De afgelopen dagen is er veel discussie over de 'schuldvraag' rondom ProjectXHaren. Zoals verwacht is het zwartepieten begonnen en is de eerste quote over het beperken van social media een feit. Facebook zegt niet verantwoordelijk te zijn en geeft aan dat het instellen van de privacy settings op z'n minst "helemaal niet moeilijk is". De Duitse minister Ilse Aigner doet ook haar duit in het zakje en noemt Facebook juist ‘medeschuldig’.
Dat Facebook, sociale media en traditionele media niet ‘schuldig’ zijn aan het drama rondom ProjectXHaren, zoveel is zeker. Dat zijn de relschoppers of tuig zo je wilt. Maar een zelfreflectieve blik naar binnen zou een mooi winstpunt zijn in deze verder vreselijke situatie. In dit artikel trek ik daarom – met fluwelen handschoen – Facebook aan z’n jasje.
Gebruikers moeite met privacyinstellingen
De ervaring leert dat weinig gebruikers zich verdiepen in privacyinstellingen, zeker als het gaat om Facebook. Men vermoedt en vertrouwt erop dat de standaardinstellingen voldoende zijn om persoonlijke informatie af te schermen. In de praktijk blijkt dat echter niet zo te zijn. Slechts weinigen zijn zich bewust van wat ze doen en delen.
Niet alleen personen en particulieren gaan hier de fout in, ook bedrijven – zowel klein als heel erg groot – gaan met regelmaat op hun neus als zij aan de slag gaan met social media. Instellingen worden niet goed bekeken, de privacy wordt onvoldoende afgedekt en het imago wordt onbedoeld te grabbel gegooid. Merthe is ongetwijfeld niet de enige, die ooit per ongeluk een privé-evenement op Facebook niet helemaal op slot heeft gezet. Bovendien heeft ze de uitnodiging vrij snel weer verwijderd en waren het derden, die haar informatie uit handen hebben genomen en er zelf een draai aan hebben gegeven.
Is Facebook dan schuldig?
De ‘schuld’ ligt dus niet per definitie bij de gebruiker. Ook Facebook zelf mag mijns inziens in dit geval met een reflectieve blik kijken naar de eigen opmaak en instellingen. Die zijn namelijk nogal eens complex, onoverzichtelijk of soms op zijn minst voor verbetering vatbaar. Ik wil uitdrukkelijk benoemen dat ik de mening van de Duitse minister Ilse Aigner van Consumentenbescherming, die Facebook ‘medeschuldig’ heeft genoemd, absoluut niet deel. Dat vind ik zelfs belachelijk. Wel vind ik dat het aanmaken van een evenement op Facebook veel makkelijker en overzichtelijker kan. Het afschermen van een evenement voor slechts je vrienden loopt bijvoorbeeld niet langs de optie ‘vrienden’. En dat is raar.
Een evenement op Facebook: hoe zit dat nou?
Als je een evenement aanmaakt heb je 3 opties: ‘publiek’, ‘vrienden’ en ‘alleen genodigden’. Er wordt in verschillende media vanuit gegaan dat Merthe uit Haren heeft gekozen voor ‘publiek’, maar dat hoeft niet zo te zijn. De optie ‘vrienden’ is namelijk ook niet waterdicht. Ook deze optie kan een sneeuwbaleffect veroorzaken. Als je namelijk ‘vrienden’ uitnodigt, mogen zij na acceptatie op hun beurt ook weer hun vrienden uitnodigen.
Een quote van Facebook: “Zodra een vriend van de organisator deelneemt, kunnen hun vrienden ook deelnemen aan het evenement.” Terwijl de optie ‘vrienden’ toch echt suggereert dat je als organisator alleen je vrienden uitnodigt. Slechts weinigen zoeken de Facebook FAQ en help-documenten op Facebook op om dat na te pluizen, natuurlijk. Het is ook wel vreemd dat bij het selecteren van de optie ‘vrienden’ de mogelijkheid bestaat om heel veel anderen uit te nodigen, die niet tot de vriendenkring van de organisator behoren.
Extra optie & opt-in ipv. opt-out
Ik zou het heel goed vinden als er bij de optie ‘vrienden’ ook de optie zou komen te staan: ‘gasten mogen vrienden uitnodigen’. Dat is nu ook het geval bij ‘alleen genodigden’, zie de afbeelding hieronder. Ook lijkt het me wenselijk dat je die optie vervolgens moet aanvinken om toestemming te geven, waarbij dus de standaardinstelling zou zijn dat deze optie uitgevinkt is. Nu staat het standaard aangevinkt en ligt een vergissing voor ons allemaal op de loer.
Het verschil tussen de keuze van ‘Vrienden’ en ‘Alleen genodigden’ zit ‘m er dan uiteindelijk in dat het bij de optie ‘Alleen genodigden’ het evenement niet vindbaar is in openbare zoekresultaten en dat derden de informatie, het prikbord en de foto’s van het evenement niet kunnen zien. De basis van ee nuitnodiging moet mijns inziens dus zijn dat je je best moet doen om externe partijen erbij te betrekken.
