Een nieuwe website: open source of commercieel CMS?

thumb_cmsWie vernieuwt niet eens in de zoveel jaar zijn website? Bij zo’n vernieuwingsslag komt vanzelfsprekend altijd het contentmanagementsysteem (CMS) aan de orde. Doorgaan met het oude? Of kiezen voor een nieuw CMS? Het selecteren van een nieuw CMS is een pittig proces.  Kies je voor open source of een commercieel ontwikkeld, ‘closed’ source CMS? Bij die afweging spelen kosten, service, continuïteit, flexibiliteit en (on)afhankelijkheid een belangrijke rol.

Definities en voorbeelden

Open source software is software met vrije toegang tot de broncode. De broncode is vrijelijk te bewerken en er zijn – in principe – geen licentiekosten aan open source software verbonden. Bij de meeste commerciële software is de broncode bedrijfsgeheim. Het is het recept van Coca-Cola waarop het bedrijf op is gebouwd. De afnemer koopt bij een commercieel CMS in principe alleen het gebruik van de software af.

Water & Stone webdevelopment, gespecialiseerd in open source, onderzocht welke open source CMS’en de marktleiders zijn. Ze analyseerde het aantal downloads, installaties, de zogenaamde ‘third party support’ door ontwikkelaars en gebruikers en de merkbekendheid van het CMS. Volgens Water & Stone zijn de volgende CMS’en marktleider:

Andere (populaire) open source CMS’en:

Naast de honderden CMS’en ontwikkeld door internetbureaus, zijn bekende closed source CMS’en: Tridion, Green Valley, Sitecore en Dynamicweb.

Rijksoverheidsite met open source, investeringen in NOiV

Als het aan het ministerie van Economische Zaken ligt, gebruiken overheidsorganisaties vooral open source software. In 2007 presenteerde het ministerie het actieplan ‘Nederland Open in Verbinding’ (NOiV) om het gebruik van open standaarden en open source software te stimuleren in de (semi-) publieke sector. Het ministerie wil hiermee ‘de afhankelijkheid van leveranciers verminderen en innovatie in de softwaremarkt bevorderen’. Veel spannends gebeurde er de afgelopen tijd echter niet.

rijksoverheid_logoTotdat het rapport van het CPB over open source software op 3 maart dit jaar werd uitgereikt aan staatsecretaris Frank Heemskerk (foto) van Economische Zaken. De staatssecretaris maakte bekend dat de nieuwe rijksoverheidwebsite – die vanaf oktober 2009 alle afzonderlijke sites van de heemskerkministeries gaat vervangen – gemaakt wordt met open source software. ‘Door onwetendheid missen we nu kansen voor innovatieve bedrijven en laten we mogelijkheden om geld te besparen liggen. Zeker in het licht van de huidige crisis is dit buitengewoon jammer. Komend jaar gaan we er daarom extra energie in steken om te zorgen dat open source een eerlijker kans krijgt bij aanbestedingen,’ stelt Heemskerk. Naast één grote open source overheidssite, zet de staatsecretaris het actieplan NOiV in een hogere versnelling met een investering van 2,3 miljoen euro.

Maar waarom zou je binnen jouw organisatie voor open source gaan? Of waarom juist niet?

Open source = goedkoop?

geldDe meeste mensen associëren open source met gratis of ‘lekker goedkoop’. De software is immers gratis beschikbaar en je betaalt geen licentiekosten aan de ontwikkelaar. Bij een commercieel CMS kunnen de licentiekosten al snel oplopen tot honderden of duizenden euro’s per jaar. Zeker met de recessie in volle gang, lijkt open source de oplossing: exit licenties, enter gratis software. Er is echter meer aan de hand. Een gratis beschikbare broncode, betekent niet dat een open source CMS geen kosten met zich meebrengt. Het nieuwe CMS zal aangepast moeten worden aan de specifieke wensen binnen je organisatie. Ook ondersteuning en toekomstige uitbreidingen kosten geld. Wie het CMS wil uitbreiden of verbeteren, zal daarvoor medewerkers of externe specialisten moeten inschakelen. Doorgaans vormen onderhoud en beheer een grotere kostenpost dan licenties. Kijk daarom verder dan de licentiekosten en maak een analyse van de total cost of ownership (TCO): alle kosten die het CMS de komende jaren met zich meebrengt.

Voordeel: onafhankelijk dankzij vrije code

Bij een open source CMS is de broncode door iedereen in te zien en aan te passen. Je bent daardoor niet gebonden aan een bepaalde leverancier. Elk internetbureau met verstand van zaken kan de site verder ontwikkelen. Je kunt dus sneller switchen tussen het ene en het andere bureau. Open source voorkomt het zogenaamde ‘vendor lock-in’-principe waarbij klanten afhankelijk worden gemaakt van product en leverancier.

Voordeel: grote community van ontwikkelaars

Populaire open source CMS’en hebben een flinke achterban ontwikkelaars die samen regelmatig voor updates zorgen. ik vind het bijzonder hoe honderden en soms duizenden vrijwilligers over de hele wereld aan één product werken. Naast updates zijn er vaak vele extra modules (functionaliteit) beschikbaar die je kunt toevoegen aan je website. Denk bijvoorbeeld aan e-mailings, fora, webshops, communitysoftware, maar ook kleinere toevoegingen zoals tagclouds en diashows.

Ontwikkelaar maatwerk kent zijn product door en door

Hoewel er inmiddels genoeg bureaus gespecialiseerd zijn in een specifiek open source CMS, zou je kunnen stellen dat het bureau dat zelf een CMS heeft ontwikkeld, zijn CMS beter kent. Het CMS is immers door het bedrijf zelf ‘from scratch’ geschreven. Unieke wensen kunnen daardoor wellicht gemakkelijker worden vervuld. Je leest mijn twijfel: webtechnologie is vaak geen rocket science en het wiel is al meerdere malen uitgevonden. De kans dat een (technische) wens niet vervuld kan worden met open source techniek, is naar mijn mening nihil. Wel kan het gebeuren dat de ene partij eenvoudiger (lees: goedkoper) een oplossing heeft voor je wens dan de andere.

