Zelf maken wordt een trend in 2009. Niet langer alleen films, kerstkaarten en allerlei teksten – juist het produceren van fysieke objecten – lampen, speelgoed, kleding en meubels – komt snel binnen ieders handbereik. Met nieuwe online diensten die dat tegen lage kosten mogelijk maken kan iedereen straks ontwerper, uitvinder, producent en marketeer worden van zijn eigen producten. Wat kan er nu al, en hoe zorgen we ervoor dat dit wat oplevert?
Bij de nieuwjaarsbijeenkomst van Virtueel Platform en Premsela op 15 januari, Bottum up, sprak Matt Ratto van de Universiteit van Toronto over het zelf produceren van fysieke objecten. Door online diensten en de ontwikkeling van betaalbare 3D printers en lasercutters komt dat snel onder handbereik. Amateurs kunnen dingen maken, produceren en verkopen op basis van eigen en andermans ontwerpen. Dit stuk is gebaseerd op de lezing van Matt Ratto met een uitstapje naar Open Hardware en het Fablab. De presentatie van Matt is hier te zien.
How to?
Een groeiend aantal websites bevat blauwdrukken, tutorials en vraagbaken voor het ontwikkelen van de meest uiteenlopende dingen: kleding, muziekinstrumenten, spellen – alles dat je kunt bedenken. Mooie voorbeelden daarvan zijn te vinden op:
- Instructables: een how-to, do it yourself community waar mensen projecten, how-to’s en hacks ontwikkelen en delen
- Thinglink: het delen van design en foto’s, helaas by invitation only
- Thingiverse: het delen van ontwerpen voor fysieke objecten
Printing on demand
Relatief nieuw zijn online diensten die het mogelijk maken om je eigen ontwerpen tegen betaling te laten fabriceren. Nadat je een zelf gemaakt, gedownload of aangepast ontwerp hebt geüpload wordt het voor je geproduceerd en opgestuurd. Een aantal van deze diensten:
- Spoonflower: On-demand textiel laten bedrukken. Een aantal designs zijn publiek toegankelijk en soms kun je voortbouwen op andermans werk.
- Ponoko: een 2D afbeelding wordt fysiek uitgesneden uit materiaal naar keuze. Door slimme ontwerpen te maken kun je hiermee een bouwkit maken waarmee je 3D objecten fabriceren.
- Fluidforms, Shapeways, Zapfab en Studioludens: Deze sites bieden allemaal in een of andere vorm printing-on-demand aan; een aantal initiatieven komt uit Nederland dat op dit gebied erg actief is. Daarmee kunnen uiteenlopende vormen worden gemaakt, maar ook onderdelen voor je auto of een sleutel voor de voordeur.
Kritiek
Niet iedereen vindt dat een verrijking. Andrew Keen, vooral bekend van The Cult of the Amateur schrijft op Fast Company:
The consequence of this design democracy is an ugly spectacle of deep purples and electric oranges. It’s a culture of me-me-me: my hideously personalized car, my hideously personalized sofa, my hideously personalized house. It’s that fat woman in the tight dress that only exaggerates her obesity. It’s that loud pick-up truck with the tinted windows and the tastelessly sexualized exhaust pipe.
Aan de andere kant zijn er mensen die juist veel verwachten van de nieuwe mogelijkheden. Daaronder zijn Tim O’Reily en MIT Professor Neil Gershenfield. Zij stellen dat de nieuwe vorm van productie de menselijke creativiteit verrijkt en zal leiden tot slimme, duurzame producten die beter aansluiten bij de behoeften van mensen. En wat te denken van de vereenvoudigde logistiek als spullen niet langer de hele wereld over worden getransporteerd maar eenvoudig lokaal geproduceerd kunnen worden?
Open Hardware
Naast het produceren van objecten voor eigen gebruik kan er in ontwerpen of producten worden gehandeld. Ook kan er vaak op elkaars werk worden voortgebouwd. Zoals Wikipedia, Linux en Gimp vruchten zijn van Open Source Software ontstaat er een beweging van Open Hardware. Ontwerpen worden gedeeld en er kan op elkaars werk worden voorgebouwd. Zo wordt er gewerkt aan een open source auto, de c,mm,n, een telefoon en de RepRap: een open source 3D printer die zichzelf kan printen. 
