groet,

Nils Siemens

Mijn reactie is:
Visie ontwikkelen gaat het best met zo weinig mogelijk kennis. Visie gaat over verbeeldingskracht. Het gaat over de vraag “kun je je voorstellen hoe een ideale wereld er uit ziet” (gerelateerd aan onderwijs dan).

Mijn ideale (onderwijs) wereld is een wereld waar ik van iedereen kan leren, de hele dag door, non-stop. Daar heb ik echt geen leerkracht voor/bij nodig. Of anders gesteld: iedereen die ik ontmoet is mijn leermeester. Dat werkt bij kinderen net zo. Het is wel handig als er mensen zijn die kinderen behulpzaam zijn bij het leren en het leerproces enigszins sturen. De leerkracht hoeft alleen maar te weten in welke richting hij moet sturen (visie). Als daar consensus over is, dan kun je je buigen over de vraag: “hoe organiseer ik dat en welke hulpmiddelen heb ik daarbij nodig”. Daar heeft een leerkracht geen ICT kennis voor nodig. Die kennis huur je gewoon in. Zo gaat dat in het bedrijfsleven ook. Een ondernemer heeft het plan om een “winkel op het internet” te beginnen en huurt een ICT-er in om dat mogelijk te maken. Natuurlijk zal hij daarbij en-passant iets leren over ICT.

Een ondernemer die zich eerst volledig gaat verdiepen in ICT zal onnodig focus verliezen en wordt daardoor minder succesvol. Hij laat zijn visie teveel beïnvloeden door de mogelijkheden en onmogelijkheden van de technologie. Het resultaat is dan vaak “halfbakken” of op zijn minst “suboptimaal”. Een leerkracht die vanuit mogelijkheden/onmogelijkheden van de ICT denkt belemmert zichzelf in zijn eigen verbeeldingskracht. Want met ICT is het zo: wat vandaag nog niet kan kan morgen wel.

Leerkrachten: hoe wil je je onderwijs inrichten? Laat het me weten, wij maken de tools wel voor je. Zoals jij het wilt hebben… en we maken ze net zo simpel als een magnetron.

Mijns inziens hoort er maar 1 groep centraal te staan en dat is de lerende. De lerende moet in staat gesteld worden om zo optimaal te kunnen leren. Alle andere zaken horen daar aan ondergeschikt te zijn. Dat betekent dus dat er een visie op onderwijs ontwikkeld moet worden. Zonder visie geen richting. Daar zijn we aanbeland bij het allergrootste probleem: “hoe ontwikkel je visie op een toekomst die we niet kennen”. Het is niet meer zo simpel als “vroeger”. Wat leerlingen (het gaat hier om onderwijs) moeten leren dat is nog niet zo eenvoudig te bepalen. De wereld om ons heen verandert in rap tempo. Kinderen die nu geboren worden moeten worden opgeleid voor een toekomst die we niet kennen – voor banen waarvan we nu nog niet eens weten wat die zullen zijn.
Technologie (internet) maakt echter wel dat informatie en kennis als nooit tevoren rijkelijk beschikbaar en toegankelijk is. Het hebben van een internet verbinding is bijna een primaire levensbehoefte geworden. Het hebben van een internet verbinding is een randvoorwaarde voor zelfontplooiing. Ik pleit voor kosteloos draadloos internet toegang in heel Nederland, voor mijn part gefinancierd vanuit het onderwijsbudget van de overheid. Dat is de allerbeste investering die we met zijn allen (belastingbetalers) kunnen doen. Bij deze een dringende oproep aan onze overheid !!

Een aantal dingen weten we wel zeker:
a. minder leerkrachten beschikbaar in de toekomst
we krijgen een probleem omdat er in de toekomst minder mensen in het onderwijs werkzaam zullen zijn (vergrijzing); er zullen dus minder leerkrachten per kind beschikbaar zijn dan nu. Er is maar 1 manier om in de toenemende werkdruk verlichting te brengen en dat is door slimme toepassing van ICT

b. ICT kan de werkdruk verlichten
computers zijn vooral goed in kennisoverdracht (het platte leren); laten we ze daar dan vooral voor inzetten. Kinderen leren van de computer en de leerkracht/docent coacht en vormt de leerling (mediawijsheid, samenwerken, emotioneel-mentaal enz.)

