Spotify is groot aan het worden (eerder over geschreven: fd 22 mei 2010). De dienst is makkelijk uit te leggen. Spotify is een immens grote bibliotheek van muziek –meer dan tien miljoen nummers staan er in opgeslagen- en je kunt ernaar luisteren van overal, als je maar verbinding hebt met het internet.
Deze zin schrijf ik op het vliegveld van München, en daar is weliswaar een WiFi-netwerk maar T-Mobile vraagt hier acht euro per uur voor. Zottigheid, al was het alleen maar om het principe. Dan maar even geen muziek terwijl ik schrijf.
Spotify kost vijf euro per maand. Het kan ook gratis beluisterd worden, maar dan kun je af en toe een reclameboodschap verwachten. Dat zijn dus de twee inkomstenbronnen: abonnementen en advertenties. Spotify maakt (NRC, vorige week vrijdag, paginagroot verhaal) nog steeds verlies, maar het is een kwestie van tijd voordat het model winstgevend wordt, al was het alleen maar omdat artiesten er belang bij hebben dat een ‘zender’ als Spotify een succes wordt. Het succes van Spotify is ook afhankelijk van de beschikbaarheid van het internet in de wereld. Stel, de ultieme situatie, dat internet daadwerkelijk overal en laagdrempelig uit de lucht kan worden geplukt. Een beetje het GPS-gevoel; die satellietdata zijn intussen ook altijd beschikbaar, en we beseffen het niet meer. We betalen een vaste fee per maand aan Spotify en er worden een paar honderdste centen per beluisterd nummer afgerekend met de artiest.
Het bezit van een nummer (cd, mp3) is niet relevant meer. Je hoeft je ook geen zorgen meer te maken over onleesbare floppies of gesneuvelde schijven. Een half jaar Spotify-ervaring leerde me twee dingen: ik ben meer naar mij onbekende muziek gaan luisteren (serendipiteits-luisteren) en ik heb mezelf toch af en toe in de verleiding gebracht om een album te kopen. Als ik weer vliegen moet, bijvoorbeeld. Of als cadeau.
Maar nu gaan we een stap verder.
Waarom zouden we op deze manier niet ook boeken kunnen lezen? Stel, alle boeken worden gedigitaliseerd en staan online beschikbaar, ergens in de wolken. Net zoals de luisteraar maat voor maat beluistert, zo ook leest de lezer pagina voor pagina. Deze pagina’s worden dus ‘streaming’ aangeboden, zoals nu ook met de muziek gebeurt.
De lezer heeft altijd de beschikking over drie pagina’s, desnoods 10; de pagina die hij aan het lezen is, de pagina’s die er aan vooraf gingen en de pagina’s die er op volgt. Er kan dus ‘gebladerd’ worden.
Technisch mag dit geen enkel probleem zijn. Een bladzijde tekst is veel makkelijker beschikbaar te stellen dan een aantal seconden muziek. De fossilaire constructen van uitgevers (auteursrechten, distributiemarges) worden elegant omzeild en de gelden in de markt gaan anders stromen. Op een meer rechtvaardige manier namelijk, de gebruiker betaalt. De lezer betaalt een vast abonnementstarief en de auteur krijgt per gelezen pagina een vergoeding. Het is heel erg wennen, aan het idee. Je hebt een boek niet meer in je bezit, niet als papier, niet als bestand. Je hebt alleen toegang tot de bladzijden uit een boek. En het zal ook niet voor alle boeken geschikt zijn. Maar voor heel veel wel. Het gevolg? Meer serendipiteits-lezen, meer impuls aankopen (e-book, papier) en meer lezen in het algemeen.
Echt waar.
Deze column werd eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.
Nawoord: Van een fd-lezer ontving ik deze reactie: “Questia is een service waarmee je gratis een aantal boeken via een e-reader kan lezen (niet opslaan of bewaren). Hier vind je een voorbeeld. Is dit wellicht was u bedoelde met de spotity onder de uitgeverijen/ ereaders?”