Fablab
Pionier op dat gebied is Bricolabs en het MIT Initiatief Fablab van de eerder genoemde Gershenfield. Het woord Fablab is een samenstelling van Fabrication Laboratory. Fablabs, die zelf (nog) gebruik maken van closed source hardware, bieden laagdrempelig toegang tot de moderne manieren van uitvinden en produceren. Er bestaan inmiddels tientallen Fablabs over de hele wereld die met elkaar zijn verbonden via videoconferencing. Een aantal ervan is te vinden in Nederland, onder meer in Amsterdam en in Utrecht. Doordat ze gebruik maken van gestandaardiseerde hard- en software kan een ontwerp uit Boston eenvoudig in Tanzania worden geproduceerd – en andersom. Mensen bouwen voort op elkaars creaties, passen ze aan voor locale situaties en ontwikkelen zo nieuwe producten. 
En nu?
Nu het steeds eenvoudiger wordt om fysieke dingen te maken, willen mensen leren hoe dat moet. Het zelf ontwikkelen van producten spreekt creativiteit aan die tot voor kort was voorbehouden aan ontwerpers en uitvinders. De kracht van Open Source en Open Content ontstaat vooral wanneer mensen dingen maken die ze zelf nodig hebben; de motivatie en kennis zijn dan optimaal om tot het gaatje te gaan. Nu dat ook met Open Hardware kan, ontstaat er een enorm potentieel voor product- en organisatie-innovatie. In 2009 gaan we het meemaken en ik ben benieuwd waar dat toe leidt.
Maikel Lieste 
Archos 
Remy Steijger 
Gert-Jan 
William 
Dit gaat supply chains op z’n kop zetten. Prima artikel. Ik hoorde eerder over Fablab tijdens VPRO’s programma ‘In de ban van het ding’ rapporteerde over de mogelijkheden van 3D printen.
Zie:
http://www.delaatstemeter.nl/slimme-laatste-meters/digitaal-3d-printen-zetten-supply-chains-op-hun-kop/
De klant bestelt op hun website en de order wordt direct door hun leverancier geleverd aan de klanten. Dit gebeurt ook bij de groothandel voor bouwmaterialen. De aannemer bestelt alles voor zijn bouwproject bij de groothandel. En de groothandel laat de leveranciers van stenen of dakpannen rechtstreeks op de bouwplaats leveren, om zo transportkosten te voorkomen. En Apple gaat met de iTunes Store zelfs verder. Het echte product, vroeger de CD en DVD, komt nu als bitjes en bytejes via het Internet bij de consument binnen. De fysieke goederenstroom is geheel verdwenen.
Met 3D printen kun je de ‘tekening’ digitaal opsturen (of downoaden) en maquettes, onderdelen en componenten overal in de wereld, minuten erna, ter plekke maken. Nu misschien nog kinderspeelgoed, maar straks ‘reality’! Bedenk je eens wat je daarmee niet allemaal kan doen.
Uit de VPRO-rapportage: “En meneer, gaan we dit in toekomst printen?” vroeg ik aan de man van TNO terwijl ik mijn mobiel uit mijn zak haalde. “Ja,” luidde het antwoord resoluut. Het is nauwelijks voor te stellen maar we staan aan de vooravond van een revolutie. Binnen een jaar of tien of vijftien is het heel goed mogelijk dat je electronische apparaatjes thuis op een 3D printer uitprint. Dat is bijna niet voor te stellen maar de revolutie is al in volle gang. Een vriendin van mij zat laatst bij de tandarts voor een kroonbehandeling. De tandarts nam 3D foto’s van haar kies en een half uur later was de kroon klaar. Wetenschappers in Amerika printten recentelijk de eerste werkende, flexibile batterijen met ‘gewone’ inkjet print technologie. Zonnepanelen, RFID tags en zelfs kleuren TFT schermen worden nu ook met dergelijke technologie geprint. Dit jaar nog komt fabrikant Desktop Factory uit met de eerste betaalbare 3D printer voor 5000 dollar. De verwachtingen zijn dat de prijzen van dergelijke printers in de komende jaren zullen kelderen. Het meest opzienbarend is dat de doe-het-zelvers in hun garages open source 3D printer projecten van start zijn gegaan zoals de Sugar printer waarbij een 3D printer met suiker allerlei vormen maakt en de RepRAp. Deze printer moet zich zelf uiteindelijk voor een habbekrats kunnen repliceren door zich zelf uit te printen. Dan is er ook nog het fab 2 home 3d printer kit. Voor 2400 dollar koop je een kit waarmee je eigen 3D printer thuis kan maken. De objecten die je print zijn nog primitief maar het zijn wel allemaal tekenen aan de wand.
