Voor een toekomst waarin we nog langer en gezonder kunnen leven hebben we niet alleen bestaande medische kennis nodig, maar ook veel nieuwe kennis. Juist op dit vlak valt nog veel winst te behalen door meer gebruik te maken van onze collectieve intelligentie. En dat kan steeds makkelijker nu we allemaal steeds meer verbonden raken met elkaar dankzij het web.
Maandag 4 april 2011 vond in Maastricht een onafhankelijk georganiseerd TEDx-event plaats. Dit evenement stond in het teken van de toekomst van gezondheid. Een belangrijke rode draad door de presentaties heen was het feit dat de patiënt steeds meer kan gaan participeren in zijn eigen gezondheid en zelf meer verantwoordelijkheid kan gaan nemen: de patiënt als onderdeel van het behandelende team, een volwaardige gesprekspartner met eigen kennis en inbreng.
Nu lag het accent in de conferentie nog op de omgeving van het ziekenhuis, de artsen en het genezen van zieke mensen, patiënten. Dat krijgt ook vanuit de overheid de meeste aandacht. Duidelijk werd ook in de presentaties dat de grootste winst valt te behalen bij preventie en het verbeteren van de kwaliteit van leven. Mij inspireert dat om nog een stap verder te denken over een toekomst waarin gezondheidszorg veel minder een behandeling in het ziekenhuis is maar veel meer een gezonde levensstijl die ervoor zorgt dat we langer vitaal zijn en ons goed voelen. Het gaat dan dus om hoe we ons dagelijks leven inrichten.
Collectieve intelligentie biedt enorme kansen voor de gezondheidszorg
Als we de slag willen maken naar een gezonder leven, dan hebben we niet alleen de bestaande medische kennis nodig, maar dan is er tevens veel nieuwe kennis nodig. En daarvoor hebben we iedereen nodig, zowel voor de kennis op zich als om die informatie te verzamelen. Juist op dit vlak valt nog veel winst te behalen door meer gebruik te maken van onze collectieve intelligentie. Dat kan steeds makkelijker nu we allemaal steeds meer verbonden raken met elkaar dankzij het web.
We gebruiken onze collectieve intelligentie nu al, als we (anoniem) onze locatie delen via TomTom om zo sneller thuis te zijn, als we via onze clicks en beoordelingen elkaar helpen om sneller en efficiënter relevante informatie te vinden via Google of de beste boeken en hotels. Diezelfde intelligentie biedt enorme kansen voor de gezondheidszorg.
Voor een deel komt dat uit de intelligentie van onze apparaten. Apparaten zoals onze iPhone en iPad zitten vol met nieuwe medische toepassingen waarmee we nu al onze hartslag en onze lichaamsbeweging kunnen meten. Er worden op dit moment nergens meer nieuwe medische toepassingen ontwikkeld als voor de iPhone en iPad. En er komt steeds meer randapparatuur, bijvoorbeeld om onze bloeddruk te meten. Fanatici houden hiermee voortdurend hun gezondheid bij. Door het groeiend aantal biosensoren zal dat in de toekomst alleen maar verder toenemen. We kunnen onze gezondheid dan voortdurend monitoren.
En technologie kan ons in de toekomst ook subtiel helpen, door ons te coachen bij een gezondere levensstijl, te verleiden ons gedrag aan te passen, zachtjes de goede kant op te sturen. De eerste coaches zijn nu al te verkrijgen, zowel als losse toepassing via bijvoorbeeld Philips Direct Life (met een menselijke coach) als via diverse iPhone-applicaties die je helpen met trainingsschema’s, hersengymnastiek en voedingsadvies.
Inzicht in gezondheid via social media
Dit is niet alleen iets voor fanatici, het kan ook bijna vanzelf gaan, op de meest natuurlijke manier waarmee we ons uiten: via sociale media. De ‘mood state’ van onze Twitter-berichten en de discussies in onze sociale netwerken en fora. Ook deze bevatten waardevolle informatie waarvan we nog maar net de potentie aan het ontdekken zijn. Je zou ze kunnen zien als een soort ‘clinical trials’, maar dan buiten het ziekenhuis, waarbij we inzicht krijgen in allerlei combinaties van bewegen, eten en omgeving. Uit al deze data is waardevolle kennis te halen over het verband tussen levensgewoonten en de ontwikkeling van ziekten. 75% van ziekten wordt immers bepaald door ons gedrag, wat we eten, hoeveel we sporten, hoeveel we ontspannen en de kwaliteit van de lucht die we inademen.
