In de tweede helft van de jaren ’90, in internettermen dus al een eeuwigheid geleden, hingen mijn middelbare schoolvrienden en ik uren rond in de digitale uithoeken van ICQ. Deze in 1996 gelanceerde uitvinding was het eerste instant-messaging platform dat wereldwijd bij veel mensen populair raakte. Maar ergens rond de millenniumwisseling verdween het platform in Nederland uit het zicht, om nooit meer terug te keren. Waar is ICQ gebleven?
Lang voor de introductie van de iPad, de opkomst van Chatroulette, het verdwijnen van de telefooncel en zelfs voor het bestaan van Google was er ICQ. Met dit medium, dat als een soort pop-up een vaste plek kreeg op een computer, konden mensen gratis berichten naar elkaar sturen met een onmiddellijkheid die deed denken aan de uitvinding van de telefoon in de 19e eeuw. Mensen van over de hele wereld konden met elkaar converseren via het web, er was misschien wel sprake van een revolutie, want mensen konden chatten.
Noodzakelijk kwaad
Chatten via een social network is tegenwoordig bijna een noodzakelijk kwaad – hoe vaak voelen mensen zich niet bezwaard als ze plotseling in een moeizame chatsessie verzeild raken op Facebook of MSN, omdat ze vergeten zijn hun status op onzichtbaar te zetten. Chatten via ICQ was destijds een feest, want het was nieuw, snel en goedkoop.
‘I seek you’
ICQ werd in 1996 opgericht door het Israëlische bedrijf Mirabilis en groeide razendsnel uit tot een Social Medium avant la lettre, met een mondiale aanhang van tientallen miljoenen mensen. ICQ (homofoon voor ‘I seek you’) was voorzien van een uiterst aanstekelijk kleur- en geluidspalet, voor iedere functie op het platform was er een grappig geluidje. Gebruikers kregen een nummer, het Unified Identification Number (UIN) toegewezen en vreemd genoeg voelde dat toen niet eens zo heel onpersoonlijk. Bovendien straalde ICQ in die dagen iets uit wat men nu zelden nog tegenkomt bij internetbedrijven – het leek geen winstoogmerk te hebben. Het hele platform leek louter te bestaan om de dagelijkse communicatie met vrienden, familie en kennissen, zowel dichtbij als ver weg, te vergemakkelijken. Het was zo’n sympathiek product dat de meeste mensen zich niet eens konden voorstellen dat iemand daar geld mee zou kunnen verdienen. Althans, zo leek het in het begin.
400 miljoen dollar
Hoewel het Mirabilis met ICQ geen inkomsten genereerde, werd het platform al in 1998 verkocht aan America Online (AOL) voor ruim 400 miljoen dollar – nog steeds heel veel geld, maar in de tijd voor de euro, SMS en Layar een regelrecht recordbedrag. En ICQ bleef groeien, in 2001 telde het platform 100 miljoen geregistreerde gebruikers en groeide het netwerk met 100.000 gebruikers per dag.
Neergang
Toen begon ICQ langzaam maar zeker van de Nederlandse computers te verdwijnen, om ingehaald te worden door met name MSN Messenger (nu Windows Live Messenger) en in het buitenland door onder meer Yahoo Instant Messaging. Een van de redenen waarom ICQ het aflegde tegen MSN Messenger is waarschijnlijk dat softwaregigant Microsoft de wereld destijds niet alleen domineerde met besturingsprogramma Windows, maar ook met het volledig web-only e-mailprogramma Hotmail. Via Windows en Hotmail was er op een bepaald moment geen ontkomen meer aan MSN, het e-mailadres van Hotmail was bijvoorbeeld makkelijk te koppelen aan MSN Messenger, waardoor het ook makkelijker was om vrienden te zoeken. Bovendien ontwikkelde ICQ naast de oorspronkelijke chatfunctie steeds meer opties die het platform ingewikkeld deden ogen en het droeg ook niet bij aan de populariteit van het medium dat ICQ vaak gebruikt werd voor spam en ongewenste reclame. ICQ verloor dus gaandeweg zijn gebruiksvriendelijkheid, een van de kernwaardes van internet.
