Heb jij een popcornhoofd? Dan is je grillige loopbaan juist je kracht

Steeds meer professionals hebben een grillige loopbaan die moeilijk in één functietitel of profieltekst past. Ze bewegen tussen disciplines, starten projecten, combineren rollen en ontwikkelen zich voortdurend verder. Van buitenaf kan dat versnipperd lijken. Maar bij mensen met een sterk associatief brein – waarin ideeën als popcorn alle kanten op springen – blijkt er vaak een duidelijke rode draad te zijn. Storytelling helpt om dat patroon zichtbaar te maken en te begrijpen waar hun echte waarde ligt.

“En… wat doe jij precies?” Voor professionals met een sterk associatief brein is dat de vraag waarbij ze even stilvallen. Vaak volgt er dan een aarzelende opsomming: “Nou… ik schrijf, adviseer, geef workshops, ontwikkel concepten, en eigenlijk nog veel meer.”

Ze doen zo veel dat het lastig en vaak zelfs onmogelijk is om het even samen te vatten in een profieltekst. Het zijn mensen met een loopbaan waar geen touw aan vast te knopen valt.

Ze werken aan meerdere projecten tegelijk en vervullen ook nog eens meerdere rollen. Ze volgen opleidingen in verschillende richtingen: van grafisch ontwerp tot muziek, van techniek tot coaching. Ze schrijven, maken, organiseren, onderzoeken en starten voortdurend nieuwe initiatieven.

Van buitenaf ziet zo’n loopbaan er grillig en versnipperd uit, alsof iemand niet goed kan kiezen en zomaar wat doet. In organisaties die gebouwd zijn rond specialisaties en duidelijke functies wordt dat vaak gezien als een probleem. Loopbanen horen immers een rechte lijn te volgen, geen onnavolgbaar zigzagpatroon.

Het standaardadvies ligt dan voor de hand: kies één richting of zoek een niche. Maar er is ook een andere manier om naar zulke grillige loopbanen te kijken. En die begint bij storytelling.

Hoe storytelling patronen zichtbaar maakt

Storytelling wordt meestal gezien als een communicatietool, bijvoorbeeld om een boodschap aantrekkelijker te maken. Bedrijven gebruiken verhalen om hun merk menselijker te maken en professionals gebruiken ze om zichzelf beter te profileren. Maar storytelling kan nog iets anders doen: zichtbaar maken hoe iemand eigenlijk denkt.

Dat principe werkt net zo goed bij loopbanen. Door je werkverhaal te onderzoeken, wordt zichtbaar welke vragen, fascinaties en rollen telkens terugkomen. Het verhaal laat dus niet alleen zien wat je doet, maar ook hoe je precies denkt en hoe je je activiteiten opvat als een zinvol geheel.

Het brein achter de grillige loopbaan

Dat begint bij de vraag hoe zo’n hoofd met sterke associaties eigenlijk werkt. Als je mensen met zo’n brede waaier aan ideeën en projecten daarnaar vraagt, krijg je vaak prachtige beelden voorgeschoteld.

Zo hoorde ik een beschrijving van een brein als een rommelzolder waar het heerlijk toeven is. Je struikelt af en toe over spullen van grote waarde. En er staan ook nog ongeopende koffers waarvan je niet precies weet wat erin zit. Ideeën die daar te vinden zijn, zijn soms onrealistisch, soms briljant, maar altijd gevoed door verbeelding.

Voor dit soort breinen gebruik ik een term die veel mensen met zo’n brein meteen herkennen: een popcornhoofd. Zoals popcorn in een pan alle kanten op kan springen, zo schieten ideeën in zo’n hoofd voortdurend nieuwe richtingen uit.

Mensen met zo’n hoofd vinden kiezen vaak onmogelijk, want ze voelen vaak enorm veel enthousiasme voor alles wat ze bedenken. Maar de keerzijde is er ook: ze raken gemakkelijk hun koers kwijt, wat ertoe kan leiden dat ze een sliert van onafgemaakte projecten achter zich aanslepen of helemaal stilvallen.

