De komst van cloud agents en het attention web

19

door Peter Bekel van Bekels Blog

Print

op donderdag 26 februari 2009 om 08:00 uur

Cloud agentIn een artikel over de toekomst van de desktop bericht Nova Spivack over de verschuiving van informatie naar aandacht. De grootste uitdaging van het web is niet meer het vinden van informatie, maar het op de hoogte blijven ervan. De hoeveelheid informatie is inmiddels zo groot dat onze hersencapaciteit onvoldoende is om die te kunnen bevatten. We ervaren information overload. Daarom zullen we meer moeten vertrouwen op tools die ons helpen aandacht te hebben voor de juiste dingen. We gaan van een web waarin we zelf speuren naar een web waar cloud agents het speurwerk voor ons doen.

Kom naar mij

vanderwalInformatiearchitect Thomas Vanderwal (foto) noemde dit het ‘kom naar mij’ web. Ferry den Dopper schreef vorig jaar – eveneens voor Frankwatching – over dit onderwerp. Hij noemde in zijn artikel vier voorwaarden waaraan voldaan moet worden om zo’n ‘kom naar mij’ web te realiseren:

  • een alomtegenwoordig Web en ‘connected’ devices
  • Software as a Service (SaaS)
  • webtop in plaats van een browser en desktop
  • (her)bruikbare data

Omdat deze voorwaarden in een razend tempo gerealiseerd worden is het interessant om te kijken waar we nu staan. Want, mocht het je ontgaan zijn, we zijn al op weg naar een ‘kom naar mij’ web.

Om even wat voorbeelden te noemen: met Google Alerts blijf je op de hoogte van wat Google vindt bij zoektermen van je keuze. Googles concurrent Microsoft biedt Windows Live Amber AlertAlerts, een service die alerts/herinneringen van allerlei diensten verzamelt: nieuws, weer, datingservices, sportevenementen et cetera. De herinneringen kun je zowel in je mailbox als in je Windows Live Messenger ontvangen. Ook het recente initiatief van de politie, Amber Alert, kun je via Windows Live Alerts ontvangen. Amber Alert waarschuwt je als kinderen vermist zijn. Je kunt de politie meehelpen ze te vinden. Het waarschuwingssysteem biedt een scala van mogelijkheden om je alert te ontvangen: mail, instant messenger, desktop, iGoogle, sms, Hyves.

In de toekomst worden zulke diensten natuurlijk geavanceerder. De kwaliteit van een alert service (vaak attention agent of cloud agent genoemd als het gaat om complexere services) hangt af van 3 factoren:

  • de inhoud en relevantie van de updates,
  • de mogelijkheden van de service op het gebied van personalisatie en
  • de rijkheid aan distributiekanalen

De inhoud en relevantie zijn fundamenteel. Als een dienst je de perfecte informatie aanlevert en hij doet dat uitsluitend per mail, dan kan dat toch waardevol zijn. Een service die onzin biedt op een ideale manier is alsnog waardeloos.

Inhoud

Een hoge kwaliteit content en relevantie zijn gemakkelijker te realiseren voor cloud agents die kwantificeerbare data leveren dan voor hen die dat niet doen. MyFunda bijvoorbeeld houdt je op de hoogte van huizen die voldoen aan criteria die je opgeeft. Omdat die gegevens direct uit de database van Funda komen is het niet moeilijk informatie op maat te leveren.

My Funda

Google Alerts heeft het een stuk moeilijker. De kwaliteit en relevantie van de content hangt deels af van hoe slim ik de zoektermen kies. Bovendien ben je niet zeker hoe volledig de informatie is die Google stuurt. Met de komst van een semantisch web zullen kwaliteit, relevantie en volledigheid overigens enorm toenemen.

Personalisatie

Het ‘kom naar mij’ web in de meest simpele vorm heeft nauwelijks mogelijkheden om informatie te personaliseren. Neem de nieuwsbrief als voorbeeld. Je vinkt aan dat je je wilt abonneren. Vervolgens krijg je op tijdstippen die je zelf niet in de hand hebt informatie per e-mail toegestuurd. De trend is dat je notificaties kunt tweaken en daarmee kunt laten aansluiten op jouw situatie. In de toekomst is tweaking juist weer minder nodig om toch persoonlijk relevante informatie te leveren. Een andere trend is dat alerts gemakkelijker te beheren worden. In het huidige web zie je:

1. Sites die alerts geven met informatie die de site zelf levert

Voorbeelden hiervan zijn talrijk: Funda met MyFunda, Google Alerts, de abonnementservice van De Hypotheker. Je geeft op de site input waarmee de cloud agent aan de slag kan. Vervolgens ontvang je je updates. Vaak kun je aangeven hoevaak je updates wilt ontvangen.

