Menno Lanting schrijft zoals hij spreekt. Dat ondervond ik in mei, toen ik het genoegen had naar zijn spreekbeurt te mogen luisteren op CommOnline — waarover ik tweette dat “hygiëne en trending hamburgers centrale thema’s” waren, wat Lanting weer een “treffende samenvatting” vond ;-) — en rond dezelfde tijd zijn laatste boek las. In ‘Iedereen CEO’ gaat Lanting in op de ConnectedWereld, “een economisch model, gebaseerd op de kracht van netwerken tussen individuen, waarbij waarde wordt gecreëerd door de uitwisseling van kennis en kapitaal”. ‘Iedereen CEO’ biedt een inspirerend uitzicht op ontwikkelingen in social media, een nieuwe generatie professionals en het leiderschap dat daarbij past.
Social media ontsluiten latente, onuitgesproken kennis
Door social media slim te gebruiken, schrijft Lanting, kun je heel goed de enorme hoeveelheid informatie filteren en selecteren. “Niet door zelf elke snipper op ons netvlies te laten landen, maar door te vertrouwen op de selectie die anderen maken.” Zo komt latente, onuitgesproken kennis bovendrijven die anders verborgen zou blijven in ons on(der)bewuste. “We worden ons vaak pas bewust van deze onuitgesproken kennis als er heel expliciet naar gevraagd wordt. We delen die kennis niet proactief, omdat we er meestal de waarde niet van inzien.” Maar op basis van onze tweets en statusupdates, stellen anderen vragen die ons tot nadenken stemmen of ze vullen onze kennis aan. Zo ontstaat een groot, zichzelf versterkend systeem.
Nieuwe manier van beloning nodig voor ‘de nieuwe werknemer’
Economische prikkels zijn in de ConnectedWereld niet meer de (enige) aangewezen manier van belonen. Als sprekend voorbeeld haalt Lanting een interview aan van leiderschapsvisionair Emmanuel Gobillot – mede bekend van de 1%-regel ofwel het 90–9–1-principe – met het tijdschrift Management Scope:
“Mijn vrouw en ik hebben economische prikkels ingevoerd voor onze dochter. Ze kreeg bijvoorbeeld geld als ze haar kamer opruimde. Een kwartier nadat ze naar boven was gegaan, had ik nog steeds niks gehoord. Ik trof haar aan op haar bed, terwijl het om haar heen een puinhoop was. Ze had besloten dat ze de economische prikkel niet de moeite waard vond. Het vervelende is dat ze nu niks meer doet, tenzij wij ervoor betalen. Als we zeggen dat we naar opa en oma gaan, vraagt zij: ‘Hoeveel?’ De economische prikkel heeft de sociale en morele verplichting kapotgemaakt die een normale gemeenschap bij elkaar houdt. Binnen een organisatie ontstaat de situatie dat mensen zich niet verantwoordelijk voelen, omdat ze voor die taak niet worden betaald. Dat is vreemd. Ik ben ervan overtuigd dat mensen gewoon doorgaan met presteren als je performance management afschaft.” [nadruk toegevoegd; CWL]
Lanting geeft aan dat de nieuwe generatie professionals het belangrijker vindt om een goede teamspeler te zijn dan om buitensporig uit te blinken op een bepaald gebied: “De houding ten opzichte van kennis is sowieso veranderd: informatie is overal te vinden, het gaat erom wat je ermee doet, dat is belangrijker dan wat je weet.”
100 jaar oude leiderschapsstijl volstaat niet langer
De manier waarop professionals en hun leidinggevenden met elkaar omgaan, in een “sfeer van wantrouwen en eenrichtingverkeer”, is dan ook achterhaald, vindt Lanting. Deze X-theorie of ‘scientific management’ waarbij werknemers hun tijd en energie moeten investeren in de organisatie, in ruil voor een zak met geld, is intussen ruim een eeuw oud. “Inmiddels leven we echter in een heel ander tijdperk. En dat vraagt natuurlijk om een nieuwe theorie.” Deze ‘Y-theorie’ staat haaks op de X-theorie en gaat uit van de ambitie, zelforganisatie en zelfsturing van de medewerker. De netwerkeconomie vraagt om netwerkleiderschap. “Een van de belangrijkste kenmerken ervan is dat het dienend is. Het heeft niets meer te maken met het najagen van macht of rijkdom, het gaat erom hoe je als leider een bijdrage kunt leveren aan de gezamenlijke prestatie. Dat vraagt om een ‘demystificatie’ van leiderschap.”