Nadeel: slechte usability kost tijd en zorgt voor frustratie

frustratieVaak is een open source CMS ontwikkeld vanuit de gedachte van de programmeur. Een weinig intuïtieve user interface en vreemde termen – al dan niet veroorzaakt door een slechte vertaling – kan voor veel irritatie zorgen bij de eindgebruikers. Houd er rekening mee dat een slechte interface ervoor zorgt dat webredacteuren meer tijd kwijt zijn aan het opmaken en publiceren van content. Tijd die zij aan nuttiger zaken hadden kunnen besteden. Een onhandig CMS kan al snel een half uur extra per dag in beslag nemen. Reken dat maar eens uit: 0.5 uur per dag, dat is ruim 13 werkdagen per jaar! Ook dit heeft gevolgen voor de total cost of ownership van het CMS.

Nadeel: continuïteit minder gewaarborgd

De meeste open sourceprojecten draaien op vrijwilligers. Er is dus geen garantie dat de ontwikkeling wordt doorgezet. Wanneer bepaalde sleutelfiguren binnen de community afhaken, kan dit het einde van de doorontwikkeling van je CMS betekenen. De community houdt het voor gezien en stapt over op een nieuwe uitdaging. Nieuwe functionaliteit en updates zullen dan minder beschikbaar worden. Echter, gezien de gemiddelde levensduur van een CMS – ik schat zo’n 4 tot 6 jaar – zul je niet zo snel voor dit probleem komen te staan.

Nadeel: geen servicecontract en ondersteuning

In veel gevallen ben je als gebruiker van een open source CMS afhankelijk van de bereidwilligheid van andere gebruikers om je te helpen. Er is geen helpdesk, storingslijn of service level agreement. Tenzij je een servicecontract hebt met een internetbureau dat open source software inzet. Voor organisaties zonder een IT-afdeling een absolute must.  Er zijn echter ook steeds meer open source softwareontwikkelaars die ondersteuning bieden aan gebruikers, zoals Magento, CMS Made Simple en Liferay.

Conclusie: kies je voor open source of commercieel CMS?

Beide oplossingen hebben voor- en nadelen. Als je geen techneuten in huis hebt, zul je voor het nieuwe CMS een extern bureau inschakelen. Of het bureau nou met open source of een commercieel CMS werkt, maakt eigenlijk niet uit. Als het CMS maar voldoet aan jullie wensen en de partij voldoende expertise heeft. Uiteindelijk is het vooral een persoonlijke, emotionele keuze. Kies je – gevoelsmatig – voor de veiligheid van een commercieel CMS of sta je voor innovatie en maak je een vuist tegen de groter IT-clubs van deze wereld. Ik ben erg benieuwd wat jullie ervaringen zijn met open source en commerciële CMS’en en zie uit naar een mooie discussie.

Interessant?

Lees dan ook onze andere artikelen over , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .

Reacties

  1. Oscar Rottink |

    Leuk artikel. Het gedwongen gebruik van open source zoals de overheid dat nu probeert te doen vind ik een stap te ver gaan. Verder vind ik wel dat het artikel er vanuit de open source gedachte geschreven is, ik kom geen namen tegen van populaire commerciele pakketten. De titel had wellicht beter ‘Open source CMS, doen?’ kunnen zijn.

  2. Bottomline komt het inderdaad neer op de keuze: besteedt je het uit of doe je het zelf. Als je het uitbesteedt maakt het CMS niet uit, commercieel of open source; het moet immers gewoon doen wat jij wilt dat het moet doen, daar betaal je ook voor. Doe je het zelf, dan heb je de keus om zelf van scratch te beginnen, of om verder te borduren op een bestaand open source CMS. Hoe dan ook moet je in dat geval zelf de kennis in huis halen.
    Het verschil in investering dat je moet doen voor uitbesteding of ‘in-house’ ontwikkeling van het CMS is vaak bepalend voor de keus.
    Persoonlijk werk ik graag met WordPress, wat tegenwoordig prima ingezet kan worden voor normale websites. Een ander CMS dat niet in de lijst voorkwam en waar ik laatst tegenaan liep is MODx. Ben nog niet echt overtuigd van het kunnen, maar enkele grote multinationals draaien er op…

  3. Prima artikel.
    Ik mis de nuance bij de usability een beetje. Het is lang niet altijd zo dat wanneer je een closed source CMS koopt je wel goede usabilty hebt. WordPress is bijvoorbeeld erg makkelijk in gebruik en voor sommige closed source systemen heb je eerst een paar dagen training nodig voordat je er goed mee kunt werken.

  4. Ah, de aloude ‘Open Source vs. Closed Source-discussie’… Het ligt er maar net aan wat je wil en wat je kan. Wil je een eenvoudige site en vind je het leuk om zelf wat te knutselen dan is WordPress inderdaad prima. Stel je meer eisen aan je site voor wat betreft schaalbaarheid, veiligheid en bruikbaarheid dan loop je al gauw tegen problemen aan.
    Waar ik het niet mee eens ben is de bewering dat de levensduur van een CMS gemiddeld 4 tot 6 jaar is. Ik denk dat je hiermee het front-end bedoeld, de website dus. Het CMS wat erachter draait staat (bij meer professionele pakketten althans) volledig los van de website. Het is dus onzin om de hele CMS te vervangen als je een nieuwe website wilt. Ook hiervoor geldt: hoe professioneler het pakket, hoe meer schaalbaar en uitbreidbaar.
    Ben je in de markt voor een CMS dan is mijn advies: laat je goed informeren over zowel Open Source als Closed Source oplossingen. Kies niet klakkeloos voor Open Source vanwege het rebelse imago, maar ga ook niet direct voor Closed Source omdat je dat beter lijkt. Zet eerst op een rijtje wat je precies verwacht van een CMS en ga dan partijen vergelijken.

