“Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de mooiste van het land?”. “O koningin, heel mooi bent u, maar Sneeuwwitje is duizendmaal mooier nu!”. Daar schrok de koningin zo van dat ze groen en geel werd van jaloezie en prompt haar Facebookprofiel aanpaste.
Social media zijn (g)een spiegel
Bovenstaande citaat herken je waarschijnlijk uit Sneeuwwitje. De Koningin kan het niet verdragen dat een ander mooier is dan zij. Helaas voor haar is de spiegel ongenadig eerlijk. Had de Koningin nu geleefd, dan zouden social media het beter en slechter voor haar maken.
Een van de kenmerken van social media is dat mensen er hun eigen werkelijkheid mee creëren. Op Facebook alleen leuke, bijzondere ervaringen delen. Op LinkedIn hun loopbaan net iets mooier voorstellen dan hij is. Op Twitter gevatte of informatieve content delen. Alles om aan anderen te laten zien dat je een succesvol, gelukkig mens bent. ‘Gewoon’ zijn bestaat niet meer. Wie gewoon is valt buiten de boot. Iedereen is beroemd! Al is het maar binnen de eigen microkosmos van (Facebook)vrienden en collega’s.
Hoe meer vrienden op Facebook, hoe beter. Hetzelfde geldt voor connecties op LinkedIn. Profielen met 500+ connecties zijn het hoogst haalbare. Het maakt niet uit of je die mensen ook echt kent of überhaupt ooit ontmoet hebt. Het gaat er niet om wie je bent, maar wie je kent. Sterker nog, hoeveel mensen je kent. Want als veel mensen je kennen, dan besta je echt. Maar zijn al die profielen en connecties realistische afspiegelingen van wie we zijn? Of van wat we willen dat anderen over ons denken?
Elk sprookje heeft een moraal
Zo simpel als hierboven geschetst, is het natuurlijk niet helemaal. Wie verder kijkt, ziet meer. Ook op sociale media. Wil je zien wat voor type iemand is, kijk dan naar zijn/haar interacties. Met alleen een opgepoetst profiel ben je er niet. Zeker op netwerken als Facebook en Twitter is goed te zien of iemand de dialoog zoekt. Reageert die persoon op anderen? Reageren anderen op hem/haar? Zo ga je op social media toch met de billen bloot. Althans, voor de kritische kijker.
Laat ik mezelf eens kritisch onder de loep nemen. ’Actief’ op Twitter, maar nog vrij zendergericht. Geen behoefte om 10x per dag iets de wereld in te sturen, dus er gaan dagen voorbij dat ik niets plaats. Tweets van anderen lezen? Soms, maar de stroom aan berichten is veel te groot om alles bij te houden en dat probeer ik dan ook niet. En ik tweet voornamelijk over mijn vakgebied. Nooit over privézaken. Waarom niet? Omdat het mijns inziens buiten de kring van naasten niemand wat aangaat. Als je mijn Twitteraccount bekijkt, leer je iets over me. Dingen die ik niet kan verbergen. Zoals het feit dat ik niet graag privézaken met ‘vreemden’ (sorry volgers) deel. En dat er weinig interactie plaatsvindt. Is dat goed of fout? Ik denk geen van beiden, het is hoe ik met het medium omga. En dat zegt iets (niet alles) over mijn karakter. Wie oplet, ziet wat er staat én wat er niet staat.
Terug naar de beeldspraak. Social media als sprookje. Elk sprookje heeft een moraal. Sneeuwwitje gaat over de destructieve kracht van jaloezie. En de moraal van dit artikel: je kunt je social mediaprofielen ‘opleuken’, maar slechts tot een bepaald punt. Je kunt jezelf een spiegel voorhouden, waarin je de mooiste van het land bent. Ook kun je anderen tijdelijk die indruk geven. Maar niet iedereen, en niet voor altijd. Pas dus op met overdrijven. Met een beetje mazzel leef je dan net als Sneeuwwitje nog lang en gelukkig.
Social media zijn voor veel mensen belangrijk geworden om hun “sociale lifestyle†vorm te geven. Hiervoor bestaat er binnen de digitale netwerken een overzichtelijke gebruikersomgeving met een scala aan gereedschappen. Er zitten verschillen in complexiteit en functionaliteit tussen de verschillende netwerken, maar over het algemeen kun je stellen dat een groot deel van de bevolking vrij eenvoudig zichzelf toegang kan verschaffen tot de bekende social media toepassingen.