Eigenschappen van een netwerkleider
Vervolgens somt Lanting enkele eigenschappen van een netwerkleider op:
- Karakter is meer bepalend voor succes dan kennis en vaardigheden.
- Voor een persoonlijke visie moet je inhoudelijk verstand hebben van je product of dienst.
- Je hebt de kracht om te verbinden en faciliteert integratie van mensen, informatie en communicatietechnologie.
- Een belangrijk deel van je werk is delen van kennis, ervaring en contacten met anderen.
Daarnaast gelooft Lanting dat er een herwaardering van intuïtie komt: “Sociale media stellen organisaties beter dan ooit in staat om makkelijk en snel informatie met elkaar te delen, alleen is hiervoor vaak geen tijd. Er moeten keuzes gemaakt worden: wat lees ik wel, wat niet, wie volg ik, wie niet? En deze keuzes zijn rationeel niet te maken, daarvoor zijn de mogelijke consequenties te complex en talrijk. Daarvoor heb je je intuïtie nodig.”
Transparantie, openheid en eerlijkheid zijn écht kernbegrippen
Het is niet zo lang geleden dat ondernemingen zelf konden bepalen hoe transparant ze waren. Met als resultaat meestal een vorm van schijntransparantie, want “men liet zien wat men wilde laten zien en nooit iets wat de bestaande machtsbalans in gevaar kon brengen. En dat was ook goed te organiseren, omdat organisaties intern alle communicatie beheersten”. Maar de ontwikkelingen van toenemende transparantie, geen geregisseerde maar werkelijke communicatie, van mens tot mens, social media, enzovoort, nopen tot meer openheid.
“… leiderschapsinstituut De Baak gaat voor openheid. Het verwijst geïnteresseerden bijvoorbeeld actief door naar andere trainingsinstituten als blijkt dat een gevraagd programma niet in het eigen portfolio zit. Dat is geen domme actie die de concurrent nieuwe klanten oplevert, maar een middel om heel transparant vertrouwen op te bouwen bij potentiële klanten.”
Lanting vindt dat organisaties niet veel anders meer kunnen dan transparant zijn. Want anders dwingt de buitenwereld ze er wel toe: “Niet-open-zijn is gewoon geen optie meer.” Verschillende bekende namen passeren vervolgens de revue:
- Jeff Jarvis, auteur: “We leven in een transparant tijdperk. Eerst waren het de geheimen die zorgden voor macht. Nu zorgt transparantie voor macht.”
- Mark Zuckerberg, oprichter van Facebook: “Meer transparantie zorgt voor een meer tolerante samenleving, waarin mensen uiteindelijk accepteren dat iedereen wel eens wat verkeerds of beschamends gedaan heeft.”
- Theo Rinsema, algemeen directeur Microsoft Nederland: “In deze tijd kun je je imago nog maar heel beperkt beïnvloeden via marketingcampagnes. De reputatie van je bedrijf begint van binnenuit.”
Tot slot: “Eerlijkheid moet maatgevend zijn, op alle vlakken”, citeert Lanting John Mackey, medeoprichter van Whole Foods. “In een transparante omgeving zijn vanaf het allereerste moment alle gegevens openbaar en kan veel sneller bijgestuurd worden op momenten dat dat nodig is.”
Prettig leesbaar boek over ‘connected’ professionals en leiderschap
Ontwikkelingen in social media, een generatie professionals en veranderende eisen aan leiderschap veranderen organisaties, of ze nu willen of niet. Andere leiders zijn nodig die transparantie, openheid en eerlijkheid als vertrekpunt hebben. Menno Lanting schrijft over de ConnectedWereld waarin macht verschuift: weg van het management in de ivoren toren naar de ‘connected’ leiders. En doet dat op zo’n prettige manier dat je ‘Iedereen CEO’ in een of twee avonden wegleest.
Titel: Iedereen CEO
Auteur: Menno Lanting
Uitgever: Business Contact / Amstel Uitgevers (e-book)
Jaar: 2011
Nummer: 904-700-38-7X
Mediatype: boek (175 pagina’s)
Prijs: € 22,50 / € 15,00 (e-book)
Bestellen: Menno Lanting – Iedereen CEO
Pascal | Regiobloemi 
Shamier Coffie 
Remy Steijger 
Karin 
Bas 
Dit boek is inderdaad een aanrader! Net als zijn vorige boek ‘Connect’.