  5. Leuk artikel, maar ik mis wel de specifieke cms’en die geschikt zijn voor e-commerce. Zo is oscommerce wel een aardig open source pakket. Ik ben daarnaast ook wel onder de indruk het cms Hybris. Ben het ook met Erik eens dat WordPress erg makkelijk in gebruik is en dat er ook nog eens tal van plugins beschikbaar zijn.   
    En open source en de overheid.. Doen ze er wel verstandig aan om hier zo nodig voor te kiezen..
     

  6. In mijn ervaring gaat het de klant om twee zaken: kosten en continuïteit. Kosten zijn de optelsom van projectoverhead, implementatie, licenties, training en support. Simpelweg optellen vergelijken dus. Continuïteit is afhankelijk van wie erachter zit, niet wat erachter zit. Als een bedrijf omvalt dan is er altijd sprake van overdracht ongeacht de technologie.
    Om continuïteit te waarborgen werken we bij Nedforce vaak met de volgende constructie voor ons eigen web content management systeem: de klant ontvangt een kopie van de source met een onbeperkt gebruiksrecht. Zo kan hij altijd overdragen naar een andere partij. Zaak is om de klant dusdanig goed te behandelen dat die overdracht niet geschiedt.

  7. Ik vind het een weinig genuanceerd artikel. De conclusie klopt echter wel: Open Source vs. Commercieel wordt op onderbuikgevoel beslist.
    Neem je geen genoegen met de standaard features van een CMS dan is customization nu eenmaal de enige weg. In mijn ervaring zijn commerciele pakketten daar juist minder flexibel in dan OS. Door het OS model is de broncode immers veel toegankelijker.
    In mijn ervaring bieden eigenlijk alle CMSen meer features en plugins dan je als individuele website ooit gaat gebruiken. Zorgen over toekomstbestendigheid zijn daarom alleen afhankelijk van de je investeringsmodel. Als een CMS niet verder wordt ontwikkeld dan stort je drie jaar draaiende site echt niet in. Ben je aan een nieuwe site toe dan zou ik op dat moment ook de CMS herzien.
    Ik pleit wel voor OS. OS is niet gratis, je zult altijd een investering moeten doen in installatie, customization en onderhoud, dat is nu juist het model. Dat geldt overigens ook voor commerciele CMSén maar daar zit je ook nog eens met vendor lock in.
    Schaling is een heel andere wedstrijd. Daar moet je plotsling de technische diepte in, en gaat de flexibiliteit van standaard CMS plotseling tegen je werken. Bij veel verkeer en veel transacties moet je site code lean and mean zijn. Niet te onderschatten, trek maar vast je portemonnee.
    Een ding wil ik toch graag kwijt: De kwaliteit van closed source is niet per definitie beter dan open source. Ik heb helaas te vaak juist het tegendeel gezien.

  8. Nuttig artikel! Leuk te zien dat deze discussie ook hier gevoerd word. Ik heb het regelmatig over met (potentiële) klanten. Ben het eens met Dirk, de afweging voor een goed CMS (open of closed source) is afhankelijk van de verwachtingen en wensen & eisen. De overheid op open source lijkt me een prima ontwikkeling, ben echter benieuwd naar de echte beweegreden voor die keuze (budget lijkt de meest voor de hand liggende). 

  9. Ik begrijp dat het gebruik van de CMS systemen moeilijk te schatten is. Het aantal downloads is slechts een indicatie van de populariteit. Een download kan namelijk op meerdere websites geinstalleerd worden. En indien het aantal downloads van de officiele websites als bron zijn gebruikt: er bestaan veel mirror websites die dezelfde downloads aanbieden.

    Met betrekking tot het genoemde nadelen van Open Source:
    “slechte usability kost tijd en zorgt voor frustratie”
    Dit nadeel is niet inherent aan Open Source software, maar aan software in het algemeen.

    “continuïteit minder gewaarborgd”
    “minder gewaarborgd” dan wat? Dan bij gesloten source software?
    Indien een bedrijf na overname of fusie twee soortgelijke (gesloten source) pakketten in het assortiment heeft,dan zie je vaak dat een van de pakketten wordt uitgefaseerd ten gunste van het andere pakket.En door ‘vendor lock-in’ worden gebruikers van het oude pakket dan min-of-meer gedwongen om voor het (soms duurdere) nieuwe pakket te kiezen.

    “geen servicecontract en ondersteuning”
    Er zijn een aantal partijen in Nederland die SLA (Service Level Agreement) ondersteuning bieden voor open source pakketten zoals bijv. Joomla. Zoek maar eens op het beoogde open source CMS + SLA.

    Gezien het eerder genoemde “Vendor lock-in” nadeel van closed source, lijkt mij de conclusie “Of het bureau nou met open source of een commercieel CMS werkt, maakt eigenlijk niet uit.” niet helemaal juist. Het lijkt mij juist wel raadzaam om zo’n bureau specifiek om open source software te vragen zodat je onafhankelijk blijft van product en/of leverancier.

    Mocht je toch voor closed software kiezen: Spreek vooraf goed af dat er op database niveau vrijelijk over de eigen data beschikt kan worden.Bij migratie naar een ander CMS heb je dan in ieder geval beschikking over eigen data. Probeer de gesloten source software code bij een onafhankelijke derde partij (notaris) te laten deponeren en vrij te laten komen indien de “gesloten source” leverancier omvalt of wordt overgenomen.

  10. Leuk artikel. Ik ben het echter niet eens met het usability nadeel van open-source paketten. Waarom zou dit alleen voor open-source gelden? Een closed-source CMS kan net zo goed een belabberd ui hebben. Helaas ben ik dat vaak genoeg tegengekomen in de praktijk.

