Sommige reclameuitingen ontstijgen het standaard wegzap-reclamebeeld en kruisen de grens met kunst. De prachtige advertenties van Magnum bijvoorbeeld. Of de oogstrelende Sony Bravia commercials. Het Cobra Museum in Amstelveen brengt t/m 16 september de tentoonstelling De Kunst van het verleiden: hoe reclame je beweegt. Een impressie.
Iedere Nederlander loopt dagelijks achter tientallen sappige wortels aan die ons door reclamemakers worden voorgehouden. Via onder andere radio- en televisiecommercials, advertenties, billboards en internet worden ons gouden bergen beloofd wanneer wij toehappen, of juist verdoemenis wanneer men dat niet doet. Ter gelegenheid van het 90 jarig bestaan van de VEA heeft de top uit het reclamevak een interactieve tentoonstelling ontwikkeld, in samenspraak met het Cobra Museum. Er is een keuze gemaakt uit het beste werk dat de branche in de afgelopen 15 jaar heeft gemaakt. Belangrijke ingrediënten zijn: communicatie, design, innovatie, creativiteit en emotie.
Die kunst van het verleiden wordt met thema’s uit de doeken gedaan in meerdere ruimtes. Elke ruimte vertegenwoordigt een gevoel, een emotie of een techniek. Met de thema’s beauty, een lach, een traan, angst, nieuwe technologieën, beloning, slimmigheid en fantasie laat het Cobra Museum zien, ontdekken en beleven hoe reclame ons beweegt.
In de zaal van beauty zijn voorbeelden te zien van adverteerders die hun best doen om er zo verleidelijk mogelijk uit te zien. Sexy, spannend en soms zelfs stout of provocerend. In de zaal van de lach is te zien dat ‘De grappenmaker het altijd wint van het fotomodel’. Adverteerders willen graag leuk gevonden worden. Ook roepen reclamemakers graag een traan op. We barsten van geluk, van het lachen, van vertedering en verdriet. En wat te zeggen van de rampspoed die ons zoal boven het hoofd hangt. Gelukkig zijn er adverteerders die ons via afschrikwekkende reclame-uitingen waarschuwen voor het wankele keukentrapje of te korte lontjes… .
Volgens de samenstellers zijn reclame-uitingen niet langer alleen de motor van onze economie. Sommige advertenties en commercials zijn volwaardige kunstwerken geworden. Volgens Katja Weitering, conservator van het museum, werd het tijd dat de creatieve waarde van reclame onderkend werd. “Veel kunstenaars maken gebruik van beeldtaal die ze ontlenen aan reclame. Dan ligt het toch voor de hand ook reclame zelf eens te bekijken als kunstobject?”. (NRC Next, 22/6/2007)
Maar natuurlijk is reclame als kunst helemaal geen nieuwe opvatting. Al decennia lang worden bijvoorbeeld de ADCN en D&AD prijzen gepresenteerd als volwaardige kunstwerken. Ook bestaan er geweldige verzamelwerken waarin de grens is vervaagd, zoals de All American Ads reeks van Taschen. Veel interessanter is wat mij betreft de discussie of kunstige reclame ook effectieve reclame is. Ik kan enorm genieten van mooi uitgevoerde reclame-uitingen, maar wat mij betreft is een uiting nog te vaak reclame voor het bureau in plaats van voor het product. Zo was de Even Apeldoorn bellen… campagne erg leuk, maar bleef niemand bij welk bedrijf hierachter zat. Als marketeer hecht ik dan ook meer waarde aan de Effie’s dan aan de ADCN lampen.
In beeld:
Cobra Museum, Amstelveen
Het grafisch ontwerp van de tentoonstellig besteedde het Cobra Museum aan bureau McCann Erickson uit.
The new Beetle
Dat veilige gevoel van vroeger – Mercedes Benz
Diergaarde Blijdorp
Rechts een Alex commercial, link de reacties van de hersenen
Cobra vergeet de innovaties in reclame niet
Eyeclick sponsorde de innovatieroom en leverde oa dit touch screen…
…deze Bluetooth-paal…
En deze interactieve vloer die reageert op je voeten. Deze laatste had ik nog nooit gezien en was wat mij betreft het enige innovatieve.