Toch is er ook een ander perspectief: een popcorndenker heeft geen chaotisch brein, maar eerder een associatief brein. Zo’n brein ziet sneller verbanden, mogelijkheden en combinaties dan een lineaire omgeving gewend is.

De echte uitdaging zit vaak niet in het beperken van ideeën, maar in het organiseren van de overvloed.

Één onderliggende fascinatie

Storytelling helpt om daaraan betekenis te geven. Met verhalen die niet alleen beschrijven wat je, maar vooral waarom bepaalde keuzes steeds terugkeren.

Als je de veelheid aan activiteiten, ideeën en interesses over elkaar heen legt, ontstaat namelijk vaak een fascinerend beeld.

Iemand die ontwerpt, fotografeert en schrijft blijkt bijvoorbeeld telkens met hetzelfde bezig te zijn: ideeën zichtbaar maken. Dan blijkt dat veel projecten, rollen en plannen eigenlijk verschillende uitingen zijn van dezelfde diepgaande interesse.

Je ziet dat mechanisme ook bij bekende makers. Neem Yvette van Boven. Zij kookt, illustreert, schrijft boeken en presenteert televisieprogramma’s. Op het eerste gezicht zijn dat verschillende disciplines.

Maar al haar activiteiten draaien rond hetzelfde thema: eten, koken en het plezier van zelf maken. Haar illustraties, recepten en publicaties versterken allemaal dat ene verhaal.

Een ander voorbeeld is een professional die jarenlang werkte als bladenmaker, conceptontwikkelaar, tekstschrijver en adviseur. Al die rollen kwamen voort uit dezelfde fascinatie: hoe organisaties vitaler, duurzamer en menselijker kunnen functioneren.

Tegenwoordig vat ze dat op LinkedIn eenvoudig samen: ze schrijft, adviseert en spreekt over de toekomst van vitale organisaties. Alles wat ze doet, van artikelen tot lezingen en advies, versterkt dat ene verhaal.

Drie vragen om de rode draad te vinden

Voor professionals die moeite hebben om hun werkverhaal te formuleren, kan een eenvoudige analyse helpen om er toch betekenis aan te geven. Leg vijf tot tien projecten of activiteiten uit de afgelopen jaren naast elkaar. Dat kunnen opdrachten zijn, experimenten of initiatieven waar je energie van kreeg.

Stel jezelf vervolgens drie vragen:

1. Welke vraag of fascinatie komt steeds terug?
Welke thema’s blijven je aantrekken, ook als de projecten verschillen?
2. Welke rol neem jij telkens op je?
Breng je ideeën, verbinding, structuur of verbeelding?
3. Wat waarderen anderen steeds opnieuw in jouw bijdrage?
Waar vragen mensen je steeds weer voor terug?

Vaak verschijnt er dan een patroon dat je eerder niet zag. Voor mensen met een associatief brein kan dat het kompas zijn om hun richting mee te bepalen. Het is bovendien de sleutel tot een ander perspectief: van een verzameling losse activiteiten verandert een loopbaan ineens in verschillende uitingen van dezelfde fascinatie.

Van communicatietool naar denkinstrument

Daar ligt ook de nieuwe rol van storytelling: niet alleen als communicatiemiddel, maar ook als manier om betekenis te ontdekken in een complexe loopbaan. Wat eerst op versnippering leek, blijkt vaak een interessante optelsom te zijn van inzichten en vaardigheden die iemand heeft opgebouwd.

Het verhaal laat zien hoe iemand denkt, verbanden legt en keuzes maakt. Vaak blijkt een grillige loopbaan helemaal geen chaos te zijn, maar een patroon dat pas zichtbaar wordt wanneer een popcorndenker zijn eigen verhaal vertelt.