Op mijn posting van afgelopen week over misverstanden in innovatie kwam als commentaar dat ik open deuren intrapte. En dat er weinig mensen zijn die innovatie nog zien als speeltje van de elite. Toch blijkt uit de praktijk dat veel bedrijven innovatie nog niet als volwaardig bedrijfsproces zien. Een waardevolle aanvulling kwam ook van Marcel Kampman. Hij herinnerde me eraan dat vooral Douwe Egberts en Sara Lee de Senseo ontwikkelden en dat Philips pas later meedeed. Hier de volgende 5 misverstanden op het gebied van innovatie.
Misverstand 6: Innovatie is alleen voor grote bedrijven
Hier kunnen we kort over zijn: innovatie is er voor alle bedrijven, of ze nou groot of klein zijn. Misschien is het voor kleine bedrijven zelfs wel makkelijker om te innoveren. De lijnen zijn korter en de beslistrajecten ook. Aan de andere kant is mogelijk bij grote bedrijven geld makkelijker beschikbaar. Of er is een grotere buffer. Maar innovatie kan ook kleinschalig zijn, bijvoorbeeld een nieuwe lijn producten of diensten (evolutie van het product/dienst) of een nieuwe verpakking. Dit past zowel bij grote als kleine bedrijven. Kleine bedrijven, bijvoorbeeld spin-offs van universiteiten, zijn vaak heel erg gefocused op R&D en innovatie (zie ook misverstand 7). Google is ook als spin-off begonnen en HP zelfs in een garage in Palo Alto.
HP Garage at 367 Addison Avenue Palo Alto
Misverstand 7: Innovatie en R&D zijn hetzelfde
In een eerdere posting heb ik onderstaand schema al een keer gebruikt. Het maakt onderscheid tussen fundamenteel onderzoek, research en development en innovatie. Op de horizontale as staat het type onderzoek van Fundamenteel (links) tot Toegepast (rechts). Op de verticale as wordt de mate van vernieuwing weergegeven van Evolutionair (onder) tot Revolutionair (boven). De essentie van het verschil tussen innovatie en R&D ligt met name in de toepasbaarheid van het resultaat. Innovatie heeft voor mij, gevoelsmatig, een meer toepasbaar karakter.
Er is wel een duidelijke relatie tussen de 3 onderwerpen. Fundamenteel onderzoek komt bijvoorbeeld tot een nieuwe doorbraak op het gebied van opslag: spintronics (14 mb zip file) van Nobelprijswinnaar Albert Fert. R&D werkt deze doorbraak vervolgens uit tot tastbare producten, zoals kleinere harddisks met hoge opslagcapaciteit. Het zijn deze producten die in de winkel komen te liggen. De innovatieslag vindt plaats door de producten van R&D verder te ontwikkelen. In dit laatste, erg technische voorbeeld zal deze doorontwikkeling echter meer op het gebied van R&D liggen. Dat is ook geen probleem, omdat de gebieden elkaar overlappen.
In het dagelijks gebruik worden innovatie en R&D regelmatig door elkaar gebruikt. Het Innometrics report spreekt bij ‘niet R&D’ gebaseerde innovatie over “Neglected Innovators”. Ook Unilever combineert de termen innovatie en R&D op haar website.
Misverstand 8: Voor Innovatie is creativiteit het belangrijkst
Creativiteit is belangrijk bij innovatie, dat staat als een paal boven water. Maar creativiteit is slechts een van de voorwaarden voor innovatie. Innovatie is immers meer dan een paar gekke ideeën - gek in de goede zin van het woord. Het ‘naar de markt brengen’ van die ideeën in de vorm van nieuwe producten en diensten is minstens zo belangrijk. Met alles wat daarbij hoort, zoals een business case, marketingplan en de keuze van je distributiekanaal. Het naar de markt brengen zorgt voor draagvlak voor innovatie bij het management. Want pas dan zijn de resultaten zichtbaar in de vorm van omzet, winst en klantevredenheid!