Â
Mede dankzij de Smartphonerevolutie is er altijd verbinding mogelijk met de netwerken. Op ieder moment van de dag wordt er gepubliceerd, contact gezocht en gereageerd. Het draait doorlopend om de markt van personen, producten en diensten die we aan ons eigen personal brand willen binden. De keuzes die we maken om content te delen vinden plaats op basis van:
Â
- Verstand (welke verhalen deel je?)
- Gevoel (wat houdt je bezig en wat ga je tonen?)
- Expressie (welke stijl en uitstraling bepalen je imago?)
Â
Veel mensen zijn daardoor een groot deel van de dag bezig met hun eigen media ethiek en de bijbehorende dilemma’s, bewust of onbewust. Welke foto’s wel of niet plaatsen? In hoeverre praat je over je politieke voorkeur? Wat is “privé†en wat niet? Over welke producten praat je die je hebt gekocht? Kan je berichten plaatsen die “tegen het randje zijn�
Â
Online heeft daarom ook niemand er moeite mee om soms de waarheid over zichzelf wat te verdraaien om zo op te vallen. Alleen dat opvallen is nu juist zo moeilijk binnen een digitaal netwerk. Wat dat betreft kunnen we bijna spreken over sociale massamedia als je kijkt naar de indrukwekkende gebruikersgetallen van bijvoorbeeld Facebook. Zadie Smith heeft in een artikel in NRC Handelsblad een interessante uitspraak gedaan met betrekking tot de populariteit van een sociaal platform in relatie tot gedrag en onderscheidend vermogen.
Â
‘Met name Facebook is zo enorm gegroeid (zowel in het aantal gebruikers als de intensiteit waarmee het wordt gebruikt) dat er een uniforme omgeving ontstaat waarin het er niet meer toe doet wie je bent, zolang je maar keuzes maakt (wat uiteindelijk betekent dat je iets koopt). Als het doel is om door steeds meer mensen aardig gevonden te worden, zal datgene wat een persoon uniek maakt steeds meer vervlakken’ (De generatie-Facebook doet zichzelf tekort: ze verdient zoveel beter, Zadie Smith, 2010).
Â
Je kunt dus stellen dat social media de lifestyle van iemand stuurt in plaats van dat de lifestyle van een persoon bepalend is voor het social media gebruik.
Zie ook het volgende artikel: Wat is de invloed van social media op interpersoonlijke communicatie in relatie tot branding strategieën middels social media?
http://wp.me/p14YXg-4T
René Boonstra
Docent Crossmedia
Research Fellow Lectoraat Digital World
Hogeschool Inholland Rotterdam
Compliment voor deze metafoor! Echt goed gevonden. Het is natuurlijk ook leuker om ‘leuke’ dingen te delen. In een onderzoek dat ik toevallig vanochtend las staat ook dat ‘klaag’ tweets helemaal niet gewaardeerd worden http://hbr.org/2012/05/what-makes-a-great-tweet/ar/1
Ik had het kunnen schrijven, complimenten! Voor een vrouwlijke kijk hierop: http://www.doorjolanda.blogspot.com/2011/12/het-ideale-plaatje.html
Leuk artikel! Voor mij geldt hetzelfde met Twitter. Facebook gebruik ik privé en ook daar meld ik niet alles tot in detail. Social media zijn zeker een geweldige aanvulling wat betreft het delen van informatie, foto’s en video’s. Dat ik gisteravond, net als die andere 2,2 miljoen mensen, naar Hollands Got Talent heb gekeken, voegt echter voor mij niks toe aan het bestaan van Social Media. Gelukkig kun je informatie op Twitter redelijk filteren, maar als ik mensen volg die te veel voor mij oninteressante tweets posten, dan ben ik heel blij met de ‘ontvolgen’ knop.
Het is inderdaad maar net hoe je bent en hoe je met Social Media omgaat.
Ik ben het eens met René. Social media wordt gebruikt om een referentie kader te maken (framing). Afhankelijk van wat anderen in een sociaal netwerk vinden wordt bepaald gedrag vertoond. Social media is hierdoor heel geschikt om mensen the sturen. @Rene: Ik ga snel je artikel lezen, Ik ben benieuwd!
ha marco, Tip. Zoek andere fb-vrienden. Menig fb-vriend van mij deelt bepaald niet alleen de leuke ervaringen. Maar ook de erge, de kwetsbare. daar gaat dan een deel van je verhaal. Het is met elk medium maar hoe je het gebruikt. En o ja, met wie…
@Remy dank voor de share! Tijd om te stoppen met klagen over de NS dus