Barack Obama, bedrijven, beroemdheden en bloggers maken gebruik van Twitter, het in 2006 opgerichte microblogplatform dat razendsnel verankerd lijkt te raken in het dagelijks leven en het online medialandschap. Onder de tweeps en twitterati hebben zich inmiddels ook veel Nederlandse politici geschaard. Twitter lijkt dus serieus genomen te worden als wapen in de verkiezingsstrijd. Hoe zijn de verhoudingen verdeeld met nog een week te gaan tot de Gemeenteraadsverkiezingen?
Twitter als campagnemiddel
De Gemeenteraadsverkiezingen zijn niet de eerste verkiezingen in Nederland waarbij Twitter als campagnemiddel wordt ingezet. De Europese Parlementsverkiezingen in 2009 waren voor veel partijen de eerste gelegenheid om te experimenteren met het nieuwe medium.
Referendum over nationale politiek
De aankomende verkiezingen zijn veel meer dan alleen Gemeenteraadsverkiezingen, ze kunnen – vanwege alle consternatie in Den Haag – gezien worden als een referendum over de koers en verhoudingen in de nationale politiek. Zo ziet de politiek het zelf blijkbaar ook, want nationale politici zijn in de campagnes veel zichtbaarder dan de lokale kandidaten. Daarom heb ik ook gekozen om de Twitter-activiteiten van de voornaamste nationale lijstrekkers en partijen globaal te analyseren. Ik ben verder niet ingegaan op de accounts van lokale kandidaten, lokale afdelingen of druk Twitterende politici, zoals Maxime Verhagen (CDA), die geen lijsttrekker zijn.
Lijsttrekkers en followers
Het valt onmiddellijk op dat de Twitterende politici in Nederland niet beschikken over de miljoenen followers van de Amerikaanse president. Femke Halsema (GroenLinks) voert de lijst aan met ruim 20.000 followers, gevolgd door Alexander Pechtold (D66) met circa 16.000 followers en Wouter Bos (PvdA) met ruim 10.000 followers. Geert Wilders (PVV) en Mark Rutte (VVD) halen de 10.000 niet, en van Agnes Kant (SP) en Pieter van Geel (CDA) is er niet eens een account te vinden. Halsema heeft de smaak van het web inmiddels te pakken, want ze geeft zelfs een hip offline feestje voor haar online achterban.
Partijen en followers
Niet alleen de lijsttrekkers, maar ook de partijen zelf zijn inmiddels aanwezig op Twitter en gebruiken het microblog als een non-stop online persbureau met al het nieuws rondom hun eigen kandidaten, standpunten en activiteiten. De grootste partij op Twitter is D66 met ruim 4.500 followers, op twee staat de VVD met ruim 2.500 followers, op de voet gevolgd door GroenLinks met ruim 2.400 followers. De PvdA is met circa 1.900 followers flink forser dan het CDA met iets meer dan 1.000 followers. De SP en de PVV (die een gesloten account heeft) hebben respectievelijk 740 en 109 followers.
Tweets
Het aantal followers zegt niets over het aantal berichten dat de partijen posten. De PvdA leidt het lijstje tweets met meer dan 1.100 posts, gevolgd door de SP (ruim 800) en D66 (ruim 700). De VVD laat relatief weinig van zich horen met nog geen 400 tweets.
Effect kan groter zijn dan bereik
De gemiddelde Twitter-aanhang van een Nederlands politicus en diens politieke partij is dus een paar duizend man groot. Op een land van ruim 16 miljoen mensen een hele kleine groep, en zelfs afgezet tegen het totaal aantal actieve Twitteraars in Nederland is het een hele kleine groep. In oppervlakkige en absolute termen lijkt het dus niet de moeite waard om te gaan Twitteren als politicus.
Toch wordt er door spin doctors en communicatiestrategen veel waarde gehecht aan het medium, want een substantieel deel van de actieve Twitteraars schijnt tamelijk invloedrijk te zijn (journalisten, bloggers, marketeers en andere politici). Twitter kan dan ook een waardevol instrument zijn bij de personal branding van politici en heeft vanwege de retweet-functie de potentie om heel snel een veel grotere groep mensen te bereiken dan de directe kring van followers.
Twitter buiten Twitter
Bovendien kan Twitter ook buiten Twitter zelf een enorm effect genereren. Behalve de bekende internationale voorbeelden, zoals de dood van Michael Jackson en de verkiezingen in Iran, is Twitter ook prominent in de Nederlandse media aanwezig. Hyves en Facebook hebben in Nederland veel meer actieve en passieve gebruikers dan Twitter, maar qua media-aandacht lijkt het medium daar niet onder te lijden.
En waarom zitten al die lijsttrekkers (en hun assistenten) uiteindelijk op Twitter? Niet vanwege het publieke debat of de online discussie met hun kiezers, maar vanwege de voortdurend lonkende media-aandacht. Twitter is in feite een buitenproportionele hype geworden, een medium dat met name zo invloedrijk is, omdat er zo veel invloed aan wordt toegedicht, een self fullfilling prophecy voor SocialMedia-goeroes die dwepen met microbloggen.
Toch, zolang er blogs als deze geschreven worden over Twitter, zullen politici blijven Twitteren.
