Is AI niet te veel een management-hype geworden?

Column – De laatste tijd verschijnen er steeds meer berichten dat bedrijven gaan bezuinigen door de komst van AI. Begrijp mij niet verkeerd, want ik ben groot voorstander van AI, maar het begint soms wel een beetje popiejopiegedrag te worden onder managers. Alsof AI ineens alles kan oplossen. Wat daarbij wordt onderschat, is dat AI óók onderhouden moet worden door mensen. Het is geen magische knop waar je op drukt en klaar.

Recentelijk las ik een verademend bericht in het Financieel Dagblad van BCG-baas Maarten Molenaar. Hij noemde het minder aannemen van starters door AI een ‘fout’. Ik kon mij daar goed in vinden. Waarom kan een starter blijkbaar zó makkelijk worden vervangen door AI? Starters brengen juist een fris perspectief op de werkvloer. Ze denken minder in vaste patronen, hebben een andere kijk op social media en brengen een andere dynamiek binnen een team. Als SEO/SEA-specialist vind ik het bovendien fascinerend om te zien hoe een starter zijn of haar zoektocht begint naar een bepaald product of dienst.

Laat ik het nogmaals benadrukken: in de basis ben ik een groot voorstander van AI. Dit jaar heb ik onze chatbot volledig geautomatiseerd met AI. Houdt dat in dat ik er nooit meer omkijken naar heb? Helaas niet. Het heeft mijn werk – en dat van collega’s – absoluut leuker gemaakt, want we hoeven niet meer continu elk bericht te controleren. Maar toch doe ik regelmatig een check of de chatbot nog steeds de juiste antwoorden geeft. AI versterkt mensen, maar vervangt ze niet.

Human in the loop

Dit jaar heb ik veel AI-tools getest. De ene werkt beter dan de andere, maar een ‘human in the loop’ blijft voor mij essentieel. Waarom? Omdat je niet wil dat verkeerde informatie de buitenwereld in wordt geslingerd. En iedere professional die dagelijks met AI werkt, weet dat dit sneller gebeurt dan je denkt.

Daarom vind ik het toch wel opmerkelijk dat steeds meer bedrijven – en dan vooral beursgenoteerde bedrijven – grote ontslagrondes aankondigen vanwege de komst van AI. Is dit nu echt de oplossing? Of is het richting aandeelhouders vooral een manier van goedkoop scoren: laten zien dat je scherp op de kosten let? In mijn optiek is dat vaak de achterliggende gedachte. Daarbij lijken deze bedrijven onvoldoende te beseffen dat de output van AI-tools óók gecontroleerd, beoordeeld en bijgestuurd moet worden, werk dat niet zomaar verdwijnt.

Ongemak in je werk

Op de website van De Correspondent stond laatst ook een prachtig artikel van Ernst-Jan Pfauth. Hij gaf aan dat hij door AI zijn werkplezier kwijtraakte. In zijn column beschreef hij hoe zijn werk mechanisch begon aan te voelen: alsof hij alleen nog maar blokjes informatie aan het verschuiven was. Door het ingewikkelde en creatieve gedeelte van zijn werk uit te besteden aan AI, verdween paradoxaal genoeg juist zijn plezier in het werk. Hoe langer ik over zijn column nadacht, hoe meer gelijk ik hem gaf. Het is namelijk óók waardevol – en misschien zelfs noodzakelijk – om af en toe ongemak in je werk te voelen. Juist dat ongemak dwingt je om na te denken, te twijfelen en te groeien.

Blijf AI dus vooral zien als hulpmiddel. Deze column heb ik voor 90% zelf geschreven, maar ik heb ChatGPT wel gevraagd om mijn stuk te controleren en te verbeteren. Maar AI leest mijn gedachten nog niet, en dat is maar goed ook.

Ik geloof zeker dat AI over een paar jaar écht heel goed is. Maar laten we nu alsjeblieft stoppen met de hype dat AI vandaag de dag een mens kan vervangen. Een oproep aan alle directeuren en managers in de boardroom: verlies het menselijk aspect niet uit het oog. En stop met het meepraten over de illusie dat AI alle starters kan vervangen. Ga het vooral zelf testen; dan ontdek je vanzelf dat AI-tools nog lang niet op het niveau zitten van een collega.

En o ja: het blijft óók wel zo gezellig om bij het koffieapparaat met een écht mens te praten, nietwaar?