RSS-feeds vallen ook in deze categorie, zeker als het gaat om RSS-feeds op bepaalde zoektermen (bijvoorbeeld een feed van het woord Frankwatching op YouTube). Bij RSS-feeds kun je alleen geen voorkeurstijdstip van ontvangst aangeven.

rss_fw

2. Sites die verzamelingen van alerts aanbieden

Dat zijn sites die berichten van andere sites bijhouden zodat je niet overal op internet je alerts moet bijhouden. Ze staan allemaal lekker bij elkaar op één of twee sites. Dit fenomeen is sterk in opkomst. Windows Live Alerts is een voorbeeld. Maar al uitgebreider zijn Trackle, Yotify en Alerts.com. De maker van Yotify, Branchnext, komt ook met een B2B variant die LetMeKnow heet. Nadeel is dat ze erg op de Amerikaanse markt gericht zijn. Het wordt hoog tijd voor een Nederlandse/Europese variant. Ik heb er zelf geen kunnen vinden, dus laat het weten als je voorbeelden hebt!

Alerts.com

3. Agents die je voorkeuren “uit de cloud” halen

Bij MyFunda moet je nu nog zelf aangeven in welke prijscategorie je een huis zoekt en aan welke eisen het moet voldoen. De toekomst is aan diensten die die informatie uit je persoonlijke profiel halen dat ergens in ‘the cloud’ staat. Gedeeltelijk heb je dat profiel zelf handmatig samengesteld, deels bepaalt je gedrag en leefsituatie hoe dat profiel er uit ziet.APML

APML (Attention Profile Markup Language) kan hierin een belangrijke rol spelen.  APML beschrijft datgene waarin mensen geïnteresseerd zijn, of waarop ze geattendeerd willen worden. Een APML-file geeft dus persoonlijke voorkeuren aan. Je kunt een APML-file zelf vullen door via websites je persoonlijke voorkeuren aan te geven. Maar ook je gedrag kan de APML-file vullen. Bijvoorbeeld door het bezoeken of bookmarken van sites.

In de toekomst kan nog veel meer in APML bewaard worden, van de route die je met je auto rijdt tot de gesprekken die je online voert tot het gedrag dat bewakingscamera’s van je vastleggen. Het pas gestarte Google Latitude is ook een goede bron voor APML. Eigenlijk staat in APML een deel van onze privatepersoonlijkheid. Dat klinkt redelijk beangstigend, de APML workgroup pleit er daarom voor dat je APML onder je persoonlijke controle valt.

Sites die je APML-file kennen hoeven je dus niet meer te vragen naar je voorkeuren, die kennen ze immers al. Ze kunnen je dus elk moment attenderen op dingen die voor jou van belang zijn.

Voorbeelden van diensten die gebruik maken van APML zijn Particls met nieuws op maat op basis van je browsegedrag, en Cluztr, die vrienden vindt die bij je passen. Applicaties op basis van APML staan nog in de kinderschoenen en de hier genoemde voorbeelden zijn nog in een experimenteel stadium.

Cluztr

Distributie

Mocht je vroeger blij zijn met een e-mailtje als alert, tegenwoordig is het aantal Twitchboardkanalen een stuk groter. Denk naast e-mail aan RSS, sms, voicemail, instant messenger, Twitter, Delicious, widgets en desktop.

Om een paar voorbeelden te noemen:

  • Twitchboard: Als je @twitchboard volgt op Twitter komen alle url’s die je in je tweets verstuurt automatisch in Delicious terecht.
  • near.lynear.ly is een service die tweets uit je omgeving (tot nu toe alleen op basis van Amerikaanse postcodes) filtert en naar je Direct Messages in Twitter verstuurt.
  • Amber Alert heeft veel distributiekanalen. Eén daarvan is je Windows desktop. Er verschijnt een pop-up als Amber Alert een bericht verzend. Maar je kunt ook Windows Live Messenger kiezen als kanaal waarmee je geattendeerd wilt worden.
  • Berichten van Alerts.com zijn op je mobiel te ontvangen via sms of spraak. Een simpel voorbeeld is een wekservice die je mobiel aanstuurt.