  11. Ik ben het niet met alle alinea’s eens.
    De alinea over usability is in mijn ogen onzin: het gaat er om of een CMS usable is of niet. Dit staat helemaal los van het feit of het pakket open- of closed source is. In beide categorien heb je goede en brakke interfaces.
    Qua continuiteit: of de community of je webbouwer aan de website bouwt maakt weinig verschil. Dat de community dus eventueel omvalt is geen probleem. Dit heeft wel invloed op de kosten, maar niet op de continuiteit.
    Hetzelfde kan ik ook weer zeggen over de service. Of je de webbouwer nou een OS of CS systeem laat leveren, in beide gevallen zijn dezelfde SLA’s te maken.
     

  12. Goed artikel! En herkenbare problematiek. Vooral het “gratis” aspect van open source software wordt vaak overschat. Men vergeet dat er minimaal 6 x per jaar een nieuwe versie van een CMS uit komt en dat dit dus door iemand bijgewerkt moet worden, met de nodige beveiligingsrisico’s van dien als dit verzuimd wordt. Zie ter illustratie het debacle op Bright.nl: http://webwereld.nl/article/view/id/54444
    Zelf hebben wij ervoor gekozen het CMS als SaaS aan te bieden, hierdoor wordt het vendor lock-in puntje gepareerd. Geen hoge investering vooraf en geen opzegtermijn.
     

  13. @Roel: Kun je me uitleggen waarom een SaaS oplossing niet leidt tot lock-in? Het aanbieden van een export mogelijkheid naar een open formaat is één pleister maar niet het medicijn. Als jullie stoppen met de SaaS oplossing dan is er namelijk niemand die jullie klanten kan helpen de boel zomaar weer in dezelfde staat te krijgen. Of heb ik het verkeerd?

  14. Closed source of CMS, met betrekking tot de overheid ben ik voor open source. De afhankelijkheid van microsoft heeft lang genoeg geduurd en is tastbaar tot in de donkerste hoekjes van onze bureaucratie. Bekend voorbeeldje: werkstukken ingeleverd in OpenOffice formaat krijgen een onvoldoende wat tja, de eis is een .doc.
    Waar iedereen hier aan voorbij gaat is een derde oplossing: De overheid laat in eigen beheer een CMS / site ontwikkelen en geeft de source vrij onder GLP of een of andere opensource licentie. Iedereen kan er gebruik van maken, verbeteren of gaten in schieten. Overheidsgeld (ons geld) naar een produkt wat door iedereen vrij te gebruiken is.
    Bedenk me opeens dat we in 2032 dan “TB heffing” krijgen. Soort kilometerheffing maar dan digitaal ;-)

  15. Open Source: Modx
    – Helps to get your site listed with search engine more quickly and achieve higher results in the Search Engine Results pages. – META-tags – have individual page specific descriptions built dynamically from content and pick your own keywords for every page for the search engines that still pay attention to this tag. – Friendly URL’s – easy to read for humans and search spiders alike- Chunks of content to be placed on diffrent pages- Change the functionality by adding snippets, plugins and modules where needed
     
     

  16. @Roderick: Alle templates (de front-end) blijven eigendom van de klant en hij kan deze over (laten) zetten op een ander closed of open-source CMS. Ook de inhoud van de website is in XML te exporteren. Natuurlijk kost dit enige inspanning, maar er is in ieder geval geen financiële barriere opgeworpen. Daarnaast hebben wij in onze SLA opgenomen dat indien wij niet meer in staat zijn onze klanten te bedienen (op de juiste manier) wij een zogenaamde “Source code escrow” in laten gaan, waarbij onze software open source wordt (http://en.wikipedia.org/wiki/Source_code_escrow). In dat geval heeft men beschikking over de broncode en kan men de website op een andere server in de lucht houden. Natuurlijk hopen alle partijen dat het nooit zo ver hoeft te komen, maar dit alles om te voorkomen dat er een lock-in effect kan ontstaan.

  17. Een aanvullende vraag die mij altijd bezig houd:
    Ben je bij het leveren van SaaS / ‘closed’ source softwarepakket niet verplicht om je klant te meldden dat hij in principe aan jou vast zit?
     
    Dit gebeurt naar mijn mening te weinig, danwel: Niet. Naar mijn mening kan dit de uiteindelijke beslissing van de klant sterk beinvloeden.
     
    p.s. wij hebben hier twee weken geleden ook een artikel over gepost op Sprout Start

  18. Mooie reacties!

    Usability
    Er zijn inderdaad zowel in de categorie open als closed source zeer gebruiksvriendelijke en zeer dramatische CMS’en te vinden. Maar het kan zijn dat er bij een commercieel CMS wat vaker/meer aandacht wordt besteed aan de usability van het CMS. Maar met onderzoek kan ik dat niet staven. Bij dezen nuanceer ik mijn stelling over usability graag.

    Continuïteit
    Nu ik de reacties lees, concludeer ik (nogmaals) dat het vooral om de partij achter het CMS gaat. Zij, de externe partijen, bepalen of het CMS goed wordt geimplementeerd. En – het belangrijkst – waarborgen de continuiteit.
    Toch blijft het het lastig om te voorkomen dat een klant de ‘sigaar’ is met een closed source CMS wanneer de  externe partij niet meer voor service en onderhoud kan zorgen. Roderick van Domburg van Nedforce geeft aan dat ze een volledige kopie van het CMS aanleveren. Dat hoor je niet vaak. Ik neem aan dat de overdracht alleen gebeurd als Nedforce ophoud met bestaan, zoals Roel van Dijk aangeeft. Of mag de klant dit altijd aan een andere partij aanbieden?? Een kopie van de database is een minmale vereiste, een kopie van de templates erg fijn, maar dwingt je nog steeds om over te stappen naar een nieuw CMS (toch?). “Source code escrow” is overigens nieuw voor mij, interessant!

    @Engago team: MODx is inderdaad een erg prettig os CMS. Maar spammen op Frankwatching.com…een beetje jammer.