Misverstand 9: Innovatie kost veel geld
Grote bedrijven zoals Pfizer, IBM en Microsoft, geven miljarden uit aan innovatie en research. Maar dan praat je ook over de top van het bedrijfsleven met een traditie in research en innovatie. Bovendien is de omzet van dergelijke bedrijven vaak gebaat bij innovatie. De farmaceutische industrie heeft dit nodig om nieuwe medicijnen te ontwikkelen. Een langdurig en kostbaar proces waar miljarden in omgaan. Microsoft en IBM besteden miljarden aan onderzoek en innovatie met als doel nieuwe producten en diensten te ontwikkelen of voor te bereiden. Google is natuurlijk het grote voorbeeld van innovatie en de uitvinder van de eeuwig durende beta software. Maar dat wil niet zeggen dat elk bedrijf evenveel aan R&D en innovatie moet uitgeven, procentueel en in euro’s. In mijn tijd bij een klein softwarehuis in Haarlem (Commex) werd veel innovatie betaald van de INSTIR-regeling, een voorloper van de huidige WBSO subsidie. Dankzij deze en andere subsidies kunnen alle bedrijven, van groot tot klein, korting krijgen op de loonbelasting voor speur- en ontwikkelwerk.
Google research Centrum Haifa
Misverstand 10: Innovatie is niet belangrijk
Voor de Fast Moving Consumer Goods fabrikanten zoals Unilever halen een gedeelte van de groei juist uit innovatie. Een citaat uit de Volkskrant van 6 augustus j.l.:
Innovatie
Behalve aan meer reclame, zijn de betere verkopen volgens Unilever ook te danken aan innovatie. Analist Richard Withagen van SNS Securities onderschrijft dat. ‘In Amerika heeft Unilever de sauzen van het merk Hellmann’s verbeterd. Het bedrijf heeft ‘slechte’ vetten in die mayonaise vervangen door gezondere ingrediënten, zonder dat de smaak verandert.’ Withagen noemt verder een mannendeodorant die een leergeur verspreidt en de wasmiddelenformule ‘klein en krachtig’. ‘Daarmee spelen ze in op het milieubewustzijn van de consument en besparen ze dankzij de kleinere verpakkingen ook nog op transport en emballage.’
Soms word je gedwongen om te innoveren omdat de concurrent met een nieuw product komt daarmee marktaandeel opeist. Een mooi voorbeeld is de ontwikkeling van de Wii-spelcomputer die door zijn unieke interface een groot succes werd ten koste van de grafisch superieure Xbox 360 en PS3. Het antwoord van Microsoft komt onder andere in de vorm van project Natal. Wat het antwoord wordt van Nintendo? Hier een interview op Fastcompany over Nintendo. Wat wel duidelijk is dat ze moeten blijven innoveren als een kans op succes willen hebben!
Tot zover deze 10 misverstanden over innovatie (zie ook mijn vorige artikel). Zoals altijd ben ik benieuwd naar de opmerkingen over de door mij gesignaleerde misverstanden.
Melis danny 
Agnieszka Biela 
Robert Didier 
Robbert 
Hans de Bruin 
Ik zou er nog een elfde misverstand aan toe willen voegen: innovatie draait niet alleen om techniek, systemen, ict. Het gaat ook om de mens. Medewerkers slimmer laten werken. Anders laten werken. Sociale innovatie dus.
Gisteren meldde het CBS dat de stijging van het bruto binnenlands product van de afgelopen jaren met name te danken was aan een stijging van de arbeidsproductiviteit (http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/macro-economie/publicaties/artikelen/archief/2009/2009-2893-wm.htm) Een stijgende arbeidsproductiviteit werd bereikt doordat meer mensen gingen werken. Een hogere arbeidsparticipatie dus. En dat kun je onder andere bereiken door arbeidstijden aan te passen (zodat bijv. werknemers met schoolgaande kinderen hun werktijden daarop kunnen aanpassen), taken her te verdelen, etc. Het personeelsbeleid dus aanpassen.
Daarnaast kun je denken aan het geven van meer autonomie, verantwoordelijkheid, afwisseling, waardoor werknemers productiever worden. Allemaal voorbeelden van sociale innovatie.
Terecht wordt in de vorige bijdrage dan ook opgemerkt dat er niet één definitie is van innovatie….
Onder het kopje van misverstand 9 staat ergens werdt i.p.v. werd..
Verder vind ik het jammer dat er vooral aandacht aan cases van multinationals wordt besteed, maar dat is mijn mening.