Jasper van Weerd 
Maurice Seleky 
Michiel Frackers 
“Ik kan enorm genieten van mooi uitgevoerde reclame-uitingen, maar wat mij betreft is een uiting nog te vaak reclame voor het bureau in plaats van voor het product.”
Als marketeer moet je altijd blijven opletten of een communicatie-uiting beter voor je merk is of dat het juist een reclame is voor het bureau.
Als ex-marketeer van een jong automerk in NL, bleek dit vaak een stevog twistpunt met het bureau.
Kies voor het merk (daar betaal je immers voor) en de prijzen volgen dan vaak vanzelf, blijkt uit ervaring.
Frank, helemaal eens met je laatste conclusie: leve de Effies! Over effectiviteit zijn wijze dingen gezegd door vele onderzoekers. Met de kanttekening dat ook hier nog wel eens wat opmerkelijk wordt gemeten. Kennis en houding is altijd wel redelijk snel en goed in beeld gebracht. En als die goed scoren is de campagne ’succesvol’. Maar gedrag? Hmmm, komt vaak niet aan de orde. En daar gaat het uiteindelijk toch om. Mooi voorbeeld: het milieuneutraal vliegen vanaf Eindhoven. Ruim de helft van de geënqueteerden zei er voor te voelen. Minder dan een 0,5% heeft het werkelijk gedaan. Bob-campagne? Iedereen kent hem. Maar het effect op het rij- en drinkgedrag is verwaarloosbaar en wát bereikt is, heeft waarschijnlijk meer van doen met het verviervoudigde politietoezicht tijdens de looptijd van de campagne (als ze dat nou hadden gecommuniceerd, was het gedragseffect waarschijnlijk een stuk groter geweest).
Kunst is kunst en reclame is reclame. Het kan elkaar inspireren, maar het is niet uitwisselbaar!
Wim Krop
@ Wim: Frank is met vakantie ;-) en Jort is degene die dit artikel schreef dus ere wie ere toekomt!
Stom, niet gezien. Maar het blijft even gemeend!
Wim Krop
Dank Wim voor je inzicht :)
My point exactly.
[...] Frankwatching compartilhe These icons link to social bookmarking sites where readers can share and discover [...]
Wat is kunst? Kunst moet je raken, je aan het denken zetten, een emotie oproepen. Wat dat betreft is er toch een aantal overeenkomsten met reclame. Inderdaad ook verschillen, want ik ben het eens met Wim dat reclame uiteindelijk moet leiden tot meetbaar resultaat (en inderdaad, dat wordt wel eens uit het oog verloren).
Maar ik ben blij dat deze tentoonstelling wordt georganiseerd, dus laten we ophouden om de wereld te verdelen in reclamebureaus (die alleen maar fout kunnen doen) en nieuwe media bureaus (die alle wijsheid in pacht hebben). Laten we van elkaar leren en inspireren om uiteindelijk communicatie te creëren die effectief is, maar vooral mensen raakt op een manier waarvan je zegt. “Wouw, ik wou dat ik dat had gemaakt” Dat is de kunst.
Paul, da’s precies wat ik bedoel. Inspiratie is prima, maar het resultaat – dus simpelweg: omzet – in de reclame staat centraal: daar betaalt de opdrachtgever voor. Tot zover dus helemaal eens.
Maar ik denk wel dat we ons wel eens heel goed moeten afvragen of dat resultaat wel altijd en onverkort centraal staat. Ik twijfel daar sterk aan. Leuk om mooie dingen te maken hoor en de opdrachtgever in vrienden-, relatie- en familiekring te laten geuren met die fraaie, verantwoorde campagnes. Maar als ze niets opleveren, maken we onszelf toch wel een beetje belachelijk. Gelukkig voor de reclamewereld hebben veel opdrachtgevers dat (nog) niet door…
Waarmee niet gezegd is dat effectieve reclame niet mooi of kunstzinnig kan/mag zijn. Liever wel. Maar l’art pour l’art is in de reclame nutteloos. Daar hoort het l’art pour le résultat te zijn en niets anders. In tegenstelling tot de kunst, want daar staat l’art geheel en terecht centraal.