  19. @Bas: Je slaat de spijker op zijn kop! Als de overheid graag wil dat men binnen die zelfde overheid – op grote schaal – openscource content management systemen gaat gebruiken, moet men ook het goede voorbeeld geven. Natuurlijk het cms (Hippo) van de nieuwe rijksoverheidwebsite is een eerste stap de goede richting. Maar met name de lagere overheden zitten wat dat betreft in een lastig pakket. Aan een kant wil – lees eist – de rijksoverheid het gebruik van opensource, aan de andere kant biedt men vanuit de rijksoverheid geen bijpassende oplossing. Waardoor men op zeker gaat en kiest voor een leverancier die dit wel kan bieden, tegen acceptabele kosten. En dat is 9 van de 10 keer geen openscource oplossing. Inderdaad de overheid zou moet investeren in de ontwikkeling van een opensource cms bijvoorbeeld. ‘But’… de overheid is nogal taai – net als de kluifjes waar jouw viervoeters graag hun tanden in zetten – als het gaat om grote IT-projecten. Mijn tip is dan ook: koop een grote cms leverancier op die toch al bezig is in deze markt en geef de broncode vrij. En continueer de onderneming, dat kan met banken tenslotte ook.

  20. @ Of zet resources apart voor de bestaande OSS alternatieven. Er zijn genoeg ICT potjes te vinden in NL. Maak een deal met weet ik veel welke OSS instantie en ga deze actief sponsoren en begeleiden.

  21. Het artikel geeft een aardig overzicht van het keuzevraagstuk. Herkenbaar ook, omdat wij net zelf in een adviestraject zitten, waarin we adviseren over open source of niet. Anders dan Floor, hebben wij wel een duidelijke voorkeur. Gezien zijn positie bij Isabel begrijp ik zijn neutrale stellingname wel, maar onze voorkeur ligt toch echt bij open source. Een doorslaggevend argument voor ons is de enorme hoeveelheid gratis plugins die beschikbaar is voor open source systemen als WordPress en Joomla. Dat scheelt enorm in de ontwikkelkosten en heel veel plugins zijn inmiddels zo vaak toegepast en verbeterd, dat je er een zeer stabiele site mee kunt bouwen.

  22. Lineke van den Bout |

    Net als sommige andere reageerders maak ik me – gezien enkele praktijkervaringen – meer zorgen over de continuïteit van een closed source systeem. Als een bedrijf failliet gaat of besluit een cms niet verder te ontwikkelen zit de klant met de gebakken peren én hij mag dan ook nog eens niet bij de software!

  23. Ik vind Alfresco echt niet in dit lijstje passen! Dat is meer voor intern gebruik en docu’s.

  24. Commerciele ondersteuning is wel degelijk beschikbaar.  Voor Drupal heb je bijvoorbeeld Acquia, die servicecontracten heeft (zoals RedHat voor Linux).  Bovendieen heb je honderden Drupal bedrijven die support geven — vaak met servicecontracten.
    Dat Open Source minder gebruiksvriendelijk is, is vaak het geval, maar veel van de commerciele alternatieven zijn nog minder gebruiksvriendelijk.
    Continuiteit wordt met Open Source niet meer of niet minder gewaardborgd als bij een commercieel CMS. Wie zegt dat het commerciele CMS 3 jaar later nog in de markt is?  Bij Open Source heb je tenminste nog de code.  Bovendien gaat de ontwikkeling van de Open Source CMSen sneller — vaak heb je honderden, zo niet duizenden, plugins en modules beschikbaar.

  25. Het allerbelangrijkste blijft de performance en de usability. Een CMS moet snel laden en gemakkelijk te gebruiken zijn. Mijn ervaring met OpenSource is dat je vaak te veel overbodige functionaliteiten krijgt waardoor het bedieningsgemak een stuk minder is. Hoe ingewikkelder een systeem oogt, hoe hoger de drempel om het systeem te gebruiken. Tevens krijg je bij een OpenSource CMS bijna nooit exact datgene wat je als klant wilt. Een commercieel CMS – maar dan spreek ik een beetje voor eigen parochie – is vaak beter te customizen en gemakkelijker te bedienen. Wat nu ook niet wordt belicht is de implementatie. Er zijn ook veel goede CMS-systemen op de markt die toch niet tot zijn recht komen, doordat een systeem slecht geimplementeerd is. Kortom kies een eenvoudig te bedienen CMS systeem en een betrouwbare leverancier die begrijpt wat jouw wensen en behoeften zijn en zorgdraag voor een perfect eindresultaat. (Een CMS is een fundering maar als de stenen verkeerd gestapeld worden dan heb nog steeds niet het gewenste resultaat)

  26. Tjeerd Brenninkmeijer |

    Naast usability wordt vaak aangegeven dat open standaarden cruciaal zijn voor content management. Oftewel “hoe voorkom ik dat al mijn content gevangen zit in één systeem.”
    Open source & open standaarden gaan al jaren hand in hand. Dit is ook de rede waarom Hippo een actieve rol speelt bij het opstellen van open standaarden:
    http://www.onehippo.com/nl/opensource/openstandaarden,rol-hippo-bij-opstellen-open-standaarden.html
     
    Voor de overheid zijn er meer redenen waarom Open Source veel voordelen oplevert. Steeds meer Europese landen stimuleren hun kenniseconomie door te investeren in open source (kennis & lokaal werken) en profiteren van het kostevoordeel van hergebruik. Component A die voor gemeente A ontwikkeld wordt, is gratis her te gebruiken voor gemeente B.
     