Ik wil nogmaals aangeven dat de rellen in Haren niet de schuld zijn van Facebook, social media of traditionele media. In mijn persoonlijke overtuiging zou Facebook er echter wel goed aan doen dit makkelijker en overzichtelijker te maken. Ik denk namelijk dat er nog veel meer Merthes zijn die de optie ‘vrienden’ kiezen in de overtuiging dat ze dan alleen hun vrienden uitnodigen. Ik denk niet dat ze beseffen dat er dan ook een achterdeur openstaat. En als er een achterdeur openstaat, dan krijg je vaak ongewenst bezoek.
Soms moet je mensen tegen zichzelf in bescherming nemen, zeker in het geval van minderjarigen. Elk bedrijf dat producten/diensten levert aan minderjarigen heeft een zorgplicht. Facebook (dus) ook! Facebook dient de default privacy instellingen van minderjarige Facebook gebruikers zodanig in te regelen dat ‘delen’ een bewuste actieve handeling is. Overigens is dit voor veel volwassenen ook geen verkeerde optie.
De communicatie dame van de gemeente (de burgermeester kon niet aan de telefoon komen) heeft op zowel radio veronica als radio 538 aangegeven dat mensen WEL welkom waren in Haren. Dat mensen die wouden rellen “beter konden wegblijven” of “liever niet komen”. Er wordt een alternatieve plek geregeld voor de mensen die wel willen komen.
Volgens mij is dat niet een erg duidelijke boodschap.
Volgens mij is een goede boodschap:
Er is GEEN feestje in Haren, er is geen vergunning afgegeven. Als er meer dan een paar mensen komen staat de ME en de politie paraat om iedere vorm van ongeregeldheid te voorkomen. Hier over zijn afspraken gemaakt met de politie van Groningen en de provincie. Iedereen die zicht niet aan de instructies van de politie houdt of de normale fatsoensnormen kan het weekeinde doorbrengen in de cel. Er is een noodverordening van kracht en alcohol gebruik is NERGENS in Haren toegestaan.
Iets (respect, normen en waarden) veranderen in de samenleving, dat is wellicht een beter idee. Waarom zou Facebook iets veranderen? BMW gaat toch ook niets aan een automodel veranderen wanneer ik die met 180 in een andere auto ram? Tuurlijk, het is een slechte vergelijking; BMW levert een product en Facebook een dienst en dus is daar al een groot verchil. Maar ik denk niet dat het probleem informatie/communicatie is, het probleem zit veel dieper.
Volgens mij vergeten we iets: ik heb op Facebook al tig keer openbare evenenemten gezien, en zelfs mijn eigen verjaardag aangemaakt waarbij vrienden vrij waren anderen uit te nodigen, waarbij het helemaal niet uit de hand is gelopen. Er wordt steeds gezegd dat Merthe een fout/vergissing gemaakt heeft, maar volgens mij is dat helemaal niet aan de orde. Het is gewoon een opeenstapeling van toevalligheden dat juist dit feestje één grote flashmob is geworden. Dit heeft verder niets met een feestje waarbij vrienden ook anderen mochten uitnodigen te maken, noch met instellingen van Facebook.
Wat in Haren uiteindelijk gebeurt is door ‘project x’ aankondiging heeft een experimentele waarde gekregen voordat het de traditionele media het ging uitzenden.
Wanneer je het als een maaltijd gerecht ziet; dan waren alle ingrediënten aanwezig.
Ingrediënten :
- de vrij recente Film
- was al paar keer in het buitenland gebeurt (vond men wel geinig)
- social media , die tevens de traditionele media beïnvloed
- zelfs reclame op Ned. 3 met :
”kom nu naar Haren!” op Vrijdag 21 sept ergens tussen 21 en 23 uur (vreemd)
- vrij afgelegen plaatsje
- nog niet te koud buiten
- de jeugd ervaart de maatschappij
- de ME die vaak juist rellen uitlokt
- op RTL 7 de hele ochtend maar blijven herhalen om NIET naar Haren te gaan.. (bijna hetzelfde als zeggen tegen iemand om NIET te kijken en worden te nieuwsgierig en kijken toch. Het woordje ‘niet’ wordt sowieso genegeerd!)
- ga zo nog maar even door.. Beetje zout en peper!
Welke maaltijd komt hier dan uit? Das nu net het interessante om willen weten.. Wie heeft het meest aan zo’n maaltijd zonder de rekening te hoeven betalen.
Wanneer zoiets als dit al die media aandacht echt in de meeste kranten en op tv komt, dan zijn er mensen die dat goedkeuren om een belang te dienen. Dus het moment dat besloten wordt om dit in de media aandacht te geven dan zit er een doel achter: het doel om mensen te beïnvloeden en te kunnen sturen! Hoe kan je mensen nog meer beïnvloeden en sturen (lees onder controle houden)? Ja door bepaalde betreffende regels aan te kunnen passen die je na een landelijk schandaal aan de kaak kan stellen (in de media). Ofwel deze wereldse maaltijd staat klaar om juist mensen onder controle te kunnen houden in een geval waar iets serieuzers aan de hand is waar nu te weinig controle op is. De generale repetitie, maar dan om voorbereid te zijn om wat regeltjes om Feestboek minder ruimte te geven en zo nieuws te kunnen reguleren.