[...] Frankwatching is uitgebreider over de tentoonstelling te lezen, maar ik kan er kort over zijn: ik vond de tentoonstelling nogal tegenvallen. Er worden in [...]
Er zitten inderdaad zo nu en dan juweeltjes tussen die weten te overdonderen. Hetzij door slimme beeldtaal, of een goede grap. Ik kan me, van de afgelopen paar jaar, echter geen reclame herinneren die me daadwerkelijk tot consumeren heeft aangezet.
Mike, de spijker op z’n kop…
Wim
Mike – deels met je eens. De effectiviteit van reclame is niet zo makkelijk te waarderen. Het doel is zelden aanzetten tot direct consumeren en veel vaker bijvoorbeeld bekendheid genereren, imago aanscherpen of kennis van het product vergroten. De stap naar direct consumeren wordt dan gestimuleerd door bijvoorbeeld DM of in-store promotions.
Het aantal mensen dat zich kan herinneren door reclame direct gestimuleerd te zijn tot aankoop is laag. Maar onbewust en/of indirect…….
MMmm, moet dan toch meteen denken aan de campagne van Axe. Het deodorant merk Axe laat zien dat reclame een enorme impact kan hebben. In eerdere spotjes heeft Axe al een beeld geschept waarbij het lijkt of mannen die Axe gebruiken alle vrouwen kunnen krijgen die ze maar willen.
Het Axe effect is nu dat Britse leraren als ze een klas binnenkomen eerst alle ramen open moeten zetten. Onder puberjongens in Engeland is Axe een enorme rage geworden en daardoor stinken alle klaslokalen naar deodorant.
Het sterke van Axe is dat ze ook goed gebruikmaken van alle andere media zoals internet, maar een leuk voorbeeld is ook te vinden op:
http://advertising1.hyves.nl/album/11801902/Art_Director/7IiA/photos/44029313/0/Debz/
PS:
Nog een briljant voorbeeld dat kunst en reclame toch samen kunnen: http://www.youtube.com/watch?v=2mTLO2F_ERY&eurl=http%3A%2F%2Fwww%25
Dit moet je zien
Ben het helemaal met je eens Wim!
Helaas is het nog steeds zo dat marketeers zich in laten palmen door een creatief bureau op de A’damse grachten en creatieven die denken de consument te kennen door 1 maal per week een persoon aan te spreken die op de grachten loopt voor het superhippe kantoor van het bureau. Blijkbaar willen creatieven eerder mislukte kunstenaars gevonden worden dan kenners van hun doelgroep. Marketeers: heb de ballen om je niet te laten imponeren door creatieven, maar denk ’s vanuit je klant!
@Paul – Natuurlijk, reclame kan een grote impact hebben. Mijn punt is dat het doel van reclame nooit creativiteit moet zijn. Het doel is altijd voordeel te behalen voor de klant, in de vorm van bekendheid, kennisvergroting, sales, etc. Creativiteit is hierin een middel. De Axe commercials zijn heel creatief, met als doel de positionering te versterken en uiteindelijk meer Axe producten te verkopen.
Overigens zie ik het Axe voorbeeld dat je noemt als groter dan reclame alleen. Dit begint met de positionering, waar ze een heel andere route kiezen dan
Ik kan mij prima vinden in de mening van de heer Possel. Dank voor de mooie uiteenzetting Jort !
[...] een interactieve vloer, deze zal reageren op je voeten. De vloer had ik toevallig gezien op deze site . Er staan nog meer leuke dingen op. Maar die vloer vond ik echt wel het gaafst! Zelf heb ik het [...]