    Hieronder misschien wat interessante links:
    * Open source: What you should learn from the French: http://www.infoworld.com/article/08/08/28/35NF-open-source-france-lessons_1.html
    * German government will invest 500M EUR in Open Source, Green IT, IT security. FOSS esp. in public administration: http://opendotdotdot.blogspot.com/2009/03/germany-funds-open-source-software.html
    * UK government backs open source: http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7910110.stm
    * Open Source software in Italy is considered ready for prime time: http://robertogaloppini.net/2009/03/12/italian-open-source-offering-2008-viu-researchs-findings/
    * Nederland: http://ez.nl/Actueel/Pers_en_nieuwsberichten/Nieuwsberichten_2009/Maart_2009/Nieuwe_website_rijksoverheid_gemaakt_met_open_source_software
     
    Tjeerd Brenninkmeijer — http://www.onehippo.comEUROPE • AMSTERDAM – Hippo B.V. Oosteinde 11 1017 WT Amsterdam +31(0)20-5224466NORTH AMERICA • SAN FRANCISCO – Hippo USA Inc. 185 H Street, Suite B Petaluma CA 94952 +1 (877) 414-4776

  27. @Floor van Riet: Modx comment = no spam!
     

  28. Hoe technisch moet je zijn voor het zelf goed in de lucht brengen van een Open Source website? En hoeveel tijd kost je dat? Als je je wilt richten op de inhoud lijkt de keuze snel gemaakt om in ieder geval de inrichting van een website uit te besteden (Open Source of niet).
    Voor de vakgroepwebsite voor de exacte vakken op een voortgezet ondrwijs school hebben we gekozen voor een maatwerk cms van http://www.thebluebus.nl Een Nederlands bedrijf die voor een prettige prijs een website levert. Betalen per maand of compleet geïnstalleerd bij een ISP (of eerst proberen en later overzetten). Uitgebreide mogelijkheden en zeer intuïtief in het gebruik. Door deze aanpak kunnen we ons richten op de inhoud (en dat kost al genoeg tijd).

  29. nogmaals, hopelijk met lege regels..
    Aardig artikel! natuurlijk kunnen we het hier niet allemaal mee eens zijn, gelukkig ook maar. Wilde me wel weer eens mengen in de bekende discussie. Mijn reacties en aanvullingen, een hele lijst, enjoy en schiet maar :)
    Goed benadrukt dat open source niet gratis is.  Naast genoemde kosten kunnen beperkingen van een systeem  tot veel beheers kosten leiden. Vooral als content over meerdere sites beheerd moeten worden. De manier waarop content, eventueel meertalig, vormgeving en functionaliteit efficient hergebruikt kan worden is  van groot belang.
    De grote hoeveelheid os uitbreidingen uit de community brengen overigens een hoop rotzooi met zich mee,  bij closed source is dat wel anders.
    Aanpassen code is een veel gehoorde reden welke ik niet goed begrijp. Wie past de core aan? Dat zullen weinig eindgebruikers doen. Doe je dat wel dan begeef je je op gevaarlijk vlak. Tenzij de community jou aanpassing opneemt, heb je bij elke volgende versie van de software een groot probleem. Hoeveel partijen doen hun voordeel mee deze eigenschap van open source?Het feit dat de source open is bepaald niet dat customization makkelijker of beter mogelijk is!
    Los van open of closed, bedenk dat de technologie achter het systeem ook voor steeds meer organisaties een rol gaat spelen. Integraties met andere systemen en software zijn steeds vaker gewenst. Als je veel met Microsoft technologie werkt dan wordt koppelen lastiger met een op php gebaseerd systeem als een op .NET, en vice versa.
    Continuiteit is de reden waarom veel grotere organisaties voor closed source kiezen. Je gaat een contract aan met een leverancier waar je aan kan kloppen, escrow zorgt voor evt echte problemen. Overigens de closed source marktleiders in Nederland lopen langer mee dan de genoemde populaire open source.
    PS WordPress is niet echt wat je noemt een cms. Tja what is in a name,  maar het bestempelen als markleider op dit gebied is  vreemd. Drupal en Joomla zijn in iedergeval op hun plaats.
    PS2 Green valley biedt ook een vorm van open source voor de overheid. In Nederland zijn Tridion en Smartsite  marktleiders op cms gebied.Als je op zoek bent naar een krachtig systeem wat eenvoudig werkt en voor relatief lage prijs veel functionaliteiten biedt, kijk dan eens naar composite.net ;)
    Uiteindelijk is er maar een keuze, het systeem wat het best bij de organisatie past geimplementeerd door de juiste partner. Dat kiezen is niet makkelijk. Daarvoor moet de organisatie weten wat ze wil bereiken en moet je begrijpen wie dat kan bieden. Een vak apart. En het perfecte cms, dat is helaas voor iedereen anders…

  30. @Vince Ik vind de marktleider benoemen altijd leuk Tridion en Smartsite zijn die marktleiders omdat ze …. ehh bijvoorbeeld veel sites hebben in Nederland met hun CMS. Ik denk dat bijv. Dynamicweb, Footsteps en nog wat kleinere spelers meer sites hebben draaien. Dus als je commercieel CMS >50.000 euro investering erbij zet zit je goed.
    Ik krijg enorm veel aanvragen van mensen die een site met CMS zoeken op CMSmatrix waar zo’n 64 leveranciers inmiddels huin systeem opgezet hebben om te vergelijken. We zien dat in de groep 2.000-10.000 euro veel open source leveranciers het winnen in de race naar de prijsbewuste klant. Grappig is echter dat die groep klanten vaka niet weet wat open source is vs. closed source, het gaat om wat het kan en hoe duur het is.
    Bij een nieuw CMS en ervaring met een eerdere CMS leverancier komen andere criteria om de hoek kijken. Koppeling met derde, stabiele omgeving (niet al te veel updates) en professionele leverancier. We zien in het segment 10.000-50.000 euro ook veel overstappers van open source naar closed source. Veelal heeft dat te maken met hacks (door updates die niet gedraait zijn, wat overigens niets met open/closed source te maken heeft maar met goed beheer), ook zien we daar mensen die overstappen omdat de vaak wat kleinere leveranciers met open source hun klant in de groei niet bij kunnen houden.
    In de 50.000 eruo en daarbocen budgetgroep zien we bijna een 50-50 vraag naar closed/open source. 90% van onze vragers staat open voor beide en 10% heeft een duidelijke voorkeur voor een van de twee.
    Die vendor-lock die ik eerder hoorde hoor ik nooit als argument. Per definitie is het altijd veel werkt van de ene naar de andere leverancier over te stappen.
    Just my 2 cents…

