zien dat meestal spijtig genoeg nog niet, dus hoe pak je je concurrent aan, heel eenvoudig… denk al aan de volgende generatie en begin nu!
Hans Smellinckx
http://www.onlinemarketingmanager.be
Een mooi initiatief is http://www.valuewait.nl. Het is een dienst waarmee consumenten “wachttijd” nuttig kunnen besteden. Consumenten melden zich aan en geven aan wanneer ze beschikbaar zijn om vragen van organisaties te beantwoorden. Op die momenten worden ze uitgenodigd met een gratis SMS. Dit is een trigger voor ze om mee te doen en de vragen te beantwoorden. In de SMS staat een linkje waarmee ze de vragensessies opstarten. De vragen worden via mobiel internet op de telefoon getoond. De vragensessies zijn kort en bondig. Iedere vraag levert een value op. En met deze values sparen mensen voor leuke kado’s. Hiermee snijdt het mes aan twee kanten: organisaties kunnen op een vriendelijke en snelle manier informatie krijgen van consumenten en consumenten die meedoen worden beloond voor hun bijdrage zonder dat ze lastig gevallen worden op momenten die hen niet uitkomen.
Jeroen
Toch nog even een reactie:
Als dat “valuewait” als argument wordt gebruikt, dan ben ik bang dat we gedoemd zijn ;-)
Dat hele spammy gedoe, met als je ergens aan het wachten bent, en je wat vragen moet beantwoorden om fantastische prijzen te winnen, slaat natuurlijk nergens op.
Kinderspel, 1.0 en geen toegevoegde waarde.
Grote sites zoals hema, v en d, en zelfs bol.com, hebben geen Msite. En waarom? Omdat zij gedreven zijn door conversie, dus: het omzetten van een bezoeker naar een betalende klant. En aangezien betalen op je telefoon nog steeds bijna onmogelijk is ( heet https, geen versleuteling etc ) zullen zij dit links laten liggen.
Je kunt je voorstellen dat NS mensen via een Msite reizigers wijst op vertragingen, maar daarvoor kan je je al abonneren op een sms-je.
Pas als online betalen op je mobiel net zo veilig en gemakkelijk is als op een PC, zal er langzaam een beweging op gang komen. Kijk bijvoorbeeld eens naar deze site in de usa ( http://www.billingrevolution ) die onlangs de “under the radar” competition heeft gewonnen, omdat zij een single click payment op je mobiel mogelijk maken, onafhankelijk van third parties.
Vooralsnog blijft internetten op je mobiel priegelen op een te klein schermpje.
Dat moest zijn. http://www.billingrevolution.com, excuus.
Een hype is misschien wat overrated, het is gewoon een nieuw medium dat net als alle andere media zijn plek binnen de mix zal veroveren. Organisaties hebben nu eenmaal tijd nodig om dit tot zich te laten doordringen.
Grappig is dat we een vergelijkbare discussie hadden tijdens de borrel op de Emerce Insight Travel& Toerism (zie ook http://www.frankwatching.com/archive/2008/12/13/reisbranche-innovatief-of-traditioneel/ en http://www.frankwatching.com/archive/2008/12/13/geen-conversiecijfers-op-emerce-insight-travel-tourism/): een branche waar men bij uitstek met mobiele sites zou kunnen werken. Je loopt in Londen en moet dezelfde avond nog terug, is er een vliegtuigstoel vrij? Kan ik al online inchecken? Maar ook: ik loop op Madison Avenue en wil lekker lunchen, kan dat hier ergens in de buurt? (Zonder dat je een site met tien reviews en 6 navigatiemogelijkheden moet doorakkeren).
We kwamen in deze discussie tot de conclusie dat ze/we? daar zoveel kansen laten liggen. Precies zoals Floor zegt: er wordt op de mobiel vooral wat ‘gedaan’. Concrete acties. En die gebeuren vaak ‘onderweg’.
In sommige gevallen, ook tijdverdrijf tijdens het wachten (vandaar de erotiek waarschijnlijk ;-) ).
Leuk om nu eens te lezen dat mijn overtuiging dat daar markt valt te behalen, ondersteund wordt door anderen (en onderzoek).
Dankjewel Floor voor deze duidelijke, krachtig korte les!
@gitta:
Als je met je mobiel online kunt inchecken, dan is dat inderdaad een erg handige oplossing en dat is ook waar we naartoe moeten. Maar als je alleen maar kunt zien dat je KUNT inchecken, maar dat toch weer moet doen vanaf een reguliere PC….dan is het een waste of time.
En een leuke plek waar je kunt lunchen? Ik zou graag een voorbeeld zien. Hoeveel klikken ( en dus wachten ) ben je verwijderd van een echt relevant resultaat? En heb jij zin om op een veel te klein schermpje te koekeloeren als je midden op straat op 5th avenue loopt om alle resultaten te bekijken en te filteren? Gewoon even aan iemand ( een local ) vragen is vaak veel sneller, en de uitkomst is niet gesponsord of middels seo in de resultaten geplempt.