c. – leren kun je op twee manieren: formeel en informeel. Formeel is alle cursorisch onderwijs, frontaal onderwijs (dus in de klas, uit een boek, een e-learning programma, een cursus enz.). Informeel leren is leren van elkaar. Uit heel veel onderzoek blijkt dat mensen voor meer dan 80% informeel leren. En toch gaat de meeste aandacht en energie naar die 20%. Gelukkig wordt er steeds meer nagedacht over vormen van informeel leren waarbij verworvenheden van web2.0 technologie worden ingezet. Maar het zijn de ICT coördinatoren die er vanwege hun affiniteit met techniek en hun doorzettingsvermogen in slagen om al die toepassingen aan elkaar te knopen en er zelfs aardige resultaten mee te boeken. Maar dit gaat voor 95% van de leerkrachten/docenten in het onderwijs echt niet werken. Die snappen het gewoon niet. En ze hoeven het ook niet te snappen, het zijn leerkrachten, geen ICT mensen.

d. technologie is moeilijk ( ! ? )
Het uitroepteken: als mensen technologie zo noemen, dan ervaren ze dat als moeilijk. En ze hebben nog gelijk ook.
Het vraagteken: ICT is in de meeste gevallen nodeloos complex. ICT-coordinatoren of mensen zoals ik (25 jaar in de ICT) zijn geneigd dit te relativeren. Maar is dat wel fair? Feit is: er wordt te weinig aandacht besteed aan gebruiksvriendelijkheid van software waardoor het de mensen die ermee moeten werken onnodig moeilijk wordt gemaakt. Weerstand tegen ICT (@mark hakken in het zand) is daarom volslagen begrijpelijk.
Ik zie halsreikend uit naar de komst van de iPad, het eerste bruikbare apparaat voor het onderwijs dat serieuze kanshebber is om de kloof tussen techniek en gebruiker te slechten. Het is een soort magnetron onder de computers.
Hierover blogde ik al uitgebreid, zie: http://educatienet.wordpress.com/2010/02/10/de-ipad-is-geen-computer-het-is-een-revolutie/

e. volgorde is cruciaal, eerst tijdbesparing, dan vrijgekomen tijd invullen
Ik begrijp helemaal niets van digiborden/smartboards in het onderwijs. Er worden verkeerde prioriteiten te stellen. Een digibord is een vervanging van het zware bord met schoolkrijt. Wellicht dat de leerling les via een digibord als prettig ervaart en misschien is het zelfs beter – daar wil ik vanaf zijn. Maar de weerstand is volkomen begrijpelijk. Een digibord levert voor een toch al drukke leerkracht alleen maar een taakverzwaring (techniek leren, lessen leren gebruiken, uitzoekwerk, geworstel met techniek enz.) en levert hem helemaal geen voordeel op in termen van tijd. Vind je het gek dat de hakken in het zand gaan?

De volgorde is verkeerd. Een juiste volgorde is: eerst zorgen voor taakontlasting door slimme automatisering en pas DAARNA de vrijgekomen tijd zinvol opnieuw invullen. Andersom gaat niet werken.

Hartelijke groet
Frans Maassen (EducatieNET)

Een voorbeeld is http://www.digibordmenu.nl (redirect naar de juiste Symbaloo pagina). Deze pagina is al bijna 60.000 keer toegevoegd, daar zitten welliswaar wat dubbele gebruikers bij maar toch een indrukwekkend aantal.

Ook in Amerika zijn er al scholen die Symbaloo inzetten, zie een artikel op ons blog: http://blog.symbaloo.com/uncategorized/symbaloo-mixes-your-new-ple-platform/

(excuses voor de ongegeneerde promotie over Symbaloo, maar vind het hier wel relevant)

@Steven Verjans: dank voor het uitgebreide commentaar. Ik heb vooral veel projecten binnen het onderwijs zien mislukken door niet meewerkende docenten (hakken in de zand). Inhoudelijke kennis van de TPACK onderdelen geeft mij de mogelijkheid een onderwijsvisie te vormen en te vertalen in daden van docenten en/of trainers. Ik ben er inderdaad helemaal mee eens dat er meer bij komt kijken dan alleen het TPACK model. Zie ook op mijn blog http://www.marktimmermans.nl.