  31. FF de notificatie service aangezet op deze thread.

  32. Marktleider valt altijd te betwisten, marktleider precies van wat. Maar Tridion en Smartsite worden door gerenomeerde instanties op wcm gebied al jaren als de top in Nederland benoemd. Bv in Nederland door jaarlijks onderzoek Entopic en wereldwijd Tridion door Gartner en Forester. Allen op hun eigen manier en bevindingen. Tuurlijk mag je daar je persoonlijke bedenkingen bij hebben, dat heb ik zelf ook wel eens hoor :)
    Check die instanties voor de manier waarop ze tot hun standpunten komen, laat me weten welke betere gerenomeerde instanties jullie kennen!

  33. Een leuke en per definitie eeuwigdurende ;-) discussie. Op het forum van seoguru.nl is deze ook gevoerd, iets specifieker vanuit het SEO-perspectief. Ik neem de vrijheid een linkje te plaatsen naar mijn post in die discussie:
    http://www.seoguru.nl/seo-forum/vragen-en-discussies/40-wordpress-vs-betaalde-cms-2.html#post300
    Met de eerlijke en bescheiden kanttekening dat objectiviteit voor mij lastig is als medewerker van een leverancier van een betaald CMS.

  34. Ik mis in de discussie over bv. dotnetnuke. Jij moet ervoor betalen, maar dan kun jij wel over de broncode beschikken. Het is wat mij betreft ook opensource (de source is beschikbaar). Of als jij hier iets met Microsoft te maken hebt, roept, is vloeken in de kerk? ;)

  35. Qua “marktleiders” en meer namen, commercieel en open source, check itcommercie.nl! een van de bekendere jaarlijkse rangorde lijstjes is weer uit. Composite staat nog niet in deze lijst, daar we daar nog net iets te kort voor op de NL markt zijn.
    Maar deze lijstjes zijn best interessant, maar zorg even dat je het hele artikel van it commercie in handen krijgt, dan kom je de meeste namen wel tegen. En beter, dan zal Composite je zeker niet ontgaan, interessant artikel over Portbase, haven R’dam en A’dam, snelle implementaties, meertaligheid, fijn systeem etc.

  36. Beetje achterhaalde discussie. Het gaat niet om OS of CS want in beide categorieën heb je goed spul en slecht spul. OS is interessant voor organisaties die persé hun complete lijst met eisen en wensen geïmplementeerd willen zien. Meestal is dat helemaal niet nodig, maar dat willen ze toch niet accepteren. Met name in de overheid wordt OS natuurlijk een drama want daar zijn de enorme eisen met requirements berucht. OS + overheid = projecten die heel erg lang gaan duren en veel meer kosten dan begroot.
    Wij werken zelf met Umbraco, een OS product gebaseerd op Microsoft technologie. Dat vinden wij nu leuk tegendraads :)
    Veel belangrijker is de vraag wat voor betalingsmodel je kiest. de grote CMS leveranciers proberen nog steeds bedragen van 50.000 en nog veel meer te vragen voor een eenmalige upfront licentie. En dan moet je nog gaan implementeren en hosten, en er komt ook nog een support contract bij. Wij betalen circa 50 euro all-in per maand voor een prima CMS in en hosted model (geen eigen installatie). Dat is inclusief hosting en service van een betrouwbare leverancier die altijd voor ons klaar staat. Ik durf de stelling aan dat een dergelijk CMS voor 50% van de organisaties in nederland voldoende is. Natuurlijk zijn er heel veel situaties waar het allemaal veel complexer en dus ook duurder is, maar ook in die situaties is het kiezen van de juiste leverancier belangrijker dan de vraag opf het Open Source of Closed Source moet zijn.

  37. Ik zal eerst een strategische keuze voor OS of CS maken, voordat er naar een geschikte leverancier wordt gezocht.

  38.  
    Uhm, zeer interessante discussie. Persoonlijk vindt ik dat Open Source meer geschikt is voor de kleine zelfstandige of sites, waarbij niet wordt gewerkt met persoonlijke gegevens of GBA. Zelf heb ik gewerkt bij één van de grotere (closed-source) leveranciers van Nederland en heb moeten concluderen dat veel overheidsinstellingen het echt proberen, maar vaak niet beschikken over voldoende kennis in huis, waardoor ze weer terugkeren naar de closed source leverancier. De kennis van een Closed source leverancier van het eigen product is veelal vele malen beter dan van een subaanbieder van een OS product. Dit lijkt mij ook meer logisch, deze heeft het product vanaf de grond opgebouwd. Ander belangrijk punt dat vaak wordt besproken is de beveiliging. In hoevere is de software immers veilig, wanneer de bron open beschikbaar is, dus ook voor een kwaadwillende gebruiker. Ook dit is voor veel kleinere overheidsinstellingen een struikelpunt om toch maar voor closed source te kiezen en dus veiligheid te kiezen. Tot slot zijn er momenteel nog geen concrete voorbeelden, maar is het des al niet te min is het goed mogelijk, dat grote leveranciers delen van open source broncode claimen, met juridische gevolgen van dien. In theorie zeer goed mogelijk. Echter ben ik aan de andere kant ook voor Open Source. Dankzij open source worden de closed source leveranciers immers aangemoedigd sneller te ontwikkelen. De closed source partijen kunnen nu immers niet meer zaken op de plank laten staan voor jaren, omdat ze nu wel moeten innoveren.
    Het punt dat een Closed Source product niet goed zou zijn, heeft meer met de leverancier te maken. De overheid stelt in ieder geval altijd strikte eisen aan de leverancier (denk aan ITIL e.d.), dus het lijkt mij sterk dat een oplossing ineens niet meer continueerd. Kort samengevat:OS = Goed voor de markt!OS = Goedkoper in de aanschaf
    CS = Continuiteit, mits je een goede leverancier hebt die werkt volgens bijv. de ITIL nominering.CS = gesloten broncode is meer veiligMaar, dit is natuurlijk enkel mijn reactie op basis van mijn ervaring ;-)