Het motto is: ‘Kom naar mij’ waar ik het wil en wanneer ik het wil.

Waar staan we?

De tijd van het simpele bericht via e-mail dat we vanaf onze desktop lezen ligt achter ons. Maar we zijn nog niet zover dat mensen nauwelijks meer ‘naar het web toegaan’ en alle relevante informatie op zich af laten komen. APML staat nog in het beginstadium.

cloud-agents

We leven in een tijd waarin het aantal alert services / cloud agents / attention agents sterk toeneemt. Daarmee neemt ook de behoefte toe om die te kunnen beheren. Verzamelservices als Alerts.com en Microsoft Live Alerts winnen terrein. De distributie van notificaties moet multi-channel zijn. Mail blijft een zinvol kanaal als dat ook gemakkelijk mobiel te raadplegen is. Sms wordt door de komst van het mobiele internet minder belangrijk. Platforms met een sterke mobiele variant zoals Twitter en sociale netwerken als Hyves en Facebook zijn prima geschikt als distributiekanaal voor notificaties en zullen naar mijn mening terrein gaan winnen.

Peter Bekel is adviseur bij full-service internetbureau Tam Tam.

1 stem stem
  1. TAP op 26 februari 2009 om 11:10 uur

    @Peter, rete interessant artikel! In het kader van “wij komen naar je toe” is veel hiervan goed bruikbaar. Het is businesswise gezien beter en krachtig om gericht binnen een verticale markt informatie te ontvangen ipv daar naar op zoek te moeten. Die tijd hebben wij wel gehad. Krachtige marketingtool lijkt mij.

  2. Frank Janssen van frankwatching.com op 26 februari 2009 om 11:18 uur

    @ Peter: Ook ik ben erg enthousiast. Je maakt een prachtige vertaalslag van trends naar de praktijk van alledag met handige tooltips!!!

  3. Max van doenietzomoeilijk.nl op 26 februari 2009 om 14:57 uur

    Ik ben er een beetje sceptisch over. Ik weet nog goed dat ik JAREN geleden — en dan praat ik echt over 10 jaar ofzo — in een tijdschrift iets las over software agents, die informatie voor jou gingen filteren en ordenen, omdat we aan information overload begonnen te lijden.

    Sound familiar? =]

    Alerts en dergelijke (ik mis RSS eigenlijk een beetje) zijn er al een tijd en zullen er ook blijven, en uitgebreider worden. Toch vraag ik me af in hoeverre dit meer dan een hulpmiddel of grove schifting zou kunnen zijn. Tot het moment dat computers echt intelligent gaan worden, bepaal ik toch het liefste zelf wat ik interessant vind. =]

  4. Peter Bekel van blog.com op 26 februari 2009 om 15:35 uur

    @Max: klinkt zeker bekend :-). Maar goed, vaak hebben zulke ontwikkelingen een lange historie. Als je kijkt naar het semantic web, daar is men ook al sinds 1994 mee bezig. Toch denk ik wel dat het er uiteindelijk komt, ook al wijkt dat misschien af van hoe men er 15 jaar geleden over dacht.

    Wat cloud agents betreft, ik geloof wel dat ze aanhang krijgen, maar dat we ze pas echt gaan gebruiken als ze ons leven een stuk gemakkelijker maken. Dat is nu nog beperkt en daarom ervaren we ze nog niet als heel nuttig. Wel is het zo dat hoe meer informatie je als input aan een agent meegeeft (en mee kunt geven (!), rechtstreeks of door je gedrag), des te nauwkeuriger diens informatie bij je aansluit.
    Het blijft natuurlijk goed om zelf naar het web toe te gaan, al was het alleen al omdat je daar tegen onverwachte dingen aanloopt waar een agent niet op let.

  5. De Waard op 26 februari 2009 om 16:21 uur

    Kunnen we dit zien in het verlengde van een soort van webcare? Kunnen we dit dan gaan inzetten voor corporate doelstellingen zoals reputatiemanagement? Ik ben benieuwd..

  6. Peter Bekel van blog.com op 26 februari 2009 om 16:37 uur

    @De Waard: Zeker, goed dat je reputatiemanagement noemt. Dat is één van de gebieden waarvoor het nu al zinvol is om agents in te zetten. Google Alerts is een simpele en handige tool daarvoor, net als RSS-feeds op bepaalde woorden of tags van YouTube, Technorati, Delicious etcetera.

    Gebruik je al alerts/attention agents voor het bepalen van reputatie op het web? Ben wel benieuwd welke tools je inzet.

