Een hackathon levert meer op dan weken vergaderen

Ben jij bekend met de term hackathon? Zo niet, dan wordt het hoog tijd dat je met dit bijzondere fenomeen in aanraking komt. Een hackathon is een intensief evenement waarin je in korte tijd samen met collega’s een oplossing bedenkt én bouwt voor een specifiek vraagstuk. Vaak duurt zo’n hackathon 24 tot 48 uur, maar het kan ook prima in één werkdag. Juist dát maakt het zo toegankelijk.

Recentelijk heb ik zelf meegedaan aan een hackathon en ik was oprecht verrast door de energie die het oplevert. Het voelde alsof je in één dag meer voor elkaar krijgt dan in weken vol losse meetings en mailtjes. Niet omdat iedereen ineens harder werkt, maar omdat je eindelijk de ruimte hebt om samen gefocust aan één ding te bouwen. In dit artikel vertel ik je waarom jij liever vandaag dan morgen een hackathon moet organiseren.

Waarom een hackathon zo goed werkt

In veel organisaties hoor je dat er flexplekken zijn, zodat je nooit vast op één plek werkt. In theorie klinkt dat ideaal: je loopt rond, je spreekt andere collega’s en je krijgt vanzelf nieuwe ideeën. Maar in de praktijk werkt het toch vaak anders. Uiteindelijk zijn we gewoontedieren. We gaan toch weer op dezelfde plek zitten, naast dezelfde collega’s, met dezelfde gesprekken.

Dat is niet erg, maar het heeft wel een gevolg. Je leert minder snel nieuwe mensen kennen en je krijgt minder nieuwe inzichten. En juist die frisse blik is vaak nodig om een vraagstuk echt op te lossen.

Daarom is een hackathon zo’n slimme zet. Je haalt mensen bewust uit hun vaste omgeving en zet ze samen in een ruimte, met één doel. Collega’s die normaal niet samenwerken, gaan ineens samen bouwen. En precies daar gebeurt iets bijzonders. Marketing kijkt anders naar een probleem dan development. Support weet vaak precies waar klanten tegenaan lopen. HR ziet weer andere kansen. Door die werelden te combineren, ontstaan oplossingen die je in je eentje nooit had bedacht.

Bij mijn werkgever deden we onlangs ook een hackathon. Geen 48 uur, maar gewoon een dag van acht uur. En toch voelde het alsof we in één klap een knoop doorhakten waar we al langer tegenaan liepen. Niet omdat iemand ineens een magische ingeving had, maar omdat we eindelijk met de juiste mensen tegelijk aan tafel zaten en de tijd namen om door te pakken.

Een goed vraagstuk maakt het verschil

Een hackathon werkt het beste als je een concreet vraagstuk kiest dat herkenbaar is voor de organisatie. Iets wat energie geeft, waar mensen nieuwsgierig van worden en waarbij je meteen voelt: dit zou echt impact kunnen hebben.

Een mooi voorbeeld van zo’n vraagstuk is: hoe zorgen we ervoor dat iedereen leert vibecoden, zodat collega’s zelf eenvoudige apps kunnen maken die hun werk makkelijker maken?

Tijdens een hackathon hoeft dat niet meteen een volledig uitgewerkt product te zijn. Juist door te werken met prototypes wordt snel duidelijk wat wel en niet werkt. Denk bijvoorbeeld aan een simpele app die collega’s helpt hun taken sneller te registreren, een dashboard dat inzicht geeft in veelgestelde vragen, of een eerste prototype van een interne chatbot die medewerkers ondersteunt bij dagelijkse werkzaamheden.