Er is niet slechts een enkele definitie van Innovatie.. Maar als je er geen aanneemt is het vinden van misverstanden wel erg makkelijk. Ik hoorde er laatst een die ik wel hout vind snijden: “innovatie is het proces waarbij waarde wordt gecreeerd door de toepassing van kennis op een wijze waarop dat voorheen nog niet gedaan werd”
Dit neemt beslist een hoop misverstanden weg en ook vind ik dat het innovatie legitimeert. Ik denk velen innovatie alleen maar associeren met het neerzetten van zoemende dozen en vage pitches van yuppen in pakken. Dat is niet professioneel. Het is voor ieder bedrijf van belang om kennis om te zetten in waarde, en innovatie is een van de manieren waarop dat kan.
Zonder definities weten we inderdaad niet waar we over praten. Om de begrippen innovatie en waardecreatie minder wollig te maken (en dus beter meetbaar), hanteer ik zelf altijd het volgende: ‘een nieuw (of vernieuwd) proces of product is pas een innovatie wanneer het succesvol op de markt is geïntroduceerd. ‘ Innovatie is een modewoord wat (helaas) in veel gevallen verkeerd wordt begrepen. Tijd voor een pakkende term voor potentiële innovaties. Iemand suggesties?
@Marij dat vind ik toch te kort door de bocht. Een innovatie hoeft niet per se op de markt te worden geintroduceerd om een innovatie te zijn. Procesverbetering, kwaliteitsverbetering en IPR’s kunnen immers ook door innovatie gerealiseerd worden.
Waarde creeren is niet zo wollig, een bedrijf wordt meer waard als het beter rendeert, een sterkere marktpositie inneemt of een groter bezit heeft, als de balans versterkt. Dat is best meetbaar.
Voor instituten die andere doelstellingen hebben dan het versterken van de balans of het maximaliseren van winst kan innovatie ook een middel zijn om die doelstellingen te verwezenlijken, denk aan een belastingdienst en elektronische belasting aangifte.
Belangrijk is dat innovatie een doel dient, anders moet je er direct mee kappen. Maar zonder innovatie blijft alles hetzelfde en kar je nog in een Ford-T terwijl je aan alle kanten door Priussen wordt ingehaald. Dat overleef je niet.
Rob geeft aan dat innovatie alomtegenwoordig kan zijn en moet zijn. Dat ben ik met hem eens. Het is dan wel noodzakelijk dat je aantoonbaar bijdraagt aan je doel, en dat dat door de organisatie gedragen wordt. Als innovatie gepercipieerd wordt als een beetje gehobby in de marge met leuke nieuwe technische dingetjes dan ben je slecht bezig.
@ Wouter
Tekst aangepast. De voorbeelden zijn veelal van multinationals. Ik heb vandaag in belgie een paar mooie voorbeelden gehoord van SMEs die innoveren. De textiel industrie (industriele textiel) in belgie is zeer innovatief (en moet dat ook zijn ivm concurrentie uit china etc) en dat zijn allemaal SME’s of KMO (zoals het daarheet).
Ik zal meer voorbeelden gaan gebruiken van kleinere bedrijven.
@marco
Innovatie heeft een heel sterke mens en changemanagement component Iets nieuws houdt in dat je je moet aanpassen en daar is de mens in het principe niet zo goed in. Vroeger was het toch allemaal beter.
Ik zie het nieuwe werken of nomadic working als een enorm belangrijke innovatie die niet meer weg te denken is. Deels techniek (zoals VPN, Internet etc) , deels menselijk (vertrouwen in medewerkers, loslaten van controle). Terug naar 9 tot 5 is voor mij geen optie meer en met mij vele mensen.
@blogdog
Mijn basis definitie van innovatie is”De introductie van iets nieuws”. Er zijn vele definities van innovatie waarbij je discussies krijgt over wel of niet succesvol zijn etc. Ik heb wel vraagtekens bij de zinsnede toepassing van kennis op een wijze waarop dat voorheen nog niet gedaan werd. Dat kan onnodige beperking zijn, als het nieuw is voor jouw organisatie dan is dat voor mij ook innovatie.
Maar eigenlijk ben ik niet zo van de definities. Ben meer van het doen!
