Wat is nu precies het verschil tussen Web 2.0 en Social Media? Waar begint het een en houdt het ander op? Het antwoord is lastiger dan je op het eerste gezicht zou denken. Twee jaar geleden was vrijwel elk concept plotseling web 2.0 en nu is alles social media. Stop er een widget en een YouTube-filmpje in, en ook jouw nieuwe concept is plotseling social. Kort door de bocht, maar daar komt het vaak wel op neer. De ontstane hype rond deze begrippen maakt het er ook niet makkelijker op om deze begrippen los van elkaar te zien. In dit artikel zal ik daarom het kader rondom beide termen uiteenzetten.
Web 2.0 is de verandering van het internet als een verzameling losjes verbonden websites naar een volwaardig platform waarop webapplicaties gebouwd worden. Het wordt ook wel eens beschreven als de tweede generatie webdiensten of als de focus op usability, techniek en interactie. De term is afkomstig uit een brainstormsessie tussen Tim O’Reilly en Medialive en werd gebruikt om ontwikkelingen aan te duiden die er op wezen dat het internet na de dotcom bubbel helemaal niet gecrasht was, maar dat er juist een fundementele verandering in de aard van de dienstverlening is ontstaan.
Meest notoir aan web 2.0 is de hernieuwde aandacht voor enerzijds de bruikbaarheid en anderzijds de onderliggende techniek van webdiensten. Met het oog op bruikbaarheid staat web 2.0 vooral bekend om gradients, grote knoppen, 14 punts Verdana en natuurlijk ronde hoeken. Wanneer je de onderliggende techniek als uitgangspunt neemt, zag je vooral het opkomen van RSS als het ultieme syndicatiemiddel, het makkelijker worden van het uitwisselen van gegevens tussen diensten via API’s en de creatie en hergebruik van nieuwe applicaties via webinterfaces. Ik vind Open Social van Google een goed voorbeeld van dit soort ontwikkelingen.
Social Media is het delen van verhalen, kennis en ervaringen via online media. Je hebt het dan over conversaties tussen personen, ondersteund door online tooling. Denk bij tooling aan zaken als fora, blogs, widgets en sociale netwerken. Doordat social media strategen het vaak hebben over de mogelijkheden van deze platformen, is het als toehoorder nog wel eens lastig om het onderscheid tussen web 2.0 en social media te maken. Wanneer je het over web 2.0 hebt dan spreekt men immers vaak over dezelfde platformen. Hoe moet je dan het verschil tussen web 2.0 en social media zien?
Web 2.0 is een ontwikkeling die social media faciliteert. Het internet is van vroeg af aan een sociale omgeving geweest. Een simpel voorbeeld van dat feit is de introductie van zogeheten message boards nog voor internet buiten militaire en academische kringen werd gebruikt. Message boards zijn historisch gezien een voorloper van wat wij nu fora noemen en waren vaak sober en lastig in gebruik. Dat neemt echter niet weg dat conversaties ook toen al gevoerd werden via deze boards, en andere platformen zoals usenet!
Wat is veranderd?
Wat er veranderd is met Web 2.0 is dat het steeds makkelijker is geworden om deel te nemen aan conversaties. Al is het maar indirect door je waardering uit te spreken in de vorm van het stemmen op een YouTube video. De platformen waarop deze conversaties plaatsvinden zijn echter niet wezenlijk van functie veranderd. Wat er wel veranderd is:
- Door het ontstaan van een veelvoud aan platformen is de conversatie decentraler geworden.
- Gebruiksvriendelijke interfaces maken het deelnemen aan conversaties en het hergebruik van informatie gemakkelijker.
- De impact is door de groei van internet en het wegnemen van toegangsdrempels groter geworden.
- Meta-informatie is een nieuw, maar steeds belangrijker wordend aspect van deze conversaties.
Dit zijn maar een paar voorbeelden natuurlijk, maar ik hoop hiermee de verwarring rondom web 2.0 en social media enigzins te hebben weggenomen. Natuurlijk zijn er lezers die het niet helemaal of totaal niet eens zijn met de manier waarop ik deze begrippen omschrijf en tegenover elkaar afzet. Mocht dat zo zijn, dan wil ik jullie graag uitnodigen om mee te denken over het probleem wat ik in de inleiding schetste. Reacties zijn welkom via de comments, je eigen blog (wel een trackback graag), twitter, friendfeed, e-mail of welke andere online omgeving je ook wenst te gebruiken. Uiteindelijk leven we in een tijdperk van decentrale communicatie ;)
Joery Bruijntjes adviseert en ondersteunt met zijn bedrijf Sparkly Media bedrijven bij de inzet van online media.
Mike van Hoenselaar 
Patty 
Samuel Driessen 
Els 
Klaas v. Dijk 
Zelf denk ik dat Web2.0 niet zo heel veel faciliteert, maar dat is meer omdat ik Web2.0 zie als een concept / containerbegrip. Web2.0 geeft een bepaalde richting aan die in gang is gezet, social media is wat mij betreft een van de verschijningsvormen van de concepten die onder Web2.0 hangen.
