In mijn laatste artikel van 2008 riep ik 2009 uit tot het Jaar van de Innovatie. Een van de dingen die ik in dat stuk uiteen probeerde te zetten is de relatie tussen innovatie, R&D, ideeën en zo voort. Ook de vraag of een innovatie per definitie succesvol moet zijn kwam naar voren toe. Tijd om eens duidelijkheid te scheppen.
(Fundamenteel) onderzoek, research & development en innovatie
Laten we beginnen om eens te kijken naar de meest gebruikte termen. In het onderstaande schema zie je onderlinge verhoudingen. De verschillen liggen met name op het soort onderzoek (fundamenteel of toegepast) en daarnaast op de impact ervan (evolutionair of revolutionair).
De horizontale as kan je ook lezen als tijdsas. Hoe meer naar rechts je gaat des te korter is de tijd naar de markt.
(Fundamenteel) Onderzoek
In dit overzicht is (Fundamenteel) Onderzoek het domein van universiteiten. Hierin valt het echte fundamentele onderzoek dat wordt gedaan voor de vergaring van kennis in een vakgebied. Dit onderzoek hoeft niet direct nut (buiten het vakgebied) te hebben en levert bij veel mensen de vraag op: waarom doe je het dan? Het antwoord is evenwel eenvoudig: zonder fundamenteel onderzoek geen doorbraken zoals de ontdekking van DNA en het in kaart brengen van het menselijk Genoom.
Research en Development
Research en Development is meer het domein van bedrijven met als grote voorbeelden Pfizer, IBM, Google, Microsoft en Shell. Dit wil niet zeggen dat kleinere bedrijven niet aan research en development doen, integendeel zelfs. Maar wel op een andere schaal, volgens Business Week is IBM’s Innovatie budget 6 miljard dollar. In 2007 was het budget van Microsoft voor R&D 7.6 miljard dollar. Pfizer’s geeft per jaar 7 miljard dollar uit. Kleinere bedrijven zullen meer naar de meer toegepaste development kant neigen dan naar de researchkant in verband met de hogere kosten en hogere complexiteit van research.
Innovatie
Dit is de meest toegepaste vorm van vernieuwing. De time to market is relatief kort en de vernieuwing zal eerder evolutionair zijn dan revolutionair. Dit brengt innovatie binnen het bereik van alle bedrijven.
De definitie die ik eerder gebruikte voor innovatie is: “Innovatie is de introductie van iets nieuws”. Dit is een prima uitgangspunt. Ik ga de definitie niet scherper stellen door bepaalde criteria aan te geven waaraan een innovatie zou moeten voldoen meer dan in de definitie genoemd. Wanneer iedereen kan innoveren, kan iedereen voor zichzelf bepalen wat wel of geen innovatie is.
Als een leverancier een nieuwe kleinere verpakking introduceert van zijn product, speciaal voor eenpersoons huishoudens, is dat dan geen innovatie? Gezien het aantal singles in Nederland zou dit een behoefte in de markt kunnen vullen en een winstgevende aanvulling kunnen zijn.
Ontdekkingen, ideeën, uitvindingen, product development en vernieuwing
Deze termen worden ook vaak (door elkaar) gebruikt. Eigenlijk zijn het voor een gedeelte synoniemen. Vernieuwing zie ik als min of meer overkoepelende term voor onderzoek, R&D en innovatie. Ontdekkingen en uitvindingen hebben voor mij gevoelsmatig meer een experimenteel karakter en zie ik met name bij onderzoek en R&D. Product development is ook min of meer een synoniem voor innovatie maar heeft een minder vernieuwend imago / gevoel.
Een idee of ingeving is vaak een startpunt voor onderzoek, R&D of innovatie.
Op de about us pagina van het de TV serie “Het beste idee van Nederland” zie je wat ik bedoel:
Stichting Het Beste Idee van Nederland
… Stichting Het Beste Idee van Nederland in het leven geroepen om innovatie in Nederland te stimuleren. Sinds 2004 organiseert de stichting het gelijknamige innovatieplatform en fungeert zij als bemiddelingsorganisatie tussen uitvinders, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven.
De uitvindingen van het Beste Idee van Nederland hebben van een heel concreet karakter en vaak ook concrete aanleiding, zoals de Knuffel je speen (een moeder zag dat haar kind steeds de speen kwijt was).