Hackers
Anno 2010 bestaat ICQ nog steeds en schijnt het populair te zijn in Duitsland, Rusland en oprichtingsland Israël. AOL verkocht het platform onlangs aan het Russische internetbedrijf Digital Sky Technologies (DST) voor ruim 185 miljoen dollar. En laatst was ICQ weer in het nieuws toen hacker ‘Kirllos’ juist via een ICQ-profiel de inloggegevens van 1,5 miljoen Facebook-accounts te koop aanbood. Maar feit blijft dat het lot van ICQ in potentie voor ieder ander bedrijf, merk of medium op internet in het verschiet ligt, zodra gebruikers weer een nieuwe lieveling hebben gevonden. Of het nu om ICQ, AltaVista of Kazaa gaat, internet bestaat voor een groot deel bij de gratie van de massa – zodra die niet meer kijkt, is een medium zo goed als verdwenen. Vraag iemand van 21 naar ICQ en grote kans dat de naam van het platform geen enkel blijk van herkenning oproept. In Nederland kan ICQ bijgezet worden in de digitale annalen – als een nostalgische herinnering aan de begindagen van het internet, toen iedereen nog downloadde van Napster en Geenstijl nog niet bestond…
Melis danny 
Agnieszka Biela 
Robbert 
Hans de Bruin 
www.myhearpod.com 
Aaah good old days! Gebruik ICQ al tijden niet meer, maar de Oostblok kloon Gado Gado is nog wel enorm populair volgens mij. Dat geluidje “o ooh” gebruikte ik tot voor kort nog als sms signaal, riep soms leuke reacties op bij omstanders!
ICQ is inderdaad achterhaald. MSN Messenger inmiddels ook in mijn sociale kringen, de behoefte om te chatten is nogal gedaald lijkt het wel.
Bellen en SMS-en is goedkoper en populairder geworden in de tussentijd, kortere berichten en updates kun je kwijt in Twitter, Facebook of Hyves status updates.
Naast ICQ leeft IRC nog steeds onder de diehard internet geeks. Veel daarvan hebben geen zin in de ‘verbreding’ van hun sociale cirkel met mensen die net komen kijken en een hele subcultuur gemist hebben.
‘Chat’ heeft zich ontwikkeld op een manier die niemand had voorzien, dat maakt het analyseren ervan des te leuker. Bedankt voor de trip down memory lane. Ik ga het eens verder bespreken op IRC ;)
Ooohh…. ICQ….. dat was nog eens een goede oude tijd.
Ik heb ICQ ook heel lang gebruikt, totdat inderdaad de mensen om mij heen geen ICQ meer gebruikten en ook ik met pijn in mijn hart afscheid moest nemen van ICQ en over moest gaan naar MSN.
Wat een grappig artikel! Heel herkenbaar… Ik was zelf ook groot fan van ICQ en heb ook zelfs nog een tijdje geprobeerd MSN ‘tegen te gaan’ maar merkte toen al snel dat MSN veel toegankelijk werd voor de massa (toen nog wel tijden beide tegelijk gebruikt). Kleine bekentenis van mijn kant: ik had dit eerst ook met Google, ik gebruikte al tijden Altavista of soms Ilse en zag eerst het nut niet in van een nieuwe zoekmachine :-).
Bij mij hetzelfde verhaal als bij René. ICQ heeft lang dienst gedaan bij mij, maar werd snel ingehaald door MSN. Af en toe start ik ICQ nog wel eens op, maar bij gebrek aan gesprekspartners daar moet ik het even snel terug afsluiten. Jammer, want ik hield wel van ICQ.