En daar lopen we tegen onze ingesleten gewoonten aan die zich lastig laten veranderen. Ook hier bieden sociale media en het internet waarmee we verbonden zijn, nieuwe mogelijkheden. Een bedrijf als Nike bijvoorbeeld, heeft dat al goed begrepen en koppelt ons aan vrienden die ons uitdagen om nog meer te gaan sporten, de ander te verslaan of tenminste bij te houden. Sociale omgevingen die enorm motiverend werken.
Allemaal een steentje bijdragen aan een gezondere samenleving
We staan aan de vooravond van nieuwe ontwikkelingen, waarvan we de bouwstenen nu bij elkaar moeten brengen. Dankzij onze collectieve intelligentie kunnen we straks allemaal een steentje bijdragen aan een gezondere samenleving, zowel aan onze eigen gezondheid als die van onze buurman.
Dát is mijn droom voor de toekomst van gezondheid. En hoe ben jij geïnspireerd geraakt?
Shamier Coffie 
Remy Steijger 
Karin 
Bas 
jj 
Maurits, volgens mij is naast de ontwikkeling van de technologie de collectieve kennis in de hoofden van mensen binnen en buiten organisaties een nog veel belangrijkere bron van geestelijke welvaart en welzijn.
Mvg
Tony
@dagboekbankier
Tony, dank voor je reactie. Wat mij betreft heb je gelijk en is alle kennis en alles wat bijdraagt aan ons welbevinden nodig. Het punt dat ik wilde maken is dat technologie ons in de toekomst gaat helpen om deze informatie en kennis op een natuurlijke manier te oogsten en de kennis van velen, waar ook ter wereld, bij elkaar te brengen. Uit die gecombineerde kennis kunnen weer nieuwe inzichten ontstaan.
groet,
Maurits
Maurits, eens. Twee aanvullingen: kennisdelen vindt alleen plaats als mensen daartoe bereid zijn c.q. de omgeving de daartoe aanzet en stimuleert.
Mbt wisdom of the crowds: er is ook “foolishness of crowds”!
Mvg
Tony
@tonydebree
Tony, dank voor je aanvullingen.
Bereidheid is belangrijk maar het is niet altijd noodzakelijk dat we elkaar actief willen helpen. Dankzij de technologie kunnen we elkaar ook anoniem helpen, net zoals we dat bijvoorbeeld met Google en TomTom doen: we delen informatie of onze positie en hebben daar individueel weer profijt van in betere zoekresultaten en snellere route naar huis. De collectieve intelligentie zit dus niet alleen in intentionele samenwerking van mensen in hechte groepen maar ook in de onafhankelijke beoordelingen van mensen die verder geen actieve band met elkaar hebben of zoeken. Met name in die laatste situatie is de cognitieve intelligentie het grootst.
Menselijke interacties hebben een grote meerwaarde als het gaat om ondersteunen van elkaar, zeker belangrijk bijvoorbeeld bij het motiveren om meer te gaan sporten of steun bij ziekte. Maar tegelijkertijd kennen groepsprocessen ook risico’s zoals groepsdruk en kuddegedrag.
In de uitzending van het populair-wetenschappelijke programma Labyrint over de Kracht van de Massa op 22 maart jl, zie je daar meer van terug. Ik werkte ook mee aan deze uitzending.
@ Maurits: informatie delen is nog geen kennis delen.
Die anonimiteit kan ook voor ‘foolishness’ zorgen. Het wordt dan van belang dat je een middel vindt om gegevens te filteren op waarde, maar dat vraagt expertise met een werkveld. Het voorbeeld van de misser met het gewicht van de koe geeft dat ook aan.
Ik sluit me voor de rest aan bij de kritiek van Tony. Technologie is een heel mooi hulpmiddel, maar meer ook niet. We moeten oppassen voor een technologisch deterministische houding.
Prima uitzending overigens!
Eric, bedankt voor je reactie. Wat mij betreft zijn er in ieder geval twee bronnen van kennis. De kennis in de hoofden van mensen en de kennis die te halen valt uit de informatie, die wij allemaal heel gemakkelijk kunnen verzamelen met technologie zoals bijvoorbeeld de sensoren in onze telefoon. Dat kan vrijwel automatisch gebeuren zonder dat we daar iets extra’s voor hoeven te doen en het kan zodanig gebeuren dat het anoniem gebeurt dus privacy gewaarborgd wordt. Dus (in de toekomst) alledaagse technologie als hulpmiddel.