De kans is klein dat een van de uitvinders van het Beste Idee van Nederland komt met de oplossing voor supergeleiding op kamertemperatuur.
Moeten innovaties succesvol zijn?
Het totaal van Innovatie of innovatiebeleid moeten succesvol zijn, daarbinnen moet ruimte zijn voor innovaties om te mislukken, niet uit de verf te komen of niet te werken. Ik zie het model van innovatie als het businessmodel van venture capitalists; niet ieder bedrijf waarin wordt geïnvesteerd, wordt succesvol. Maar diegenen die het wel worden, maken het totaal weer goed. Het kan ook niet anders, want innovatie is in essentie onzekerheid.
Mislukte innovaties zijn ook waardevol
Het woord mislukt is misschien wat sterk hier, maar het is wel waar; er zit waarde in innovaties die niet zijn gelukt. Vaak kan er een les uit worden getrokken, waarom het niet is aangeslagen. Een smaakcombinatie die niet wordt gewaardeerd? Een te hoge prijsstelling? Een onhandige interface? Mogelijk dat een wijziging het wel laat lukken en alsnog aanslaat.
Innoveren is experimenteren
De enige manier om echt te weten of een innovatie zal aanslaan, is het te proberen / experimenteren. Bij veel bedrijven liggen mogelijke innovaties op de plank die, om welke reden dan ook, niet worden uitgeprobeerd. Ideeën uit het verleden die nooit zijn opgepakt of erger nog, genegeerd.
Wanneer de concurrent wel een innovatie op de markt brengt die daar sterk op lijkt, is de reactie vaak: “Waarom hebben wij dit niet gedaan?”. In sommige gevallen is daar een goed antwoord op: bijvoorbeeld geen prioriteit of business case niet sluitend. Vaak is het antwoord minder concreet: ”Nou …. gewoon”. Het idee is blijven liggen zonder prioriteit of zelfs enige vorm van aandacht. Het is aan de innovatiemanager om te zorgen dat de ideeën die binnen zijn gekomen worden geëvalueerd, bijvoorbeeld door het trechtermodel (of adaptatie van het stage gate model).
Afsluiting
Innovatie is samen met R&D en Onderzoek een van de vormen waarin vernieuwing kan plaatsvinden. Ieder heeft zijn karakteristieken (zie ook de afbeelding aan het begin van het artikel).
Het belangrijkste van innovatie is om te realiseren dat niet alle innovaties succesvol hoeven zijn, als het totaal van innovatie of innovatiemanagement maar positief is. Innoveren is experimenteren!
Knvb lid 
Rinusd 
Nicky 
Schenk 
Rob van der Velden 
Innovatie is meer dan ooit nodig om snel afscheid te nemen van ouderwetse, energieslurpende zaken om maar eens iets te noemen.
Ik volg het Nationaal Innovatie Platform al een tijdje en het valt mij op dat er heel, heel erg weinig gebeurd. Er wordt zo nu en dan een wedstrijd georganiseerd en dat levert dingen op als een Tulp-eiland voor de kust of allerlei leuke ideeën over hoe Nederland er in 2028 uit zal zien. De nieuwste contest is ook echt innovatief:
http://www.stichtingmilieunet.nl/andersbekekenblog/?p=4640
Kan natuurlijk liggen aan het feit dat Jan Peter Balkende de voorzitter is. Zijn betoog over slimmer werken kwam nou niet direct innovatief over:
http://www.stichtingmilieunet.nl/andersbekekenblog/?p=1067
Denk dat we innovatie beter kunnen stimuleren door in te zetten op meer financële ruimte om technisch onderzoek te doen, om technische studierichtingen te financieren dan wel op te zetten. Er zijn ongelogfelijke hoeveelheden energie te besparen met nieuwe technieken. Die moeten snel worden doorontwikkeld.
[...] Ik Innoveer, Jij Innoveert, Wij Innoveren [...]
Fundamenteel onderzoek (”domein van de universiteiten”) kan wel leiden tot innovaties waaruit nieuwe bedrijfjes ontstaan, die deze innovatie snel naar de markt brengen. Dit komt vooral voor op technische universiteiten (TU’s Delft en Eindhoven bijv.).