  39. Ik heb dit artikel snel gelezen en zag een aantal zaken waar ik het mee eens en oneens ben.
    Laat ik het houden op zaken waar ik niet mee eens ben:
    Usability opensource cms minder gebruiksvriendelijk omdat de userinterface vaak vanuit de programmeur is opgesteld en niet zozeer vanuit de eindgebruiker. Op zich ben ik het hier mee eens, maar als je kijkt naar userinterfaces van Joomla, WordPress, TYPO3 en deze vergelijkt met bijvoorbeeld BroadVision of Tridion, dan zijn we snel uitgepraat. De usability van de populaire opensource CMS zijn zelfs gebruiksvriendelijker dan menig closedsource CMS. Dit komt omdat zij ook het belang van usability inzien (en dus usability specialisten betrekken in het proces).
    Ook SharePoint is niet gebruiksvriendelijk als je de interface niet afstemt op de specifieke eindgebruikers. Het heeft naar mijn mening vaak te maken met het afstemmen van de user interfaces voor verschillende rollen gebruikers.
    Ontwikkelaars die jaren met een opensource CMS werken kennen het CMS ook door en door, dit hoeft dus niet alleen van toepassing te zijn bij zelf “van scratch” ontwikkelde software.
    Verder goed artikel! Succes!
    Groeten,Aassim

  40. Iedereen zijn eigen mening en ook iedere partij zijn geschikte oplossing, maar weet wel wat je vergelijkt en waar je het over hebt!
    Denken jullie echt dat grote organisaties dure systemen kopen om hun geld over de balk te smijten? Sommige misschien wel, maar de meeste hebben verder gekeken als hun neus lang is, dat zouden meer mensen moeten doen! Denk niet dat als je wat sites met cms’en gebouwd hebt je de wereld aan kan met Joomla en Drupal!
    Aassim, je vergelijking usability is echt te kort door de bocht. Je vergelijkt Word met Notepad (ipv open office). Als je tekst wilt typen kan dat overigens perfect met notepad. Joomla en WordPress (afgezien of je dat een cms kan noemen) zijn eenvoudige systemen met beperkte mogelijkheden, dat maakt de interface eenvoudiger. Inderdaad Tridion zou beter kunnen maar als je zo’n 80 websites (KLM bv) in verschillende talen moet onderhouden dan komt er iets meer bij kijken als een Joomla ;)
    Uiteindelijk is het maar wat je nodig hebt. Van a naar b op de fiets of in een Ferrari, op een karrespoor ben je beter af met je fiets.. Als je niet kan autorijden, of kan schakelen, veruineer je vast die bloedsnelle Ferrari op de Duitse autobahn..

  41. Leuk artikel met mooi reacties. Misschien een update handig? :)

  42. Leuk artikel.
    Wanneer men zich goed in een opensource CMS verdiept is er prima mee te werken. Echter voor veel bedrijven waar tijd geld is, hebben ze daar geen zin in. Zij hebben daarom mee aan een maatwerk CMS waar puur alleen de functies inzitten die zij nodig hebben.
    Nog een nadeel aan Joomla is, dat je zelf altijd moet blijven updaten. Wanneer je dat niet doet, raakt dit CMS gevoelig voor hackers. Helaas is er bij een update altijd de mogelijkheid dat bepaalde modules niet meer correct zullen functioneren.

  43. @V-webdesign: Er zijn hele eenvoudige open source CMS systemen waar ook niet-technische gebruikers prima mee uit de voeten kunnen. Bijvoorbeeld Umbraco en WordPress. Maar ja, jouw reactie is natuurlijk ingegeven door het feit dat jullie een eigen CMS hebben. Objectief is je reactie dus niet.

  44. Rolf (of iemand anders) kun je me vertellen wat ‘upfront licentie’ betekent (kennelijk ten opzichte van een ander soort licentie)? Ik zie die kreet vaker maar kan nergens vinden wat er eigenlijk mee bedoeld wordt?

  45. Interessante vraag Frank! Het klinkt als een soort voorinvestering voor het gebruiken van de software, maar ik ben benieuwd wie hier meer over weet…

  46. Frank, een upfront licentie is een eenmalig bedrag dat je betaalt aan de leverancier waarmee je het recht koopt om de software te gebruiken. Dat bedrag moet je dus in principe betalen voordat je aan de slag kunt met het CMS, vaak zelfs voordat je begint met de implementatie. Met zo’n licentie wordt je geen eigenaar van het product.

    De term upfront licentie wordt de laatste tijd weer vaker gebruikt om het verschil aan te geven met andere licentiemodellen, zoals de abonnementsvorm; daarmee betaal je bijvoorbeeld iedere maand een bepaald bedrag. Zodra je dat bedrag niet meer betaalt mag je dan de software ook niet meer gebruiken. Dat model wordt steeds populairder, vooral wij zogenaamde webbased software waar je alleen een browser voor nodig hebt.

    Open source software wordt vaak gratis genoemd omdat er geen licentiekosten zijn. Dat geldt dus alleen voor de licentie, maar niet voor de rest van de kosten. De totale kosten van een complete installatie is in de meeste gevallen niet lager met open source, vooral bij grote websites is het verschil minimaal en moet dat niet de reden zijn om te kiezen voor open source.

  47. Dank voor de verheldering Rolf, het is me nu volkomen duidelijk!

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.

Verschijnt je reactie niet, dan is deze mogelijk in de spam terechtgekomen. Mail ons dan even!