De netwerkorganisatie (intensieve samenwerking tussen zelfstandige, zelfsturende professionals) is een interessant organisatiemodel dat aansluit bij de technologische mogelijkheden van deze tijd. Het gebruikt social media als zenuwstelsel; het is snel, innovatief en flexibel. Een dergelijke organisatie kan organisch meebewegen met de behoeften van de omgeving en daarmee traditionele organisaties de loef afsteken (geen doel op zich).
Enkele voordelen:
- deelnemers zijn bijzonder gemotiveerd (tegenovergestelde van loonslaven)
- Grote ontwikkelkracht door intensieve kennisdeling
- lage overheadkosten
- innovatief doordat spontane verbindingen gestimuleerd worden
Helaas ken ik nog weinig goede voorbeelden van organisaties die een netwerk van professionals succesvol weten te maken. We zitten nog vast in het industriële organisatiemodel. Ik ben benieuwd naar grotere organisaties die al opereren als een ‘friendchise’. Heb alleen met Finext gesproken, interessante club. Als iemand nog andere organisaties kent die hier al ver mee zijn, dan hoor ik dat graag.
Zelf heb ik ons audiovisueel bureau iGlow Media volgens dit model georganiseerd. Het is nog volop in ontwikkeling. Daarover zou ik graag sparren met andere organisaties die iets soortgelijks doen.
Andere interessante boeken over hetzelfde onderwerp:
Wikinomics/Macrowikinomics (Tapscott)
Tribes (Seth Godin)
Society 3.0 (Ronald van den Hoff)
Handboek voor communities (Erwin Blom)
Graag jullie reacties!
@Paul, ik ben mijn eigen organisatie (WEBclusive) ook volgens dit model aan het organiseren, maar ik loop inderdaad tegen allerlei praktische problemen en weerstand aan. Maar de belangrijkste stappen zijn zeker nu al te zetten. Ik praat hier graag verder over met jou en evt andere ondernemers die hetzelfde aan het uitwerken zijn.
Paar snelle reacties.
1. “Door social media slim te gebruiken”, schrijft Lanting, “kun je heel goed de enorme hoeveelheid informatie filteren en selecteren. Niet door zelf elke snipper op ons netvlies te laten landen, maar door te vertrouwen op de selectie die anderen maken.”
–> Populariteit en kwaliteit kunnen parallel lopen maar dat hoeft niet. Als we tyijdens de vroege renaissance (uh, de hergeboorte van wat ook al weer?) Google hadden kunnen gebruiken, had Copernicus onderaan op pagina 200X van de resultatenlijst gestaan, met boven hem allerlei gerespecteerde kerkmeneren.
2. “Mijn vrouw en ik hebben economische prikkels ingevoerd voor onze dochter. Ze kreeg bijvoorbeeld geld als ze haar kamer opruimde. Een kwartier nadat ze naar boven was gegaan, had ik nog steeds niks gehoord (…).”
–> Grapje zeker? Het is allang bekend dat expliciete beloningen voor zaken die ‘normaal’ mogen worden geacht (kamer opruimen etc. etc.), en ook voor ‘bijzondere’ dingen als viool studeren en dansen, tot effecten leiden die tegengesteld zijn aan wat met die beloningen wordt beoogd. Ik kan me niet voorstellen dat iemand dit nu nog heeft geprobeerd, met zijn eigen kind nog wel, laat staan er prat op gaat en een boek publiceert met resultaten en beschouwingen. Ik bedoel: dit is al 40-50 jaar bekend en als experiment keer op keer op keer op keer herhaald! Of is dit – deze post, dit boek – een marketingactie en is de auteur een slimmerik omdat hij nu geld gaat verdienen met echt gebeurde of fictieve ‘persoonlijke’ ervaringen met wat allang bekend is?
Wellicht vind je dit ook interessant, is al gepubliceerd in 2004
http://www.dutchcowboys.nl/socialmedia/22154
@Menno Rigterink: Wat is er uit 2004?
@ronald @menno
Dank voor jullie input. @Ronald Ik stuur je een mail voor een afspraak.
[...] staat nog een recensie op het Frankwatching blog. This entry was posted in organisatie2.0, sociale media and tagged leiderschap2.0, [...]