AI-geletterdheid

De juiste AI-kennis voor meer efficiëntie, veiligheid én compliance

Werk je als organisatie met ChatGPT, Copilot of andere AI-systemen? Dan moeten je medewerkers volgens de wet ‘AI-geletterd’ zijn. Dit betekent dat ze voldoende AI-kennis in huis hebben, variërend van technische vaardigheden tot ethisch bewustzijn. Wat vraagt de AI-verordening concreet, welk kennisniveau is nodig en hoe word én blijf je AI-geletterd?

1. Wat is AI-geletterdheid?

AI-geletterdheid is sinds 2025 een verplichting uit de Europese AI-verordening (AI Act). Hierin staat welke kennis, vaardigheden en begrip vereist zijn voor veilig en verantwoord AI-gebruik, waaronder deze basisprincipes:

• Technische werking: hoe werken AI, algoritmes en machine learning?
• Praktische toepassingen: hoe gebruik je AI effectief in je dagelijkse werk?
• Ethische vraagstukken: wat zijn de ethische afwegingen bij AI-gebruik?
• Juridische kennis: welke juridische verplichtingen heb je?

Omdat de AI Act steeds en doorlopend wordt bijgewerkt, betekent AI-geletterdheid continu leren, evalueren en verbeteren.

2. Wie moet AI-geletterd zijn, en op welk niveau?

Volgens de wet moet elke medewerker AI-geletterd zijn, inclusief ingehuurde freelancers en zzp’ers. Hoe hoog dat kennisniveau precies ligt, hangt af van iemands functie en mate van (direct of indirect) AI-gebruik. 

Zo wordt een hoger niveau verwacht van bijvoorbeeld beslissers en leidinggevenden, omdat ze AI-projecten aansturen en grotere risico’s lopen. Maar ook dagelijkse ‘AI-users’, zoals marketeers, content creators en projectmanagers, moeten veilig en verantwoord kunnen werken met tools als ChatGPT, Copilot en Midjourney.

Kortom: iedereen moet minstens ‘voldoende’ AI-geletterd zijn, zodat de organisatie als geheel profiteert en veelvoorkomende risico’s als privacyschending, datalekken, datavergiftiging en (onbedoelde) discriminatie worden voorkomen.

3. Hoe ontwikkel je AI-geletterdheid?

Bijscholing en kennisdeling zijn dé manieren om stapsgewijs AI-geletterd te worden, maar ook bij te blijven met (nieuwe) trends en maatregelen. Denk aan:

• Trainingen en workshops. Met onder meer trainingen, workshops en andere programma’s (op elk niveau) zorg je voor up-to-date teams en medewerkers die AI bewuster én vol vertrouwen gebruiken.
• AI-beleid. Pak de regie met heldere, organisatiebrede richtlijnen. Bijvoorbeeld over welke AI-tools je wel én niet mag gebruiken. Dat moedigt (verantwoord) AI-gebruik aan en zorgt tegelijk voor een wij-gevoel.
• Actieplan. Stel idealiter een meerjarig actieplan op, adviseert ook de Autoriteit Persoonsgegevens. Zo werk je structureel en concreet (in 4 stappen) naar een volwassen niveau van AI-geletterdheid.

Bron: Autoriteit Persoonsgegevens