[...] Frankwatching meldt dat ‘zelf maken’ wordt een trend is 2009. Niet langer alleen films, kerstkaarten en allerlei teksten – juist het produceren van fysieke objecten – lampen, speelgoed, kleding en meubels – komt snel binnen ieders handbereik. /* */ /* */ Met nieuwe online diensten die dat tegen lage kosten mogelijk maken kan iedereen straks ontwerper, uitvinder, producent en marketeer worden van zijn eigen producten. Dit gaat supply chains op de kop zetten! Lees verder op Frankwachting. [...]
[...] daarvoor mijn post op FrankWatching. Comments van harte [...]
@Walther Interessante aanvulling, dankjewel! Helemaal eens met je constatering: dit zal de manier waarop we producten ontwikkelen, produceren en verplaatsen behoorlijk veranderen. De utopische visie waarop dit (mede) gebaseerd is is dat er uiteindelijk niet alleen kunststoffen etc. geprint kunnen worden, maar dat straks atoom voor atoom, molecuul voor molecuul kan worden “geprint”. Daarmee kan “een kom ertwtensoep” ook het resultaat kan zijn. Nu nog ondenkbaar, maar wie weet hoe het er over 15 jaar voor staat.
Hi,
I have to commit that I hardly understand any word you wrote in this blogpost, but I figured out it is a nice overview of the user co-creation/digital fabrication business and its state of the art. In order to contribute something useful to your discussion (and because of the citation of Andrew Keen’s article) I like to offer you this interesting guest contribution on our blog (by Matt Sinclair): http://fluidforms.eu/blog/2008/12/16/can-anyone-be-a-designer-guest-article-by-matt-sinclair-part-12/
Lots of professional designers think the developments in digital fabrication etc. could lead to very very ugly consumer-become-a-designer-products which have actually nothing in common with design anymore. We at Fluid Forms believe that this won’t happen (at least in our model). We believe that the revolutionary combination of web 2.0 services and digital production technology will also give a lot of possibilities to emerging designers. designers who know about coding as well as about design and product aesthetics. They will set the frameworks which allow consumers to design their own cool products.
Wauw! Dus na muziek, boeken, films en huizen zelf- maken krijgen we nu dit! Het wordt een interessante toekomst.
@Andreas Thanks for your contribution. As I wrote in the post (in Dutch) I see this debate between people who do and who don’t think this is a good idea. My stance is that we cannot and should not stop it but facilitate people to make the most out of these new possibilities. And hope that the best designs will win in the end :)
@Sietske. Eens! en wil je het meemaken ,ga dan eens naar een open dag van een Fablab, bv in Amsterdam of Utrecht – die zijn ervoor en je kunt meteen aan de slag.
Goed artikel. Net als journalistiek dankzij internet ineens door de grote massa bedreven kon worden middels blogs, doet ditzelfde verschijnsel zich nu voor bij het ontwerpen en fabriceren van objecten. En net als er een verschil is tussen blogs en kranten-artikelen, zal vast ook een verschil optreden tussen ontwerpers via de conventionele manier en jij en ik als ontwerper, gedreven door de motivatie iets te willen ontwerpen wat we nodig hebben en zelf mooi vinden. Ik ben benieuwd hoe dat gaat uitpakken!
Leuke artikel over her verschijnsel van personal fabrication, geeft een goede insteek in het thema — goede links en ook goede reacties, trouwens.
Een belangrijk argument in de discussie lijkt me, dat het zelf maken in een FabLab — dus niet opsturen en laten uitvoeren — een andere ervaring oplevert, waardoor zich een ander begrip voor design vormt — de kunst van het maken, niet de kunst van de goede smaak (en dat is ook de punt van Matt Sinclair).
[...] de personen te liggen en de designer regisseert, modereert en coacht het interactieproces. Denk aan do-it-yourself design en Cradle to Cradle. Ecochoice [...]