Politieke AI-memes, 6 7, de Dolle Mina’s & nog 5 opvallende mediamomenten van eind 2025
Welke mediamomenten heb jij het afgelopen half jaar niet mogen missen? Van de campagne ‘Wij eisen de nacht op’ tot de terugkeer van de Dolle Mina’s en het paarse noodboekje van de Rijksoverheid. Wij vertellen het je. In dit artikel praten we je in chronologische volgorde bij over de acht meestbesproken mediamomenten van eind 2025.
1. De nacht die uitgroeide tot een nationale wake-up call
Op 20 augustus werd het levenloze lichaam van Lisa uit Abcoude gevonden. Na een avond stappen reed een man haar van de fiets en bracht haar om het leven. De verdachte, een 22-jarige man die verbleef in een COA-opvang, werd kort daarna aangehouden.
De moord kreeg veel aandacht: wat begon als landelijke nieuwsberichtgeving, leidde tot brede maatschappelijke debatten, initiatieven en campagnes. In het weekend erna werden in heel Nederland fietstochten georganiseerd onder ‘De Nacht is ook van ons’, een initiatief van feministische actiegroep Dolle Mina. Ook werd ‘Wij eisen de nacht op’ gelanceerd en kreeg ‘Orange the World’, een internationale campagne tegen femicide, hernieuwde aandacht tijdens de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Begin december kwam ‘Man, zeg er wat van!’ daarbij, gericht op mannen in de horeca.
De Lisa-zaak was de druppel die de emmer deed overlopen en legde de structurele problemen rondom femicide bloot. Zo was het ook de aanleiding voor de NPO-documentaireserie ‘App me als je thuis bent’, die de impact van het zwijgen over straatintimidatie en seksueel geweld op een ingrijpende manier onder de aandacht brengt.
2. Blonde AI-vrouw leidt verkiezingscampagne
Herinner je je nog de vele AI-gegenereerde beelden die opdoken tijdens de afgelopen verkiezingen? Zo verschenen er levensechte AI-beelden van knappe, blonde vrouwen op sociale media van PVV-fanaccounts, plaatste Geert Wilders een AI-beeld van een wit gezin op X met de caption “De zon gaat weer schijnen in Nederland” en was Frans Timmermans de hoofdpersoon in veel AI-gegenereerde memes.
Het was een moment dat de doorbraak van AI in verkiezingscampagnes zichtbaar maakte. Onderzoek van Campaigntracker.nl toonde aan dat Nederlandse partijen en politici samen maar liefst 231 AI-gegenereerde berichten verspreidden, waarvan bijna de helft afkomstig van PVV (de partij en politici). GroenLinks-PvdA deed zelfs aangifte tegen PVV’ers wegens het genereren van afbeeldingen die opzettelijke en kwaadwillige onwaarheden over lijsttrekker Timmermans verspreidden. De ChatGPT-prompts die gebruikt werden om al deze AI-beelden te genereren werden zelfs openbaar gemaakt. Dit liet zien dat de focus lag op afbeeldingen waarin migranten in slecht daglicht werden gezet. Aanvullende cijfers uit een onderzoek van Pointer toonden aan dat Timmermans het meest werd afgebeeld, maar slechts op één procent van de beelden op een positieve manier. Bij Wilders lag dit aandeel daarentegen op 56 procent!
Of AI daadwerkelijk effect heeft gehad op het stemgedrag kunnen we niet met zekerheid zeggen. Wel leek het bestaande overtuigingen en emoties van kiezers te versterken.
Dit bericht op Instagram bekijken
3. Nederland in ban van Marlotte
Begin november was iedereen head over heels van ‘Op zoek naar Marlotte’. Een podcast over een 13-jarig meisje dat afschuwelijke situaties had meegemaakt. Ze was satanisch seksueel misbruikt door een sekte, had nauwelijks vrienden en een familie die niet naar haar omkeek. Daarnaast zou ze tijdens een religieus ritueel in het vuur zijn gegooid, waarna ze jaren met ernstige brandwonden in het ziekenhuis lag. Hier komt Marlotte in contact met Annika van de Kindertelefoon. Ondanks dat privénummers niet gedeeld mogen worden, deed Annika dat toch. Jarenlang appten ze zonder beeld. Uiteindelijk kreeg Marlotte euthanasie en kreeg Annika haar as.