Mobiel internet wordt grotendeels gebruikt om mail te checken, of om als tijdverdrijf een leuk filmpje te bekijken. Dat gepriegel op zo’n klein schermpje midden op straat in weer en wind zal nooit echt van de grond komen. Leuk dat je PPoint presentaties kunt aanmaken en versturen via je mobiel maar wie doet dat nou? Leuk dat je in webwinkels kunt kijken, maar als je dan niet single click safe dat product kunt aanschaffen, what’s the point?
Mijn conclusie:
Jammer maar geen nieuwe bubble.
@ Richard: dat is precies wat ik ook zeg of probeer te zeggen. Geen hype of bubble, maar het gaat wel gebruikt worden. En de sites die het effectief willen gebruiken, zullen functionele content moeten bieden. Daadwerkelijk inchecken dus, en op mobiel-vriendelijke wijze.
Probleem is onderweg nu juist dat er geen pc’s in de buurt zijn (en met de komst van breedband internet zijn er ook steeds minder intenetcafé’s), dus dat je dat wel mobiel MOET kunnen doen. En dan niet in de regen, maar in dat cafeetje wat je onderweg tegen bent gekomen.
Ik ben met je eens dat je daarvoor makkelijker locals kunt vragen, maar het ging om het idee :-). En als je dan toch zit in te checken, kun je net zo goed meteen die heerlijke koffie(bonen) online bestellen en thuis laten bezorgen. Met drie kliks.
(En dat we dan nog een lange weg hebben te gaan om dat laatste veilig te maken, dat moge duidelijk zijn.)
Volgens mij zijn we het best met elkaar eens :-).
Lijkt er wel op he ;-)
Happy new year!
Goed stuk. Het is echter wel een verschil of iemand een website bekijkt op een wap- of full internet browser. Ik hoef niet perse een mobiele versie te zien van een website als ik deze bekijk op mijn ipod. Uiteraard wel als er snel en makkelijk informatie gevonden moet worden. De beste oplossing lijkt me ook om verschil te maken tussen de vele mobiele apparaten met hun verschillende schermresoluties zodat ik niet een knullige wap versie gedwongen ben te bekijken.
Goed artikel. Voor de mensen die nog meer willen weten over hoe je een mobiele website bouwt (met name het technische aspect), beveel ik dit artikel aan: http://www.wapdirect.nl/index2.php?pagina=bouw-mobiele-internet-site
Eventjes een paar dagen niet online geweest (erg bijzonder gezien mijn surfgedrag ;-) en wat zie ik: een prachtige discussie onder mijn laatste artikel!
Richard gaf terecht aan dat het vaak nog ‘gepriegel’ is met je mobieltje. En daar ben ik het zeker mee eens. Je hebt een klein scherm, toetsenbord en minder functionaliteit dan je achter je pc tot je beschikking hebt.
Echter, door je juist te focussen op de unieke aspecten van mobiel internet en de mobiele website alleen daarop in te richten kun je meerwaarde bieden voor je bezoekers. Dus alleen actie-gerichte informatie aanbieden gericht op de momenten dat je NIET achter je pc zit. Dus: “Wat kunnen wij onze klanten aan relevante content/diensten aanbieden op het moment dat hij onderweg is?”.
Transacties vallen daar wat mij betreft niet direct onder. Het bestellen van een product is nou typisch iets wat je in alle rust (achter de pc) wilt doen. Informatie over waar ik het product het voordeligst kan kopen in de buurt van mijn locatie, is natuurlijk wel weer relevant.
Kortom, genoeg stof om over na te denken ;-).
Geachte heer/mevrouw
Ik ben onlangs begonnen als freelance webdesigner. Ik richt mij op de kleine (beginnende) ondernemingen en particulieren. In de korte periode dat ik nu werkzaam ben op dit gebied ben ik op veel vragen over dingen als ratingsonline adverteren en aanverwante zaken gestuit. Om veel van deze vragen te beantwoorden wil ik een soort E-pocket opstellen dat ik gratis vanaf mijn site aanbied. In deze kleine downloadbare ‘uitgave’ komt handige achtergrondinformatie over SEOAdwordsinteractieontwerp en andere veelvoorkomende begrippen waarvan het voor mijn doelgroep handig is kennis te nemen. Om invulling aan dit boek te geven zou ik graag gebruik willen maken van de volgende tekst die op uw site staat: http://www.frankwatching.com/archive/2008/12/31/mobiele-webstrategie-de-juiste-content-op-je-mobiele-website/
De daar aangeboden uitleg is zeer duidelijk en makkelijk te begrijpendus zeer geschikt voor mijn doelgroep. Uiteraard zal ik uw bedrijf in het boekje bedanken voor deelname. Kunt u mij toestemming verlenen de bewuste tekst te gebruiken? Met vriendelijke groet,
Raymond BoschWebFrontiers