  7. De Waard op 26 februari 2009 om 16:53 uur

    @Peter Bekel; ‘we’ maken gebruik van een eenvoudige tool; google alerts maar deze is wel wat bewerkelijk en met een beetje pech ontvang je grote hoeveelheden ‘alerts’. Het werkt voor de time-being maar ik blijf opletten of er een overzichtelijkere manier is..

  8. Peter Bekel van blog.com op 26 februari 2009 om 17:05 uur

    @De Waard: De keuze van je zoektermen is idd belangrijk. Wat ook nog een rol speelt is tijd. Google levert natuurlijk alleen nieuwe resultaten als het sites weer eens spidert. Ook RSS-feeds krijg je niet onmiddellijk binnen. En bij reputatiemanagement wil je juist snel kunnen inspelen op opmerkingen die gemaakt worden. Wat “wij” dan wel doen is gebruik maken van een custom search tool die bepaalde sites, waarvan je weet dat ze interessant zijn voor een bedrijf, om het uur afspeurt.

  9. De Waard op 26 februari 2009 om 17:11 uur

    Ik ben benieuwd. Je bent van tamtam? Stuur me je e-mailadres, kunnen we even contact hierover hebben.
    grt jw

  10. Mark van Setten op 27 februari 2009 om 16:53 uur

    Interessant artikel, maar ik mis eerlijk gezegd een verwijzing naar wat men noemt recommender systemen. Dit zijn namelijk juist systemen die leren wat mensen interessant vinden en op basis daarvan aanbevelingen doen. De “agents die je voorkeuren uit de cloud halen” zijn hier wel een vorm van, maar agents zijn maar een manier van hoe recommender systemen aanbevelingen kunnen aanbieden. Het meest bekende voorbeeld van een recommender systeem zijn de aanbevelingen die Amazon doet op hun site: “If you like … you will probabily also like …”

    Er bestaat redelijk wat onderzoek naar dergelijke systemen. Zelf heb ik er mijn proefschrift over geschreven (zie http://www.telin.nl/index.cfm?ID=486). Hier zijn ook redelijk wat verwijzingen naar onderzoek over recommender systemen te vinden.

    De ontwikkeling van APML is een goede zaak zodat mensen niet bij iedere informatie/product aanbieder weer zijn interesses bekend hoeft te maken, maar volgens mij zal het nog een hele klus worden om dit goed gestandaardiseerd te krijgen. Vooral op het niveau van wat iemand nu echt precies interessant vindt. Hierbij komt dan vooral semantiek om de hoek kijken. Binnen een aanbieder is dit nog wel te doen, maar over verschillende aanbieders heen betekent dat er sprake moet zijn van afstemming of in elk geval uitwisselbaarheid van de semantische betekenis van wat er in de APML profielen staan. Dat zal nog best lastig worden, maar wel een leuke uitdaging.

  11. Anders Floor op 1 maart 2009 om 10:22 uur

    Ik reageer een beetje laat, hoop wel dat je dit nog leest, Peter.

    Hoe zit dat precies met die APML-files als mensen die zelf kunnen onderhouden? Hoe vang je dan als site/applicatie de voorkeuren af?

    Stel dat Pietje aangeeft dat ie van “humor” houdt. Jantje houdt van “cabaret”, Klaasje van “stand up”, Keesje van “comedy”… Hoe kun je ze als site of applicatie dan in dezelfde categorie scharen? Ik neem niet aan dat er vaste onderwerp-categorieën in de APML-specificatie staan..

    Het lijkt me een semantische zwakte die je ook terugvindt bij zoekmachinestrategieën: als je niet toevallig dezelfde trefwoorden gebruikt als je beoogde bezoeker dan mis je ‘m, ook al zit je inhoudelijk op dezelfde lijn. Dat vindt ik bij SEO/SEM dus al een probleempunt maar zeker als het gaat om matchen op basis van voorkeuren had ik gehoopt dat een specificatie daarin verder zou zijn. Of zie ik nu iets over het hoofd?

  12. Peter Bekel van blog.com op 2 maart 2009 om 09:30 uur

    @Mark: Ja, recommender systemen zijn interessant als interpretatie van wat iemand als zijn voorkeuren aangeeft, vooral als het om (klik-)gedrag gaat. APML kan een rol spelen om voorkeuren op te slaan, maar die moeten inderdaad nog geinterpreteerd worden om je te bedienen van goede informatie.