Stel je maar eens voor als er in November een meteorieten regen in Nederland terecht komt waar iemand al paar bewijzen van heeft en het via sociale media als een lopend vuurtje gaat en de reguliere media ‘durft’ het niet uit te zenden.. Onzin? Zou kunnen, maar de gevolgen kunnen extreem zijn, veel mensen willen onder de grond of naar Duitsland, of bijna iedereen trapt erin en het is niet waar eens op waarheid berust..
Conclusie voor de Chef:
Het kan een redelijk georganiseerde of gereguleerde chaos zijn waarbij het doel door rellen en zware misdragingen het achter liggende idee niet duidelijk zichtbaar is maar straks de gevolgen wel. En dat zijn beleid aanpassingen voor social media, de m.e. en politie. En zo blijft het mogelijk om de meeste mensen vrijheid te ontnemen onder de noemer van veiligheid.
Ben benieuwd wat de gevolgen precies zijn haha!
Goed verhaal Jarno. Ben het helemaal eens met de stelling dat Facebook geen blaam treft voor wat is gebeurd. Maar als Facebook er geen lering uit trekt en zich niet afvraagt wat het zelf kan doen om de kans op dit soort problemen te beperken, dan wordt het een ander verhaal.
Naast de suggesties die je al doet, vraag ik me af of je van sociale netwerken zou moeten verwachten dat ze een age verification system invoeren. Kenmerk van minderjarig zijn is, dat we ervan uitgaan dat minderjarigen de reikweidte van hun handelen niet goed kunnen overzien. Misschien zou het voor minderjarigen op sociale netwerken onmogelijk moeten zijn om bepaalde (te) ruime privacy instellingen te kiezen.
Ik ben het met @folkert eens. Je leest gelijk dat hij independent brains heeft.
En ik wil jeroen panjer uitnodigen mijn artikel nog een keer te lezen of zijn geschreven reactie te verduidelijken. Wat ik namelijk geenszins zeg is dat “door de instellingen van Facebook ProjectXHaren uit de hand is gelopen”. Wat ik ook niet zeg is dat de problemen “door de fout van Merthe zijn ontstaan”. Mijn artikel gaat ook niet over “Hoe kon het gebeuren dat dit evenement zo groot is geworden”. Daarover heb ik bijvoorbeeld op RTV Noord iets mogen zeggen. http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=lvBT94bHglE
En bedankt Erwin, Wouter, Kees en Arne voor jullie reactie!
Ik heb me eens proberen in te leven in het meisje. Ik denk dat het vooral te maken heeft met digitaal pesten. De houding van facebook vind ik niet correct. Je kunt je niet verschuilen achter het systeem. De instellingen zijn best ingewikkeld en niet alleen voor een 16-jarig meisje. Hier mijn verhaal: http://www.hendrik-jandewit.nl/2012/09/een-feestje/
Ik hoop dat het standaard wordt dat zodra je een evenement aanmaakt, dat die alleen voor genodigden is, tenzij jezelf de instellingen wijzigt.
Maar even voor de duidelijk het evenement waar iedereen op af kwam is NIET aangemaakt door het meisje zelf maar door 2 jongens die NIET in Nederland wonen, het klopt dat ze eerst zelf ook een evenement had aangemaakt maar die heeft ze direct verwijderd toen er over de duizend mensen wouden komen.
En naast dat hoe vaak heeft zij wel niet aangegeven dat er GEEN feest plaats gaat vinden?! Heel vaak. Ik denk niet dat zij binnen de kortste keren weer naar huis durft te komen en dat is toch schandelijk!
Toch vind ik dat naast Facebook, de gemeente Haren ook grote fouten heeft gemaakt. Ze hadden echt een alternatieve plek moeten aanwijzen, een voetbalveld verderop had zo’n 3000 mensen kunnen opvangen, maar niemand wist hoe ze daar moesten komen. En de politie wou het ze ook niet uitleggen. Dan denk ik bij mezelf, als je de echte feestgangers hier weg kan krijgen door ze naar het voetbalveld te sturen houd je de relschoppers hier over en kan de ME en de politie hier bijna iedereen aanhouden die er nu nog rondloopt.
34 arrestaties is toch niks!
Ook kon de burgemeester geen antwoord geven op de brandende vragen van de inwoners en de winkeleigenaren, blijkbaar weet hij dat hij zelf ook grote fouten heeft gemaakt.
Beste lezers van dit artikel,
Op dit moment ben ik bezig met mijn afstudeeronderzoek, wat gaat over privacy op Facebook. Graag wil ik jullie vragen of ik jullie mag interviewen via chat. Het chat-interview zal 30-60 min. duren.
Wil je helpen met mijn onderzoek? Mail me dan op: dambek03@gmail.com.
Alvast bedankt!
Gr.
Damian Beekwater