Pelpina Trip 
Arnout Hasselaar 
Tabletdoekjes 
nikki 
Karel Oude Rengerink 
Lees eigenlijk alleen boeken als ik op vakantie ga. Dan wil ik er 10 mee en heb ik geen zin in een streaming/data variant. Tenzij ik ze dan op kan slaan voor een paar weken. Denk dus meer aan een huur/lease constructie.
[...] This post was mentioned on Twitter by Frankwatching, Internet nieuws, McCloud, Gerrit Hopster, Dennis Schouten and others. Dennis Schouten said: #frankwatching Van Spotify naar stromende boeken: Spotify is groot aan het worden (eerder over ges… http://bit.ly/bsbhsc #communicatie [...]
Voor een tientje per maand kan je ook playlists offline zetten bij Spotify. Kan je ook luisteren als er geen wifi is, of duur ;-)
Het voordeel van streaming music is dat de gebruikersgroep van digitale muziek als MP3 groot genoeg is om een vernieuwd businessmodel om heen te bedenken. De massa zorgt er straks voor dat diensten als Spotify winstgevend zijn. Voor boeken en films is dit nog even anders. De gebruikersgroepen van streaming films en e-booms zijn nog wat klein.
Met de komst van bv de iPad geloof ik in een flinke groei van streaming movies. Een initiatief als Voddler.com (Spotify for movies) maakt mij ook heel nieuwsgierig. Een aantal belangrijke voorwaarden voor succes zijn wat mij betreft: het gevoel van volledigheid en het gevoel van actualiteit. Dus alles en de nieuwste. Natuurlijk tegen een aantrekkelijke abonnementsvorm.
Nederlandse uitgevers zouden gewoon eens moeten starten met het beschikbaarstellen van een compleet tijdschriften archief. Lijkt me heerlijk om te kunnen browsen en zoeken in alle tijdschriften en magazines. Elke week zouden ze dan de uitgave van 3 weken geleden kunnen toevoegen. De (digitale) leesmap is dan weer terug.
Als enthousiast Spotify Premium gebruiker geloof ik heilig in deze vormen, zeker als ik straks ook nog eens draadloos via een Sonos systeem afspeel. De grote vraag blijft natuurlijk wel of de massa op een dergelijke vorm zit te wachten.
Ik vind het een boeiend idee om op basis van pagina’s af te rekenen. Erg analoog aan Spotify kun je ook werken met advertentiemodellen.
Maar zit het venijn niet in de staart van je betoog? Dat het wellicht niet voor alle boeken kan werken? Want daarmee ondermijn je de randvoorwaarde van nieuw en volledig. Juist het gegeven dat sommige boeken gemaakt zijn voor analoog lezen (zowel qua vorm als qua inhoud) maakt het weer lastig. Aan de andere kant, de digitalisering zorgt hopelijk voor een creativiteitsimpuls bij uitgevers, schrijvers en vormgevers. Om het verhaal wat traditioneel in een analoge lineaire vorm staat, in andere vormen te gaan maken.
Er is een bedrijf in Spanje bezig met de ontwikkeling van het Spotify for books idee: http://bit.ly/9mVXoD Ben benieuwd!
Ik denk dat Google Editions voorjaar 2011 hierin ook een rol gaat spelen. Idee is niet nieuw maar je moet wel voldoende “massa” hebben van auteurs, uitgevers enz. Maar het ook ook zo zijn dat een andere partij zoals http://www.24symbols.com/?lang=en (thx Georges) dan Google editions met dit idee gaat lopen. Uitgangspunt van het idee is prima ” een vaste prijs tot alle kennis.” Dit naast of inclusief een vaste prijs voor internet/telecom gebruik.
In juli schreef Timo Boezeman hier al over : http://boekeman.blogspot.com/2010/07/spotify-voor-boeken.html
Persoonlijk zie ik deze distributievorm als de voorlopige oplossing voor veel problemen in eboekenland.