Het onderwerp innovatie/implementatie is mijns inziens een van de topics waar wij het de komende tijd vooral over moeten hebben. Over de (IC) techniek maak ik me geen zorgen, die is voor handen of wordt ontwikkeld. Het concept, de oplossing en dat werkend krijgen is een enorme uitdaging. De laatste tijd is veel literatuur verschenen over bioneurologie. De werking van de hersenen. Wij worden nog steeds vooral ge/bestuurd door ons ‘krokodillenbrein’. En dat brein zegt :”Nieuw? Eng!”. Dat oudste stukje van ons brein heeft op ons allemaal enorme impact. Implementatie van iets nieuws zal dus begeleid moeten worden met veel aandacht voor de ‘werkvloer’, out of the box thinking of hoe je dat allemaal noemt. Zonder mensen die kunnen/willen/durven werken met de weerstand van- of vrees voor een veranderende werkelijkheid kun je nooit innoveren.
@Rob: Zo is dat: minder steggelen over definities en meer DOEN!
@ Marianne: Sluit me aan bij je commentaar.
Er zijn zat grote en kleine ideeën binnen het MKB, maar er wordt te weinig doorgezet. Het vergt lef en tegen de stroom in durven gaan. En je moet er ook tijd en/of (wat) geld voor over hebben en risico durven lopen. Er is geen succes garantie van tevoren. Want je weet niet exact wat de klant (over)morgen wil.
Wij merken dat onze klanten voor zat nieuwe ideeën warmlopen, maar dat eerste enthousiaste bij hen vasthouden als je overgaat tot de taaie werkelijkheid van de uitvoering, valt niet mee. Het lijkt alsof er veel meer mensen zijn die het leuk vinden om te brainstormen, maar veel minder die het leuk vinden om het te concretiseren, plannen en de feitelijke realisatie te begeleiden.
Zelf toevallig onlangs nog geschreven over hoe je een goed idee van de grond kunt proberen te krijgen:
http://sonjavanvuren.web-log.nl/stop_trying_to_be_perfect/een-goed-idee-daadwerkeli.html
Verder kan ik het boek “Free Prize inside” van Seth Godin aanraden. Een boek over soft innovations voor werkelijk iedereen. Want iedereen kan in ieder geval een kleine innovator zijn:
http://sonjavanvuren.web-log.nl/stop_trying_to_be_perfect/seth-godin-boeken.html
@marianne
Change of verander management is een grote component van innovatie. In onze aanpak om grote organisatie hun innovatie DNA (iDNA) te laten ontwikkelen is het grootste gedeelte verandermanagement. Hoe laat ik mensen anders denken over innovatie. Dat het ook hen aangaat en dat zij een motor kunnen zijn om hun bedrijf innovatiever te maken. Maar daarbij hoort ook de support van senior management, bijvoorkeur met innovatie KPIs. Anders krijg je duikgedrag van midden management.
@sonja
ik zal eens een posting maken over voorbeelden in het MKB mbt innovatie. Moet even wat cases opvragen bij een collega. Jouw artikel heeft een paar heel goede tips. Ik zou er nog aan willen toevoegen: bedenk ook een bij je zelf? Moet ik dit helemaal alleen doen of kan ik het samen met anderen samen doen.
Ik heb net bij Audible het boek van seth godin in audio gedownload. Ik ben benieuwd!~
@Rob: Bedankt, ik kijk uit naar je MKB artikel. Heb je aanvullende tip als reactie toegevoegd aan dat artikel op m’n blog. Want er kunnen inderdaad meer voorstanders zijn die willen helpen bij het uitrollen dan je denkt, maar dan moet je die mensen er wel (tijdig) bij betrekken.
En ik ben heel benieuwd naar jouw mening over “Free Prize inside”.
Wat ik een mooie definitie vindt is: “Innovatie is het continue, systematische proces van handelen, gericht op verbetering van de huidige gang van zaken“.
Innovatie is immers niet één slimme zet of uitvinding, het is een strategie waarin handelen centraal staat. Deze strategie kan gebruikt worden om bepaalde doelstellingen te halen maar ook als continu proces voor het oplossen van knelpunten of het verbeteren van bestaande werkprocessen.