Innovatie is ook je merk imago aanpassen zonder je kernwaarden uit het oog te verliezen. Neem Wedgewood als mooi voorbeeld. Wart hadden ze moeten doen. Aanpassen of standvastigblijven. Weet jij het? Kom dan stemmen op http://www.arjanbakker.blogspot.com
@dusta
Helemaal terechte opmerking. Amerikaanse universiteiten e.q. MIT / Standford etc zijn daar goed in en ook onze eigen universiteiten. Dit is een hele goede manier om een zeker gat te overbruggen – van onderzoek naar innovatie.
@Erik van Erne: Vanwaar dat geloof dat geldgebrek voor technische innovatie het knelpunt vormt? Veel milieuvriendelijkere/duurzame oplossingen zijn er al, alleen ze krijgen onvoldoende voet aan de grond. Neem jullie eigen site vol met plaatjes van spaarlampen. Terwijl LED’s een veel duurzamer alternatief vormen. Zowel voor de mens (ze bevatten geen kwik) als uit oogpunt van energiebesparing.
Of werp een blik op de site 1001 Klimaatoplossingen:
http://www.1001klimaatoplossingen.nl/
In de hele campagne van de maand van de energiebesparing ben ik het woord LED lamp vorig jaar nauwelijks tegengekomen.
(Deze bijdrage is op persoonlijke titel).
Probleem lijkt veeleer te zitten in adaptie door consumenten en afnemers, dan in innovatie.
Als ik de discussie over milieucommunicatie lees in de laatste editie van het blad Milieu van de Vereniging voor Milieuprofessionals wordt ik heel droevig. Milieu is het enige ‘product’ waarvan de communicatiespecialisten nog denken dat een dismal propositie de consument aanspreekt:
”
De wereld gaat ten onder aan onbeheersbaar grote problemen!
[opzwellende dramatische muziek]
Koop nu een spaarlamp!
“
@ Rob
Op het risicio af een wat semantische discussie te starten, de volgende defintie:
–Innovation is an iterative process initiated by the perception of a new market and/or new service opportunity for an invention which leads to development, production, and marketing tasks striving for the commercial success of the invention.
(Garcia and Calantone 2002)–
Dit is een veelgebruikte academische definitie. Deze geeft net als jij aan dat uitvindingen en ideeen nog niet toegepast zijn, ze liggen nog ‘op de plank’.
Het lijkt je tevens te steunen in het feit dat hoewel ideeen moeten streven naar commercieel succes, ze dit niet perse allemaal ook moeten behalen. Natuurlijk moet de som van innovaties voor een bedrijf uiteindelijk positief zijn (waarom zou je het anders doen?).
Het enige gevaar van een zo brede en vrije definitie “innovatie is de introductie van iets nieuws” is dat deze voor bedrijven lastiger in te zetten is denk ik. Gebruiken jullie hem bij Logica zo? Of zoek je toch naar een meer uitgebreid en richtinggevend antwoord op de vraag “wat ben ik aan het doen, als ik aan het innoveren ben?”
Beste Rob, wat een mooi stuk. Ik ben werkzaam als Conceptontwikkelaar bij Young Einstein, onderdeel van NDC Mediagroep (de grootste uitgever in Noord Nederland), van oudsher een krantenuitgever. Jouw standpunten over innovatie deel ik geheel. Juist die ruimte voor mislukkingen, geduld vanuit de organisatie én langdurig vertrouwen vormen de pokon voor innoverende bedrijfsonderdelen.
Young Einstein moet per jaar een x aantal multimediale concepten per jaar opleveren die aanslaan bij (o.a.) jongere consumenten.
Ik ben erg trots op de uitgever waar ik werk, omdat ze innovatie belangrijk vinden en dat tonen door Young Einstein ruimte, tijd, vertrouwen en geld te geven. Tegelijkertijd merk je, helemaal nu, dat ongeduld een groot gevaar is. Het zou goed zijn als ons bedrijf eens van iemand als jij bevestigd zou krijgen dat ze niet alleen goed bezig zijn, maar dat JUIST NU moeten doorzetten.
Young Einstein is nu 2 jaar bezig met conceptuele innovatie en we hebben enorm veel geleerd. Ons eerste produkt (grote conceptuele fouten, foute keuzes bij ontwikkeling en meer) heeft ons in razend tempo enorm veel geleerd. Ons laatste concept lijkt wel te kloppen. Het slaat aan, is vernieuwend, en groeit snel. Ben erg benieuwd naar je mening.