Patty 
Samuel Driessen 
Els 
Klaas v. Dijk 
vvvvv 
Hoe weet die man toch altijd weer de spijker op zijn (media)kop te slaan?!
verbazingwekkend…
Veel Amsterdamse politici kwetteren er lustig op los op Twitter en Facebook. In maximaal 140 lettertekens delen ze hun zielenroerselen met hun volgers. De dames en heren braken hun losse flodders uit over hun ‘followers’. Geen enkele nuance, zonder enige Wat moet ik als kiezer met deze tweets?
Lees bijvoorbeeld even:
http://www.amsterdamcentraal.nl/archief/2010/2/17/politiek-gekwetter-op-twitter
Geen idee! Ik herken hierin in elk geval geen duidelijke visie of partijlijn. De Amsterdamse partijen doen overigens niet onder voor elkaar. Van dieprood tot oerconservatief… allemaal dezelfde nietszeggende 140-lettertekens-onzin. Een lezer reageerde op de zoveelste onbegrijpelijke tweet van een kandidaat met: ‘Als kiezer ben ik nieuwsgierig naar jullie inhoud, niet naar andermans falen. Ga eens verder dan dit name-en-shame!’. Daar sluit ik me graag bij aan…
De meeste tweets lijken vooral bedoeld om de andere kandidaten net onder de gordel te raken. Op doordachte oplossingen voor de echte Amsterdamse problemen heb ik nog geen enkele twitteraar kunnen betrappen. Dat is schadelijk voor jouw imago als politicus en het beeld dat de kiezer krijgt van jouw partij. Een modern concept als Twitter had de kiezers en de politici juist dichter bij elkaar moeten brengen, maar zoals de politici er nu mee omgaan vergroot dit de afstand tegenover de kiezers eigenlijk maar verder. Ik herken de partij waarop ik 30 jaar heb gestemd ik elk geval niet meer terug…
Gelukkig biedt de moderne ICT wel degelijk ook zinvolle toepassingen. De Amsterdam stemwijzer nam me in 30 korte vraagjes aan de hand. Het advies van de stemwijzer: CU, met kop-en-schouders, daarna PvdA, Groen Links en D66. Mijn vertrouwde VVD scoorde veel lager dan ik had gedacht. Ineens ben ik een zwevende kiezer… Ik heb nog 2 weken om na te denken. Joris Voorhoeve achterna naar D66? Of stemmen op Carolien Gehrels, die prima wethouder van PvdA-huize.
Eigenlijk waren die tweets dus zo gek nog niet… mijn ogen zijn geopend. Ik heb de politici in mijn eigen partij nu eens echt leren kennen. En dat was niet zo’n prettige ervaring. Ik pleit natuurlijk niet voor een twitterverbod voor locale politici! Er ziet een ‘unfollow’-knop op Twitter en een ‘remove from friends’-link op Facebook. Na 3 maart ga ik wel weer eens kijken hoe het met die vrienden gaat.
En mijn advies aan de lijsttrekkers van de Amsterdamse partijen: volgende keer een beetje meer regie graag… zorgvuldige analyse, niet onderbouwd met kloppende feiten en niet gehinderd door enig gebrek aan communicatieve vaardigheden….
Het netwerkeffect van uitingen van politici lijkt mij het meest positief. Uitingen van de politici op twitter worden namelijk veel herhaald in overige media.
Alleen het gevoel al dat je dichterbij de politiek staat is al erg positief. Je kan het gesprek met politici aan gaan en mee discussiëren over wat er aan de hand is.
Geweldig!
Op lokaal niveau blijkt dat de politiek idd best aardig meetwittert, maar dat de burger daar helemaal niet op zit te wachten. Die willen gewoon een website met duidelijke verkiezingsstandpunten!
http://www.berenschot.nl/algemeen/overige_items/nieuws/nieuws/persberichten/lokale_politiek_zet/
@ Benjamin: Dank je, doe mijn best, haha!
@ Walther: Dank je voor je reactie en je gebruikerservaringen.
@ Jasper: Dat netwerkeffect is op zich best positief (met name voor de politici zelf), maar het is jammer dat dit het uiteindelijke motief blijkt en niet zo zeer de maatschappelijke discussie. Begrijpelijk dat landelijke politici weinig tijd hebben om voortdurend in gesprek te zijn op Twitter, maar het gevaar ligt op de loer dat het vooral een eendimensionaal eenrichtingskanaal wordt. Ik geloof dat Twitter (en de democratie ook) vooral gebaat is bij een dialoog.
@ Danny: Goed om te horen dat Twitter jou dichter bij de politiek heeft gebracht. Het is goed dat burgers zich in het maatschappelijk debat kunnen laten horen. Ook interessant voor jou is wellicht: http://www.festivallokaledemocratie.nl/ Kun je ook offline met politici in gesprek.
@ Bram: Interessante link. Thank you for sharing!
Ik heb tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen onderzoek gedaan naar het gebruik van nieuwe media. Volgens waren dat vooral youtubeverkiezingen. McCain had niet eens een twitteraccount!
Obama was immens populair op youtube. Zijn video’s werden miljoenen keren bekeken en vooral zijn speeches waren populair. Bij McCain deden korte reclamefilms het goed. Helaas kan ik mijn data niet meer terugvinden. Deze video gelukkig nog wel: http://www.youtube.com/watch?v=48ipiTj2ymQ.
Denken jullie dat youtube bij de Nederlandse verkiezingen ook zo’n impact zal/kan hebben?
[...] is de link naar de [...]