Het verschil voor mij is dan ook dat de social media een verschijningsvorm is van de concepten Web2.0 (dus concept vs ‘tastbare’ verschijningsvorm).
Inderdaad, social media lijkt mij een toepassing van ‘Web 2.0′
Als social media een verschijningsvorm is van web 2.0 in jullie ogen, hoe verklaar je dan de aanwezigheid van sociale platformen vóór dat web 2.0 als gedachtegoed gemeengoed werd? Dat is precies wat ik in dit artikel wil aankaarten namelijk. Social media is helemaal geen ‘effect’ van web 2.0 wat mij betreft, zoals ik in het artikel aangeef.
Web2.0 was niet een upgrade van een stuk software. Dus het was niet zo dat in de jaren 90 nog Web1.0 draaiden en dat op een moment een datum en een tijd geprikt is om up te graden naar een nieuwe versie. Het is juist een organische ontwikkeling geweest die zelfs al eind jaren tachtig gestart is (met onder andere de community The WELL). Hierdoor zijn bepaalde concepten al eerder tot uiting gekomen.
Op een moment waren er zodanig veel van dit soort ontwikkelingen dat er iemand (zoals je aanhaalt: Tim O’Reilly) er toen een stempeltje op heeft geplakt dat het web op dat moment een zodanig fundamentele verandering had doorgemaakt dat we konden spreken van een second coming in en op het web.
Intrigerend het web 2.0 verhaal, maar zoals het artikel waaruit je eerste image komt zegt… de marketers beginnen al lang hoe meer een afkeer te krijgen van web 2.0, nit vanwege de super functionaliteiten die het met zich meebrengt, maar wel door de ICT wereld, die op alles wat maar beweegt web 2.0 plakt. In het hetzelfde artikel (dat over de trends in 2009 gaat, uitgebracht door MarketingVox) was eveneens te lezen dat veel marketers eindelijk de basis goed willen aanpakken, wat een super trend is.
Dit laatste sta ik toe te juichen, want veel bedrijven hebben hun 1.0 nog niet in orde, maar willen dan wel al 2.0 tools implementeren. Denk dat de crisis het realisme gaat terugbrengen en het gebruik van buzz words zoals web 2.0 zal doen afnemen… een hoop, maar we zullen pas op 31 december 2009 weten of het ook zo is ;-)
Hans
http://www.onlinemarketingmanager.be
Even terug naar de kenmerken van Web 2.0, zoals door Tim O’Reilly aangegeven:
1. Harnessing Collective Intelligence
2. Rich User Experiences
3. The Web as Platform
4. Data is the Next Intel Inside
5. End of the Software Release Cycle
6. Lightweight Programming Models
7. Software Above the Level of a Single Device
Mbv bovenstaande principes/kenmerken ben je in staat onder andere Social Media te leveren.
Op het platform (netwerk, Web 2.0 dus) zijn de regels voor het zakendoen anders geworden.
Social Media biedt gebruikers de mogelijkheid waarde toe te voegen, deze social media worden dus geboden op het Web 2.0 platform.
Social Media is een enabler voor het delen van informatie, toegang verkrijgen tot informatie en samen dingetjes doen.
De term Web 2.0 is een eigen leventje gaan leiden. Een gebruiker interesseert het nl. niets of iets User Generated Content genoemd wordt, of dat er webservices actief zijn, of dat het een platform is, of dat er AJAX wordt gebruikt. Wat XML is (ATOM, RDF, RSS), wat API’s (REST en SOAP) zijn of WSDL. De gebruiker wil gewoon sociaal doen en heeft tot zijn beschikking een heel arsenaal aan sociale media.
De sociale media zijn veelal gebaseerd op Web 2.0 principes.
Tim Berners Lee vindt de term Web 2.0 vakjargon, en als dit betekent dat je blogs en wikis gebruikt, dan is het interactie tussen mensen.
Wat mij betreft, Social Media is dan ook interactie tussen mensen, Web 2.0 is de (functioneel/technische) enabler voor deze interactie.
[...] Wat is nou eigenlijk het verschil tussen web 2.0 en social media? In eerste instantie is dit moeilijk vast te stellen. Dit artikel geeft een prima uitleg over de [...]
Een correctie: niet Tim O’Reilly maar Vice-President P. Dale Dougherty van O’Reilly bedacht de term Web 2.0 begin 2004.
[...] Het verschil tussen Web2.0 & Social Media [...]
@Rick: als je het artikel even terugleest zul je zien dat ik nergens suggereer dat Web 2.0 een soort van ‘software-upgrade’ is geweest. Je hebt gelijk wanneer je zegt dat Web 2.0 al langer in opkomst was. Dat is ook exact het issue van die discussie geweest: vrijwel de hele internetbranche stortte in na de dotcom bubbel. De bedrijven die overeind bleven staan hadden iets gemeen wat de gesneuvelde partijen niet hadden. Die eigenschappen, insteek, dat gedachtengoed of hoe je het ook wilt noemen is wat door Dale Dougherty als web 2.0 werd omschreven.