    @Anders: APML is een XML-file. Als mensen zelf voorkeuren onderhouden doen ze dat normaal gesproken via een webinterface. De gegevens worden in de APML file weggeschreven. Semantiek vormt daarbij een probleem, daarom zie je dat nu dingen worden vastgelegd die uniek te identificeren zijn, zoals klik- en browsehistorie. De intelligentie beperkt zich dan eigenlijk tot het interpreteren van die historie. Een glimp van hoe bijvoorbeeld Particls hiermee omgaat staat hier.

  13. Jasper van Weerd op 5 maart 2009 om 12:25 uur

    Heel vaak is op verschillende websites mogelijk om alerts aan te zetten. Alleen vind ik juist het probleem dat het niet mogelijk is om veel keuzes te maken in deze alerts. Kamernet is een voorbeeld. Je kunt er niet makkelijk een range selecteren.

    Ook bij veel nieuwssites kun je geen alerts aan laten maken op TAGS. Wat ik wel graag zou willen. De reden hiervoor is dat er zoveel nieuwsites zijn, dat ik ze niet allen bij ga houden. Maar bepaalde onderwerpen op basis van de tags van het artikel zou ik wel graag hebben. Nu heb ik de nieuwbrief, moet die volledig scannen, artikelen openen, etc. Dan zou ik heel geconcentreerd nieuws hebben. Als ik dan op de website kom, kijk ik toch wel ff naar de top 10 berichten ofzo van die dag / week (helaas ook niet overal beschikbaar), dan pik te toch nog aardig wat mee.

  14. Tim Hulsen van headlinez.nl op 18 december 2009 om 10:42 uur

    @Jasper Op Headlinez.nl kun je RSS feeds aanmaken op basis van tags.
    Bijvoorbeeld als je al het nieuws over Philips wil hebben: http://www.headlinez.nl/rss.php?q=philips
    Simpel toch :-)

  15. Jasper van Weerd op 18 december 2009 om 17:32 uur

    Interessant… ik ga het gebruiken als chroome exentions uit beta komt, op dit moment lees ik meeste nieuwssites via twitter en nieuwsbrieven.
    Heb je ook de mogelijkheid om een gepersonaliseerde twitter feed te volgen? Of misschien moet ik de RSS via twitfeed in een eigen account gooien en dan followen… 

  16. Tim Hulsen van headlinez.nl op 18 december 2009 om 17:37 uur

    @Jasper Op dit moment is er alleen een Twitter feed voor alle berichten, en voor Ajax, PSV en Feyenoord.
    Als je inlogt kun je al een eigen selectie maken van feeds, misschien is het een goed idee om deze ook samen te voegen in een gepersonaliseerde RSS feed (die dan mbv twitterfeed.com weer is om te zetten naar een Twitter feed). Ik zal hier binnenkort eens aan gaan werken. Bedankt voor de suggestie in elk geval.

  17. Tim Hulsen van headlinez.nl op 18 december 2009 om 18:16 uur

    @Jasper Dus je ontvangt ook graag een gepersonaliseerde nieuwsbrief in je inbox? Ik vind RSS feeds veel gemakkelijker, maar ik kan me voorstellen dat niet iedereen er zo over denkt.. zal dit ook eens gaan inbouwen binnenkort.

  18. Jasper van Weerd op 18 december 2009 om 18:19 uur

    @tim, de reden waarom ik graag met email en twitter werk, is dat bookmarks (ook RSS) wat mij betreft niet makkelijk mee te nemen zijn van A naar B. Als ik op school of werk ben, staan mijn email en twitter gewoon open. Maar ik heb IE6 zonder RSS support. De RSS kan wel gevolgd worden met een online applicatie zoals google reader, maar persoonlijk heb ik daar niet zoveel mee. Je kunt gewoon niet genoeg customizen wat mij betreft.

  19. Tim Hulsen van headlinez.nl op 21 december 2009 om 16:50 uur

    Hallo Jasper, ik heb nu gepersonaliseerde feeds ingebouwd.
    Op bijv. http://www.headlinez.nl/?user=thulsen zie je mijn persoonlijke nieuwspagina,
    op http://www.headlinez.nl/rss.php?user=thulsen mijn persoonlijke rss feed
    Iedereen die inlogt kan een eigen pagina+rss aanmaken en mbv twitterfeed.com heb je dus zo al je persoonlijke laatste nieuws op je twitter account :)

Schrijf een reactie


Opmaak uitschakelen