Het wordt de hoogste tijd dat de zorgsector werk maakt van Gezondheid 2.0. Dit is de strekking van een advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg vandaag heeft gepubliceerd. Internet en sociale media spelen hierbij een belangrijke rol.
Patiënten en zorgverleners maken veel gebruik van internet, vooral om informatie te krijgen. Patiënten gebruiken internet ook voor zogenoemd lotgenotencontact: zij wisselen ervaringen uit en ondersteunen elkaar bij het omgaan met hun aandoening. In het advies Patiënt en Internet dat de RVZ tien jaar geleden uitbracht, zijn deze mogelijkheden al beschreven.
De ontwikkelingen staan niet stil. In de afgelopen jaren zijn er vele toepassingen bijgekomen die het de burger gemakkelijk maken om zelf informatie op het web te plaatsen en te delen, denk aan YouTube, Hyves, Twitter en Facebook. Deze sociale media stimuleren het delen van kennis en ervaring. Dit heeft ook implicaties voor de zorg.
Actieve, betrokken patiënten
Patiënten krijgen een grotere en actievere rol. Door deel te nemen aan sociale netwerken worden zij geholpen om ziekte te voorkomen, om weer gezond te worden of om te leren omgaan met een aandoening of beperking. Ook krijgen zij hiermee meer mogelijkheden om regie over hun eigen gezondheid te voeren, daarbij ondersteund door een netwerk van zorgverleners en lotgenoten. Gezondheid 2.0 betekent voor chronische patiënten ook: meer mogelijkheden tot zelfmanagement, het zelf bijhouden van een persoonlijk gezondheidsdossier en dieet- en andere adviezen via internet.
Gezondheid 2.0 kan ook voor de overheid winst opleveren. Een meer betrokken zorgconsument is eerder geneigd er een gezonde stijl van leven op na te houden, zich beter te houden aan de afspraken die hij met zijn arts maakt, bijvoorbeeld door volgens voorschrift zijn geneesmiddelen in te nemen, en meer aan ‘zelfbehandeling’ te doen, zoals bijvoorbeeld door mensen met suikerziekte al veel gebeurt.
Hoge kosten en dreigend arbeidstekort
De kosten die jaarlijks met gezondheidszorg gemoeid zijn bedragen ongeveer 45 miljard euro per jaar en er dreigt een tekort aan arbeidskrachten in deze sector. Betrokken zorgconsumenten die elkaar ondersteunen en daarbij geholpen worden door elkaar, door assistentes, verpleegkundigen en artsen, kunnen het werk ontlasten. Dit draagt bij aan het verminderen van het dreigende arbeidstekort in de zorg en aan het binnen de perken houden van de oplopende zorgkosten.
Het is dus in ons aller belang om nieuwe mogelijkheden te benutten. En zeker als het in het voordeel van patiënt, arts én overheid is, ligt hier volgens de RVZ een niet te missen kans.
Aanbevelingen
In zijn advies Gezondheid 2.0 doet de RVZ een aantal voorstellen. Aangezien meerdere partijen ‘aan zet’ zijn, richten de aanbevelingen zich niet alleen tot de overheid, maar ook tot zorgaanbieders, als artsen en ziekenhuizen, zorgverzekeraars en patiënten en hun organisaties.
De RVZ beveelt onder meer aan:
- De overheid moet zich actief op sociale netwerken begeven zowel om voeling met de maatschappij te houden alsook om door het inbrengen van objectieve informatie discussies te verrijken.
- De overheid moet vernieuwingen in de zorg met meerwaarde, waarbij de traditionele verhoudingen tussen actoren in de zorg veranderen, structureel te financieren.
- Zorgaanbieders moeten sociale media gebruiken om het contact met hun patiënten te optimaliseren.
- Zorgaanbieders en zorgconsumenten moeten samenwerken aan shared care: zorgstandaarden en zelfmanagement moeten door zorgaanbieders aangemoedigd worden.
- Zorgverzekeraars moeten hun verzekerden de gelegenheid te bieden om de door hen met de zorg opgedane ervaringen te melden. Op basis hiervan kan de zorgverzekeraar betere zorg inkopen.
- Zorgverzekeraars moeten hun verzekerden de gelegenheid te bieden om te participeren in gezondheid 2.0-toepassingen en zorgaanbieders aanmoedigen om in hun communicatie met zorgconsumenten sociale media te hanteren.
- Patiëntenorganisaties moeten eraan bijdragen dat patiënten met meerdere ziekten (bv. diabetes, hartfalen en depressie) niet aandoeningsspecifiek benaderd worden door aandoeningspecifieke webtoepassingen te integreren.
- Patiëntenorganisaties moeten helpen om de kloof te verkleinen tussen degenen die wel en niet met internet en meer specifiek met gezondheid 2.0-toepassingen overweg kunnen.
- Patiëntenorganisaties moeten het adequate gebruik van Personal Health Records, onder meer ten behoeve van zelfmanagement, bevorderen.
De RVZ-website bevat naast het advies onder meer een (gesproken) column van internet-journalist Herbert Blankesteijn over Gezondheid 2.0 en een video van studenten van de HKU met een animatie van het advies Gezondheid 2.0.
Via een http://rvz-health20.ning.com kan iedereen meedoen aan een discussie over het advies.
Melis danny 
Agnieszka Biela 
Robert Didier 
Robbert 
Hans de Bruin 
De manier van samenwerken en informatie delen zal inderdaad een steeds belangrijkere rol gaan spelen binnen de algemene gezondheid. Wij vinden het belangrijk om daarin een technische bijdrage te leveren. Zo werken VMS, Nictiz, De Orde van Medische Specialisten en het Haga Ziekenhuis al 2.0 met digitale collaboratietechnieken, zoals onze cloud computingdienst voor samenwerking en communicatie, Projectplace. Er wordt dus inmiddels al hard gewerkt in beschermende samenwerkingsplatformen om informatie zo goed mogelijk met elkaar te kunnen delen. Mochten mensen vragen hebben over dit onderwerp, dan hoor ik dat graag. Groet, Robert Drolinga
Robert punt drolinga AT projectplace punt nl
Ik heb dit rapport met grote interesse gelezen.
Wat in mijn ogen wel een belangrijk punt zal zijn, is dat het gebruik van de nieuwe technieken wel moet passen binnen een strategie. Hoe handig deze middelen ook zijn, het blijven middelen, en geen doel.
Het vergemakkelijkt het contact met patiënten en biedt een zekere interactie, waar zowel patiënt als zorgaanbieder baat bij heeft. Denken jullie dat de ontwikkelingen in de VS in vergelijkbare vorm ook in Nederland voet aan de grond krijgen?
Een geweldige doorbraak! Met name voor de pioniers die aan het begin van deze eeuw voor “Willie Wortel” werden uitgemaakt. Ze hadden toen al een visie, die hopelijk snel door de overheid wordt bekrachtigd: internet en al de daar omheen hangende techniek zorgt voor een nieuwe, efficiente en veel minder dure zorg dan in de vorige eeuw! Robert Mol, http://www.emaildokter.nl
Bedankt voor jullie reacties. Als het om het gebruik van internet in de zorg gaat, loopt in het algemeen de VS voor op Nederland. Dat gold voor de 1.0 situatie en dat zie je ook bij 2.0, denk bijvoorbeeld aan de reviews over artsen en instellingen. Dat komt nu langzaam op in Nederland, terwijl er in de VS al meer dan 30 van dit soort websites zijn.