Nog even over streaming content: je kunt de (internet)radio aanzetten en zo gratis luisteren. Gratis, omdat er tussendoor allerlei reclame klinkt en omdat je vrijwel geen invloed kunt uitoefenen op het programma. Tenzij je naar een andere zender gaat.
Op dit moment biedt Yindo (www.yindo.nl) al gestreamde boeken aan (cloud based). Vanaf dag 1 heeft het abonnementenmodel bij Yindo een hoge priotiteit gehad (long before spotify ;-). Als tagline is indertijd bewust voor ‘jouw online bibliotheek’ gekozen. Alles staat in de steigers om binnen afzienbare tijd (eerder weken dan maanden) abonnementen te gaan aanbieden. Ppp (pay per page) behoort inderdaad tot de mogelijkheden, alhoewel ik momenteel verwacht dat het minimumitem in Yindo een hoofdstuk (boek) of een artikel (tijdschrift) zal zijn. En ook voor iPad-beziters hebben we goed nieuws: de Silverlight-loze versie van Yindo is ook heel dichtbij… Uitgevers die een aanvullend en veilig verdienmodel aan hun portfolio wilen toevoegen, daag ik bij dezen uit om zich te melden (Bob at yindo punt nl)
[...] This post was mentioned on Twitter by Peter Kassenaar, Bob van Duuren. Bob van Duuren said: Reactie toegevoegd. http://www.frankwatching.com/archive/2010/11/14/van-spotify-naar-stromende-boeken/#comment-126085 [...]
Hallo Joost
Goed stuk, en inderdaad zal dit niet lang op zich laten wachten, alles wat digitaal gemaakt kan worden kan uit de lucht geplukt worden. Ik zit meer te wachten op een spotify voor films. Lekker voor een vast bedrag per maand streaming films bekijken op hoge kwaliteit, maar dan hebben we het natuurlijk over nog veel grotere bestanden :)
Groetend
Leo Hamers
Spotifyblog.nl
Zoals Vincent ook al schreef – de € 10 versie laat je het via je telefoon horen en dan kun je 3000 nrs ofzo ook downloaden en offline luisteren. Ideaal dus. Voor de prijs van minder dan een nieuwe CD per maand heb je een belachelijk grote library in de hand.
Of dit ook op boeken van toepassing zal worden weet ik nog zo net niet…. een boek doe je langer over en je hoeft minder vaak een nieuw boek te kopen om op de hoogte te blijven (en kost te veel tijd om al de nieuwe boeken in je genre te lezen).
Ik zie het eerder van toepassing op tijdschriften….. en uiteraard films. Maar daarbij vraag ik me dan weer af of € 10 per maand voldoende is
Maar ik ben het met je eens dat de woorden van @GreatDismal (William Gibson) langzamerhand uitkomen: “Owning something will be less important than the right to acces it”
P.s. Peter Jenner (voormalige manager van Pink Floyd) had in 2006 berekend dat als er een dienst zou zijn waar je $ 10 per maand zou moeten betalen en 300 miljoen mensen zouden hier wereldwijd aan meedoen (dat is dus 4% van de wereldbevolking) dan zouden de platenmaatschappijen hetzelfde verdienen als op dat moment al het geval was.
De uitrol laat een beetje op zich wachten door toestanden met rechten…. maar de potentie zit er zeker nog wel.
@koningwoning: Mooie quote plaatste je daar van @GreatDismal (“Owning something will be less important than the right to acces it”), ik kende hem nog niet maar heb hem nu overgenomen op mijn website :)
En Peter Jenner is ook visionair, 4% van de wereldbevolking lijkt niet veel maar is dat stiekem wel, want alleen de ‘rijken’ zullen hier aan mee kunnen doen. Maar de ontwikkelingen gaan inderdaad zeker de goede kant op!