Door dit soort ideeën in één dag te verkennen en te bouwen, ervaren collega’s direct de kracht van vibecoden: je hoeft geen ervaren developer te zijn om toch iets werkends neer te zetten. Dat verlaagt de drempel om zelf te experimenteren en stimuleert eigenaarschap en creativiteit binnen het team

Dat klinkt misschien groot, maar juist daarom is het zo geschikt voor een hackathon. In plaats van eindeloos praten over ‘digitale skills’ of ‘innovatie stimuleren’, maak je het direct praktisch. Je kunt tijdens zo’n dag ontdekken wat mensen nodig hebben om hiermee te starten, welke drempels er zijn en vooral: wat er al mogelijk is als je het gewoon probeert. Het mooiste is als teams aan het einde van de dag al iets kunnen laten zien. Een kleine app, een simpele tool, een prototype dat bewijst dat het kan. Niet perfect, maar wel echt.

Hoe organiseer je een hackathon zonder gedoe?

Het organiseren van een hackathon hoeft niet ingewikkeld te zijn. Sterker nog, hoe simpeler je het houdt, hoe groter de kans dat het een succes wordt. Het helpt enorm om een hele werkdag te blokkeren in de agenda. Zo geef je het evenement het gewicht dat het verdient, en voorkom je dat mensen tussendoor alsnog andere dingen gaan doen.

Daarnaast is het slim om deelnemers een paar weken van tevoren alvast het vraagstuk te sturen. Niet om ze huiswerk te geven, maar zodat het idee alvast kan landen. Mensen komen dan op de dag zelf binnen met een eerste gedachte, een irritatie die ze herkennen, of een idee dat ze willen testen.

Wat ook belangrijk is: maak vanaf het begin duidelijk dat dit geen vergadering is. Dit is geen dag waarop je ‘even gaat brainstormen’. Dit is een dag waarop je samen iets gaat maken. Zodra mensen dat voelen, verandert hun houding. Dan komen ze niet om te luisteren, maar om bij te dragen.

Hyperfocus is het geheime wapen

Op de dag zelf draait alles om focus. En dat klinkt misschien logisch, maar het is verrassend hoeveel afleiding er normaal gesproken in een werkdag zit. Een melding hier, een mailtje daar, iemand die ‘heel even iets vraagt’ en voor je het weet is je concentratie weg.

Bij een hackathon wil je juist dat iedereen in een soort ‘gezamenlijke flow’ komt. Dat je uren achter elkaar kunt bouwen, testen, nadenken en verbeteren. Het helpt enorm als je daar bewust ruimte voor maakt. Door meldingen uit te zetten, telefoons even weg te leggen en de dag echt af te schermen, creëer je een omgeving waarin mensen veel dieper kunnen werken dan normaal. En precies dat maakt het verschil tussen een leuk idee en een echte oplossing.

Deel de successen, anders bloedt het dood

Aan het einde van de hackathon is de kans groot dat je een voldaan gevoel hebt. Je hebt in één dag iets neergezet, je hebt nieuwe collega’s leren kennen en je hebt gemerkt hoe snel je kunt gaan als je echt samenwerkt.

Maar hier gaat het vaak mis in organisaties. Na zo’n dag gaat iedereen weer terug naar de waan van de dag, en dan verdwijnt het momentum. Terwijl juist het delen van de resultaten ervoor zorgt dat een hackathon meer wordt dan een eenmalig experiment.

Vertel wat er is gebouwd. Laat zien wat het oplevert. Deel foto’s, korte demo’s of inzichten. Niet om te pronken, maar om het enthousiasme vast te houden en anderen mee te nemen. Als collega’s zien dat er in één dag iets concreets is ontstaan, groeit het draagvlak vanzelf. En dan wordt het ineens heel logisch om het nog een keer te doen.

Wanneer plan jij de eerste hackathon?

Innovatie ontstaat niet door er eindeloos over te praten, maar door ruimte te maken om het te doen. Een hackathon is daarvoor een perfect middel. Je brengt mensen samen, je creëert focus en je zet ideeën om in iets tastbaars.

Als je binnen je organisatie meer innovatie wil, begin dan klein. Kies één vraagstuk, plan één dag en nodig een groep collega’s uit die elkaar normaal niet zo snel opzoekt. Grote kans dat je aan het einde van de dag denkt: waarom deden we dit niet eerder?