De site heet Wistikal (www.wistikal.nl) en de opdracht is simpel: Voorspel het nieuws!
Alvast bedankt voor je aandacht en succes met je blog.
Gr. Jeroen Westhof
@Rob
Mooie post.
Mis alleen een stuk over Open Innovatie, co-creatie of crowdsourcing, een onderwerp dat in 2008 behoorlijk in de belangstelling stond en komende jaren nog meer impact zal krijgen.
Niet voor revolutionaire innovaties (zoals supergeleiding die je zelf noemde, of koude kernfusie), maar meer voor revolutionaire innovaties.
PS.
Zelf gebruik ik overigens disruptief en incrementeel in plaats van revolutionair en evolutionair in presentaties en workshops.
Ik zie net dat de EU 2009 heeft uitgeroepen tot het Europese jaar van de Creativiteit en de Innovatie. In de volgende post zal ik daar aandacht aan geven.
@gosse
Ik ben inderdaad niet in gegaan op diverse vormen van innovatie. Een mooi onderwerp voor volgende posts.
Ik denk dat je bij de tweede revolutie in je reactie de evolutie bedoeld :-)
Denk dat onze termen wel overeenkomen. Wat vindt jij de meest revolutionaire innovatie?
@tobias
De definitie van Garcia en Calantone bevat een belangrijk element, namelijk dat marketing een belangrijk element is van innovatie. Alhoewel dit een open deur lijkt is dit het niet altijd, zeker niet als marketing niet bij het innovatie proces betrokken is of marketing in de lead is. Dan kan het zijn dat er geen prioriteit aan gegeven wordt.
De korte definitie van innovatie is het uitgangspunt. Er zijn definities dat innovaties moeten bijdragen aan omzet of winstgroei. Dat is een prima doel (ook binnen wat ik in dit artikel heb geschreven over de som van innovaties) maar hierdoor loop je een kans dat dit de meetlat wordt en dat andere minder harde doelen (e.g. klant tevredenheid of innovatief imago) buiten de boot vallen.
Na de korte definitie vul je in – wat dan dat nieuws is, hoe je innovatie portfolio eruit ziet, welke business drivers er zijn om te innoveren, hoe je het proces inricht en zo voort.
Wat je nodig hebt om innovatie als sustainable proces in de organisatie te implementeren is wat ik innovatie DNA noem. Ook dit wordt weer een posting op Frankwatching.
@jeroen
Een goed initiatief van jullie bedrijf en leuk om Wistikal te zien. Heb me aangemeld en voorspellingen gedaan :-)
Zonder steun van bovenaf zou Young Einstein zeker niet zo lang kunnen bestaan (en hopelijk nog langer).
Het concept van wistikal lijkt op predictify (http://www.predictify.com/) wat o.a. op de Washington Post staat. (maar dat wist je vast al).
Ondanks dat is het een leuk initiatief waar zeker met de demografische gegevens leuke dingen te doen zijn?
Voorspellen mannen beter dan vrouwen? Voorspellen MBOer beter dan WO-ers? Welke basis school is het beste?
@Rob
Je bent de eerste die Predictify noemt. Ben met je eens dat we eigenlijk hetzelfde doen (ons idee stamt overigens al uit 2003) maar dat Predictify het meer over de Wisdom-Of-Crowd boeg gooit dan wij.
Ondanks dat we onszelf positioneren als spel (lekker eenvoudig uit te leggen) ontstaan uiteraard allemaal prachtige statistieken die we, zodra we een goeie vorm hebben gevonden, naar buiten brengen. Ik zal je op de hoogte houden.
Grappig dat idee over de scholen. En heel leuk dat je even reageert. Ik wens je veel speelplezier!
Groet. Jeroen
[...] onderzoek, R&D, vernieuwing van producten en diensten, uitvinden? Rob Blaauwboer geeft een korte en heldere uiteenzetting van de verschillende begrippen. Hij gaat daarbij overigens niet specifiek in op sociale [...]
[...] onderzoek, R&D, vernieuwing van producten en diensten, uitvinden? Rob Blaauwboer geeft een korte en heldere uiteenzetting van de verschillende begrippen. Hij gaat daarbij overigens niet specifiek in op sociale [...]