Ik weet m’n ICQ nummer zelfs nog: 60068317 :D
Goh, waar is de tijd..ICQ was gaaf. Vond het ook leuker dan MSN, waar ik destijds nog sporadisch op te vinden was. Toen mijn vriendjes op ICQ een beetje beperkt werden ben ik echt helemaal naar MSN overgestapt en ben daar echt lang en veel online op geweest. Nu met de komst van Twitter is MSN eigenlijk alweer uit de gratie.
En Kazaa…daar begon ik mijn downloadhistorie mee. Qua zoeken gebruikte ik volgens mij Ilse, maar ik heb daar serieus weinig herinneringen bij.
Geweldig om te lezen. Wat een prachtig programma was dat toch. Toen het bericht oplichtte in mijn rss reader kwam er een warm nostalgisch gevoel bij me op ;)
Na telix gewend te zijn was icq een vondst! Toevallig zag ik op een oude hd mijn installatie met login. Want in de zoek op icq.com ben ik niet meer te vinden. Niemand online.. Icq was vooruitstrevend:Een tijd geleden kwam er een prog. waarmee je de ander live kan zien tikken. Geen idee meer welke dat was, maar icq kon dat allang. Erg grappige feature.
[...] In de tweede helft van de jaren ’90, in internettermen dus al een eeuwigheid geleden, hingen mijn middelbare schoolvrienden en ik uren rond in de digitale uithoeken van ICQ. Deze in 1996 gelanceerde uitvinding was het eerste instant-messaging platform dat wereldwijd bij veel mensen populair raakte. Maar ergens rond de millenniumwisseling verdween het platform in Nederland uit het zicht, om nooit meer terug te keren. Waar is ICQ gebleven? Lees meer [...]
Het werpt nostalgische gevoelens bij me op. Begin jaren 90 maakte ik, net zoals zo veel andere ‘oudjes’ van rond de 40 jaar vandaag, ook gebruik van IRC.
Wat deden we daar? Praten vooral, fotootjes en maffe urls delen, asl spammers pesten, away boodschappen zetten die aangaven wat je aan het doen was, etc…
Enfin, net hetzelfde als wat we vandaag via Twitter en Facebook doen, alleen herbergde het een kleine inner circle van gebruikers. Papa en mama kwam je er niet gemakkelijk tegen wegens te moeilijk voor hun.
Those were the days… :)
Tjeempie, ICQ. Daar krijg ik via mijn Trillian installatie tegenwoordig inderdaad alleen nog maar spamberichten op.
Good old days! Er was op het hoogtepunt zelfs een ware rush op lage ICQ nummers. alles onder 1000000 kon je voor flink wat centen verkopen :-)
ICQ, en sowieso de begintijd van internet, was geweldig en ik vond het (mede dankzij mijn lage nummer ;) erg jammer toen iedereen overging naar het commerciële MSN, wat ook nog eens slechter werkte (geen offline berichten kunnen sturen bv). Tegenwoordig gebruik ik alleen (af en toe) Skype om te chatten of bellen en zie je dat Twitter een belangrijke rol inneemt in het verspreiden van korte berichtjes. MSN is volgens mij nog wel erg populair bij de tieners van nu.
Het punt dat je aansnijdt over merk(on)trouwheid is inderdaad een groot risico bij dit soort diensten en websites. Ontstaat er een nieuwe betere (of beter gepromote) variant en de massa loopt over, dan ben je binnen de kortste keren niks meer waard. Durf daar maar eens in te investeren. Wat zijn de topmerken van nu die over 10 jaar door veel mensen niet meer gekend worden? Hyves? Ziggo/UPC? iTunes?
Er leuk stukje, nostalgie. Volgens mij is MSN niet alleen groot geworden door de hotmail koppeling met IE…
Die goede oude tijd :)
Toevallig moest ik hier laatst nog aan denken. Eind jaren 90 probeerde ik mijn vrienden op ICQ te kregen maar tegenwoordig communiceren we allemaal via Skype.
AOL heeft destijds heel wat kansen laten liggen en niet goed ingespeeld op de markt. Dat breekt zich….
Nog voor ICQ had je Powwow..ik word oud denk ik.