Het delen en combineren van kennis is een complex vraagstuk. Het expliciet maken van de kennis en een discussie erover zijn eerste stappen.
@ Maurits: Met je eens. We zijn het vermoed ik ook met elkaar eens dat technologie zonder gezond verstand niet zo veel oplevert.
De vraag is of je alle kennis expliciet KUNT maken. Ik vraag me af of informatie en kennis in hun wezen niet zoveel verschillen dat je altijd maar een beperkte explicitering kunt krijgen. Ik vergelijk het wel eens met een schriftelijke cursus gitaar. Ook met alle documentatie die je kunt verzamelen in beeld en geluid zul je eerst je hersenen moeten trainen bepaalde routines en patronen te herkennen, voordat je enige vaardigheid en gehoor krijgt. Directe interactie met een docent of een groep stuurt vele malen sterker dan een filmpje.
Als we naar twotc kijken, dan kun je je afvragen of het opzoeken van gegevens uit die massa ook leidt tot het opbouwen van een vorm van intuïtie die een gitarist al oefenende en interacterende opbouwt.
Ik zou het met je eens zijn als het een individu betreft dat vaker in een bepaald gebied zoekende is en dat zijn intuïtie zo opbouwt. In wezen is dat een van de elementen van academische kennisverwerving. Ik vraag me alleen af of mensen dat zo zullen doen. Ik zeg geheel intuïtief van niet, of misschien doen ze dat maar gedeeltelijk.
[...] Lees mijn volledige artikel op Frankwatching: Voor gezonder leven hebben we collectieve intelligentie nodig – Frankwatching [...]
@Eric: expertise uit het werkveld is misschien maar beperkt nodig. Mijn ervaring is dat medische informatie elke seconde verandert door de constante toename aan wetenschappelijke literatuur en arts- en patiëntervaringen. Ook al is je redactie nog zo goed, dat houden ze niet bij. Maar technologie kan dat wel.
Als betrouwbaar aangemerkte bronnen kunnen een zwaardere stem krijgen in de groeiende hooiberg met wetenschappelijke en ervaringsinformatie. Dat kan een redactie in het begin aangeven, daarna weet de machine het.
En als ik een tip mag geven: Medisch Contact heeft een aantal sprekers van TEDxMaastricht nader gesproken, zie de weblink. ‘E-patient Dave’ geeft een echt pleidooi voor patiëntendeskundigheid.
Mooi artikel, Maurits.
Je toevoeging na @ Tony’s reactie spreekt me aan: De collectieve intelligentie zit dus ook in de onafhankelijke beoordelingen van mensen die verder geen actieve band met elkaar hebben of zoeken. Met name in die laatste situatie is de cognitieve intelligentie het grootst.
Vervolgens ga ik helemaal “aan” bij het commentaar van @Eric over intuïtie. Intuïtie is essentiëel in mijn ogen. De link met de “onafhankelijke beoordelingen van mensen die niet verbonden zijn” is me helder: iedereen kiest zelf, op basis van eigen inschatting, voor het volledige, zuivere eigenbelang. Ik kom langzaam tot de overtuiging dat eigenbelang, hoe puurder hoe beter, essentiëel is. Paradoxaal genoeg juist voor een prettig samenleven als geheel. Intuïtie is dan te lezen als zo concreet en expliciet mogelijke kennis van het eigen belang. Vanuit een heldere eigen positie kun je je het makkelijkst verbinden met anderen.
Het rondklikken op Internet en gebruik van bv. Foursquare kan een uitstekend hulpmiddel zijn om te helpen met je eigen belang concretiseren en expliciteren. Ik weet niet altijd waarom ik iemand of iets leuk vind. Maar door ernaartoe te gaan kom ik er wel achter. Door Internet kan ik makkelijk, laagdrempelig en veilig experimenteren met gedrag.
Gedreven vanuit de wens om de wereld mooier, schoner en met meer harmonie te beleven, dat dan weer wel. Ik geloof dat deep down iedereen dat dan wil – zoals elke Miss kandidate Wereldvrede wenst. Ik geloof dat ze het ook allemaal menen. Bang voor @Eric’s technologisch determinisme ben ik dan ook niet.
Ehm… en het gewicht van een koe inschatten? Dat kan ik ook niet. Maar daar heb ik ook geen belang in. Mag dat?