@Hans: het plaatje heb niet uit dat artikel overgenomen waar je aan refereert. Eerder een sigaar uit de oude doos. Het is één van de afbeeldingen die al langer circuleren bij artikelen over web 2.0
Dat terzijde ben ik het met je eens dat er een duidelijk toenemende negatieve houding ten opzichte van de term web 2.0 is. De term wordt zoals je aangeeft simpelweg overhyped. Ben het met je eens dat de veranderingen die er mee bedoeld worden ook zonder zulk jargon wel besproken blijven worden!
@Jaap: Eens, maar ik volg je punt even niet. Het is inderdaad zo dat moderne social media gebouwd worden op platformen die we onder de noemer Web 2.0 beschrijven maar dat betekend nog niet dat social media een voortvloeisel daar van is. Zoals ik al aangaf in het artikel: web 2.0 heeft het fenomeen social media simpelweg enorm versterkt.
@Joey mijn reply was op je comment van gisteren om 11:46, met daarin de vraag hoe we verklaren dat er sociale platformen waren alvorens web2.0 er was. Mijn verklaring was dus dat concepten benoemd in web2.0 al lang voor het labeltje web2.0 rondwaarden op Internet.
@Rick: Oké, nu volg ik je weer. Web 2.0 was inderdaad meer een aangewezen punt in een langer lopende ontwikkeling dan een plotselinge gestaltswitch. Dat ben ik met je eens.
Web2.0 is, afgezien van wat er in dit draadje allemaal is beschreven c.q. bediscussieerd, in de ogen van de consument vooral een marketing term waar marketeers gretig gebruik van maken.
Als een bedrijf iets met 2.0 doet, zal het wel hip (open en eerlijk) zijn. Hetzelfde effect dat vaak met ‘groen’ gepoogd wordt te bereiken. Uiteindelijk is People, Profit & Planet ook tot een volwassen onderdeel van het primaire bedrijfsproces van vele organisaties gegroeid.
Als we het dan toch over perceptie hebben. Grappig dat veel mensen denken dat Apple zo’n open innovatief bedrijf is. Andrew Keen noemde Apple tijdens Marketing3 in Media Plaza een fascistische organisatie (combinatie commercie + alleenheerschapij).
Social (media) bekt gewoon lekker en appelleert prima aan onze polderiaanse instelling van samen werken en samen beslissen. Folksonomy is uiteindelijk ver voor Web2.0 door ‘Paars’ uitgevonden :) .
Merken die claimen dmv social media met de doelgroep in contact te staan, geven de consument een prettig gevoel c.q. merkbeleving. Er wordt tenslotte naar ons geluisterd. Mooi voorbeeld is nog steeds UPC met zijn webcare team dat destijds de merkbeleving via sociale interactie positiever moest maken.
2.0 geeft tevens aan dat iets disruptief is en dat het (dus automatisch) een verbeterd beeld schept van de vorige versie/product.
Ik ben het met Joery eens dat Social Media mogelijk wordt gemmaakt door Web2.0 technologie. En toch geeft de term Web2.0 mij meer het gevoel van een ‘Beweging’ dan dat iets van technische aard. IMHO wel een gehypte beweging.
Ralph
@Ralph: Dank voor je bijdrage!
Kleine toevoeging: social media marketing kan naast direct contact met je online doelgroep aangaan ook gebruikt worden om de communicatie tussen de leden van die groep te versterken. Je taak als bedrijf/merk zijnde zou dan meer gericht zijn op het bevorderen van de onderlinge communicatie. Bijvoorbeeld door het aanbieden of creeeren van (semi-)officieel gesteunde communicatiekanalen.
@Joery
Mee eens. Dat zijn dan wel de bedrijven die het los durven laten. Kan m.i. alleen als je bedrijf c.q. product authentiek is. Als alles klopt, dan heb je ook geen overmatige controle rondom je merkbeleving nodig.
@joery
flinke discussie heb je hier op gang gekregen, je haalt ook wel een gevoelig punt aan… Juist doordat web2.0 en social media het stempel “open” hebben meegekregen heeft een hele zee aan mensen hier een definitie aan gegeven/voor bedacht.
Zonder hier te willen definieren denk ik dat (social) media onderdeel zijn van zowel het oude als het nieuwe web. Met de verandering van het web in 2.0 zijn ook sociale media veranderd…. of is het omgekeerd, zijn eerst sociale media veranderd en is daar de term web2.0 aan gehangen…?
@Vincent: ik ben blij verrast met de vele reacties!
Ik ben het met je eens dat social media een kernpunt is van het web. Dat is ook iets wat ik in mijn artikel naar voren probeer te brengen; namelijk dat sociale platformen al veel langer bestaan dan men zich vaak realiseert.
Wat de veranderingen betreft, ik denk dat je het beste kunt stellen dat het web geleidelijk veranderd in de loop der jaren en dat social media meeveranderen. Social media is namelijk niet iets wat los staat van het web maar is er juist een integraal onderdeel van.
[...] http://www.frankwatching.com/archive/2009/01/09/het-verschil-tussen-web-20-social-media/ Joery Bruijntjes adviseert en ondersteunt met zijn bedrijf Sparkly Media bedrijven bij de inzet van [...]