Hahaha, wat grappig!
Ik ontdek net dat mijn werkgever, naast de toegang tot Facebook, de toegang tot ICQ ook nog heeft geblokkeerd. (red: werkgever in Frankrijk).
ICQ was veel beter dan msn. Zelfs nog veel beter dan het msn van nu.
Veel meer mogelijkheden om anderen te vinden, of je te profileren. Veel meer interface mogelijkheden. Makkelijker te plaatsen (kleven aan de rand van het scherm bijvoorbeeld). Ik heb het ook met pijn in mijn hart op moeten geven destijds. Dat iedereen via 1 medium communiceert telt echter zwaarder. Daarom ook van Hyves overgestapt naar Facebook bijv. daar zit internationaal iedereen op. Google zou het moeten kopen en dan koppelen aan chrome ofzo :) Meteen ook ping applicatie van maken zoals blackberry dat heeft.
ICQ, damn, lange tijd gebruik van gemaakt idd, kwam het laatst nog tegen incl mijn nummer, welke ik veel te lange tijd nog uit mijn hoofd wist.
Dood ervan zal ook wel mede komen omdat WinXP standaard MSN Messenger geinstalleerd heeft, en dat gekoppeld aan de vele hotmail adressen.
IRC was ook geweldig, als gamende nerd zat ik altijd op het Quakenet netwerk, rellen met andere gamende nerds :p
Mirc is nog wel geinstalleerd, alleen bijna geen kanalen meer waar ik rondhang.
En vergeet niet dat we voor Hyves CU2 hadden.
Ow … en Freemail… uit de tijd dat je voor gratis mail alleen nog Hotmail en Freemail had, ook nederlands product meen ik.
Iedereen bedankt voor de reacties! Het blijkt wel dat de meeste mensen mooie herinneringen bewaren aan ICQ. Those were the days!
En waar zijn de knipperende links? En woorden laten eindigen met een ‘z’ ipv een ‘s’! En linkernavigatiebalken in frames! En tellers onderaan de pagina! En zwarte backgrounds! Nostalgie!:D
Wendy,
Zalig toch? :)
Ik mis de lichtkranten en de kleine icoontjes die aangaven of je de website kon bekijken in IE of Netscape. :)
Ik denk dat je één heel belangrijk ding vergeet. Verbaast me ook dat niemand anders dat heeft genoemd. In tegenstelling tot bij ICQ, werd bij MSN je lijst met contactpersonen online bewaard en niet op je eigen pc. Dit zorgde er dus voor dat waar je ook was, je op elke computer kon gaan chatten op msn. In mijn ogen heeft vooral dit de ondergang betekent voor ICQ.
Ja ik kan het me nog wel herinneren (ben 24j), ik kocht in ’97 altijd magickaarten in zo een hobbyzaak. Die eigenaar was daar altijd aan het ICQ-en.
Ik heb mijn vrouw leren kennen via ICQ! :-) Via de zoekfunctie kon je zoeken op geslacht, leeftijden en provincies… En van het één kwam het ander. :-D
Dank u voor mijn vrouw (en zoon) ICQ! Oh-Oowww! :-)
Goh, ICQ :-). Ik heb het vandaag weer eens geopend, na lange, lange, lange tijd. Ik wist mijn icq nummer nog direct. Het wachtwoord daarentegen…..heeft wel ff geduurd, haha.
Eenmaal online waren alle bloemetjes rood- of grijsgekleurd. Werkelijk NIEMAND is online. Een hele tijd geleden – 2 jaar ofzo – was dat ook al zo. Klaarblijkelijk is de groep van 40 personen, waarvan ik er een handjevol echt ken en de rest voor de grap heb toegevoegd om gewoon slap te ouwehoeren, overgstapt naar MSN.
Anyway, ik vond – en vind – ICQ nog steeds leuker dan MSN. Het “oh oh” gehalte is gewoon…..sja…..leuk. MSN is zakelijker, like Microsoft.