Groet
Leo Hamers
Spotifyblog.nl
Ik ben van mening dat het m.b.t. boeken net iets minder interessant is dan bij muziek. het concept van Yindo.nl is goed, alleen het volgende:
- muziek wil ik wel opgedeeld hebben. Eerder moest ik een hele cd kopen, nu kan ik delen/nummers los kopen. Muziek kan dus opgedeeld worden en is daarom naar mijn mening interessant voor deze concepten;
- boeken daarentegen wil men niet in delen hebben. Men wil het hele (lees)boek en zal dus niet overgaan op deelverkoop zoals bij muziek. Natuurlijk kunnen er online allerlei andere verdienmodellen tegenaan worden gegooid, alleen de core, het niet willen opdelen van een boek blijft bestaan.
Er is natuurlijk wel literatuur die opgedeeld kan worden. denk hierbij is aan het onderwijs…. klaar om opgedeeld te worden…;)
Groeten
Mooi idee. Verhalenbundels kopen per verhaal, zelf samenstellen van verhalenbundels, mogelijkheid om een gratis proefhoofdstuk in te zien (naar analogie van game demo’s), studiemateriaal (ook per hoofdstuk af te nemen), boek op verzoek (“kunt u dit boek ook leveren met een happy ending?”, voor de auteur ook mooie kansen, al zal dit voor sommigen vloeken in de kerk zijn).
Wat doen we ondertussen met de vaste boekenprijs?
Is dat van toepassing op digitaal materiaal dan?
Ow. Nee dus.
http://www.cvdm.nl/content.jsp?objectid=CVDM:9433#elektronisch
In Frankrijk zijn wel net afspraken gemaakt:
http://www.ereaders.nl/28101002_frankrijk_krijgt_wet_op_vaste_ebookprijs
Dat dacht ik al.
vandaar dat de weg op zich open ligt voor het digitale boek.
Maja.. een uitgever die nu binnen de kaders van de wet op vaste boekenprijs valt… Why change it?
en wat ik in me vorige stukje al zei. Alle mogelijkheden die het internet biedt is naar mijn mening niet of minder van toepassing op de huidige literatuur!
Maar het onderwijs gaat dr goed bij!
De gedachte voor een dergelijke dienst is niet nieuw, natuurlijk. Het is dan ook een heel interessant en vooral hip idee, los van de vraag of de gebruiker er wel in voldoende op zit te wachten om er een succesvol business model omheen te bouwen. Ik denk dat de vergelijking met muziek hier niet opgaat – muziek is een heel ander ervaringsgoed dan boeken lezen.
Wat Google gaat bieden met Editions lijkt hier wel wat op, hoewel je nog steeds per boek moet afrekenen. Veel wetenschappelijke uitgeverijen zijn al een hele tijd op dit spoor bezig, daar is verreweg de meeste content al gedigitaliseerd en via verschillende modellen af te rekenen.
Voor romans en populaire non-fictie ligt het probleem in de rechten: geen enkele agent geeft nog streaming rechten weg. Daarnaast is er een hele praktische horde: in tegenstelling tot de wetenschappelijke wereld heeft nog geen algemene uitgeverij de content pagina voor pagina in XML beschikbaar. Daar moet nog een reuzeslag gemaakt worden wil dat mogelijk worden.
[...] Van Spotify naar stromende boeken 19 [...]
Hier wordt Yindo, het “Spotify maar dan voor boeken” uitgelegd door Bob van Duuren, mede-oprichter van Yindo.
http://www.ereaders.nl/19111002_bob_van_duuren_yindo_lijkt_qua_systeem_op_spotify_maar_dan_voor_boeken
Het is nog niet streaming maar je hoeft van Bol.com niet meer je eigen e-books op te slaan. Je kan ze met de nieuwe app op de galaxy tab gewoon weer downloaden als je ze nog een keer weer lezen.
— quote http://www.nubijlage.nl/samsung-galaxy-tab/2379040/bolcom-lanceert-app-galaxy-tab.html —
Daarbij kun je alle digitale boeken die je ooit bij bol.com hebt gekocht lezen op Galaxy Tab via de Digitaal Lezen-app. En alle boeken die je via de app koopt, kun je ook via bol.com opnieuw downloaden.
—-