Een verschrikkelijk verhaal dat veel vragen opriep bij journalist Lizzy Diercks, waardoor ze besloot een podcastserie te maken. Tijdens haar onderzoek komt ze erachter dat Marlotte nooit heeft bestaan. Ze was verzonnen door ‘verpleger’ Roos…
De podcast ging viral: meer dan 3 miljoen luisteraars na één maand. Tegelijkertijd ontstond er ophef en kritiek op de journalistieke aanpak. Eén telefoontje naar het ziekenhuis had genoeg moeten zijn om erachter te komen of Marlotte een echt persoon was of niet, stelt Dieuwertje Kuijpers in haar artikel ‘Op zoek naar Marlotte: exposé van journalistieke onkunde’. Ook longarts Sander de Hosson plaatste een kritisch LinkedIn-bericht. Want wat betekent dit verhaal voor de journalistiek van deze tijd?
4. De Dolle Mina’s zijn terug!
Niet alleen ‘Marlotte’ kreeg aandacht in november, ook de Dolle Mina’s waren vol in het nieuws. In augustus pakten ze al de aandacht met ‘De Nacht is ook van ons’ en in november breidde zich dit verder uit. Heb jij het nummer ‘Wij zeggen nee, nee, nee tegen een AZC’ toen gehoord? Het controversiële AI-gegenereerde nummer wakkerde de discussie over kunstmatige muziek aan, omdat het zelfs was ingestuurd voor de Top 2000.
Muzikant Ed Struijlaart stelt “Het idee dat AI wordt gebruikt om politieke boodschappen de lijst in te krijgen – dat vind ik echt niet oké. De Top 2000 draait om samen luisteren, om een collectief gevoel.” Ook andere zenders gaven aan geen kwetsende AI-muziek te draaien. Toch belandde het AI-protestnummer in de Spotify top drie.
De Dolle Mina’s gingen hier tegenin door het vredelievende nummer ‘Vrijheid, Gelijkheid, Zusterschap’ van Sophie Straat via Instagram in de spotlights te zetten. Het nummer werd massaal gedraaid en nam binnen een dag de plek over van het AI-nummer in de top drie op Spotify. Niet veel later werd het AI-nummer van Spotify en YouTube gehaald. Dit mediamoment laat de wisselwerking tussen mediakanalen en de kracht van luisteraars zien.
Dit bericht op Instagram bekijken
5. Noodpakket of angstzaaierij?
Het afgelopen jaar legden de overheid en beleidsmakers steeds meer nadruk op de groeiende dreiging van noodsituaties. De secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte, waarschuwde ook herhaaldelijk dat “wij het volgende doelwit van Rusland zijn”. Daarom lanceerde de overheid in november ‘Denk vooruit’, een campagne die erop aanstuurt dat elk huishouden erop voorbereid is om de eerste 72 uur van een noodsituatie zelf te overbruggen.
De campagne was niet te missen, met paarse boekjes die overal aan huis waren bezorgd. Hierin stond wat je in huis moet hebben om de eerste dagen te doorstaan. Denk aan een noodradio met zaklamp, 3 liter water per persoon per dag en contant geld. In combinatie met een tv-spot probeert de campagne de zelfredzaamheid van de bevolking te stimuleren.
‘Denk vooruit’ werkt nog niet denderend: 48 procent van de Nederlanders heeft extra water ingeslagen en 32 procent heeft een compleet noodpakket. Tegelijkertijd groeit onder Nederlanders de overtuiging dat de overheid een actievere rol moet innemen om het volk voor te bereiden op een crisis. Het paarse boekje werd volop gedeeld via social media met de vragen: ‘Wat vinden we hier echt van?’ en ‘Wie heeft er al een noodpakket?’ of ‘Is dit gewoon angstzaaierij?’. De campagne zet het onderwerp in ieder geval op de agenda, maar de impact lijkt vooralsnog beperkt.
Dit bericht op Instagram bekijken
6. Niet zo’n gezellige pakjesavond voor Hoofdpiet
Waar de overheid hamert op eigen verantwoordelijkheid, gaf de NTR aan diezelfde boodschap een verrassende twist: zelfredzaamheid, maar dan via het Sinterklaasjournaal. In een uitzending legden Sinterklaas en zijn pieten uit dat, als zij op pakjesavond geen cadeaus kunnen bezorgen, een buurman of familielid tijdelijk de rol van Sinterklaas kan overnemen. Met andere woorden: volwassenen nemen dan zelf de taak van Sinterklaas en zijn pieten op zich, in onwetendheid van de kinderen.
Deze boodschap pakte anders uit dan gehoopt: woede barstte los en Hoofdpiet, gespeeld door cabaretier Niels van der Laan, kreeg het zwaar te verduren. Hij werd onder andere ‘NSB-acteur’ en ‘linkse klootzak’ genoemd op social media. Critici vreesden dat de boodschap de magie voor kinderen zou verpesten en dat zij zouden ontdekken dat Sinterklaas niet bestaat. Sommigen stelden zelfs dat, na de discussie rond Zwarte Piet, nu ook het hele Sinterklaasfeest werd ‘afgepakt’. De woede liep zo hoog op dat Van der Laan meerdere doodsbedreigingen ontving.
Gelukkig bedaarden deze ‘grote mensen’ al snel na pakjesavond, maar Van der Laan kon het niet laten om een sketch te maken over de Sinterklaasjournaaluitzending in zijn programma ‘Even tot Hier’.
7. Marco Borsato: onterecht bestempeld als monster?
In december had iedereen het over ‘Marco B.’ oftewel Marco Borsato. Een groot deel van het publiek dacht het zeker te weten: Borsato heeft een minderjarige seksueel misbruikt. Hij werd publiekelijk als monster uitgemaakt en kreeg tijdens de duur van de rechtszaak, die in 2021 al begon met de aangifte, al straf in de vorm van een maatschappelijke uitsluiting. Dit terwijl hij nog niet schuldig was bevonden.
Borsato werd beticht van ongepast seksueel gedrag met een 15-jarig meisje. Hij maakte deel uit van haar directe leefomgeving doordat haar moeder voorzitter was van zijn fanclub. Langzaam kreeg hij een hechte band met het gezin en daardoor een vertrouwensrol in haar leven. Ondertussen kocht hij lingerie voor het meisje, dat ze moest aandoen en showen op verzoek van haar moeder.
Tot de verbazing van velen werd Borsato op 4 december vrijgesproken van ontucht, omdat de rechtbank oordeelde dat er onvoldoende bewijs was voor een veroordeling. Uit de rechtszaak blijkt wel dat hij niet helemaal onschuldig is, omdat er misbruik is gemaakt van de vertrouwensband met het meisje.
Dit bericht op Instagram bekijken
Interessant feitje: alle nummers van Marco Borsato zijn bijna 1000 plekken gestegen in de Top 2000.
8. 6 7: populair, vaag en het kinderwoord van het jaar
Wat het woord ‘6 7’ (je spreekt het uit als ‘six seven’) precies betekent en waar het vandaan komt, is voor velen een raadsel. Wel staat vast dat het woord (of eigenlijk de woordencombinatie) enorm populair is onder jongeren en gebruikers van sociale media. Die populariteit is zo groot dat het ‘woord’ werd uitgeroepen tot woord van het jaar in een Engels woordenboek en tot kinderwoord van het jaar 2025 in Nederland.
Dit bericht op Instagram bekijken
Het ontstaan van 6 7 laat zich voornamelijk herleiden naar het nummer ‘Doot Doot (6 7)’ van rapper Skrilla en NBA-speler LaMelo Ball die 6’7 feet lang is, de lengte die hem belangrijk maakte voor de ‘6 7’-TikTok meme. Maverick Trevillian, een 14-jarige jongen uit de Verenigde Staten, ging als eerste viral als de ‘6 7 kid’. Hij werd gefilmd tijdens een basketbalwedstrijd en schreeuwde “6 7” terwijl hij een wegende handbeweging maakte. Het woord groeide verder en kent ondertussen meerdere betekenissen.
Juist die vaagheid zorgt ervoor dat jongeren zich verbonden voelen met elkaar (en volwassenen zich oud voelen). De onduidelijkheid leidde zelfs tot de ontwikkeling van een workshop voor leraren, zodat zij hun leerlingen beter kunnen begrijpen. Sommigen stellen dan ook dat het woord juist bestaat om bewust onduidelijkheid te creëren. Probeer dat maar eens uit te leggen in een workshop…
Bonustip: het is zelfs zo bekend, dat ook de zoekmachine van Google meedoet. Google maar “6 7”. ☺
Dit waren de meest opvallende mediamomenten van het tweede halfjaar van 2025. Mis jij nog een spraakmakend moment? Laat het weten in een reactie.
Over de auteurs
