Er is al heel erg veel geschreven over Web 2.0; wat het is, wat het niet is, wat er anders is in vergelijking met Web 1.0, wat de impact is op mens en organisatie en nog veel meer. Ook ik ga beschrijven wat Web 2.0 is. Maar deze keer met een wetenschappelijke insteek.
Voor de wetenschap is Web 2.0 nog een vrij nieuw onderwerp en nog niet veel publicaties zijn aan dit onderwerp gewijd. Toch zijn er verschillende raamwerken beschikbaar, waarvan die van Stocker, Dösinger et al. (2007) het beste is. Het beste, omdat bijna alle andere raamwerken in die van Stocker et al. te plaatsen zijn. Hun raamwerk bestaat uit drie aspecten die worden vergezeld van drie bijbehorende disciplines, die Web 2.0 beschrijven. Stocker et al. geven aan dat Web 2.0 bestaat uit een set van a) behulpzame technologieën (ICT), b) een sociaal fenomeen wat resulteert in het creëren van communities (sociologie) en c) een creator van bedrijfswaarde (bedrijfskunde).
De drie aspecten van Web 2.0
Sociale Aspecten
Het sociale aspect van Stocker et al. refereert naar een andere manier van denken met betrekking tot het gebruik van internet. Traditioneel is de gebruiker alleen maar passief betrokken, doordat deze alleen content kan bekijken. Met de opkomst van Web 2.0 kunnen gebruikers actief mee doen door het genereren van content op internet. User Generated Content (UGC) maakt gebruik van een internet platform voor het creëren, delen, uploaden, of remixen van data (Tapscott & Williams, 2006; Anderson, 2007; Cha, Kwak et al., 2007). Een andere bekende sociale techniek is collectieve intelligentie of wijsheid van de menigte (Högg, Meckel et al., 2006; Anderson, 2007). Hierbij wordt Web 2.0 ingezet om mensen en kennis bij elkaar te brengen, want een groep is slimmer dan de groepsleden individueel (Heylighen, 1999). Wikipedia is hiervan een duidelijk voorbeeld.
Waarom mensen meewerken aan dit soort initiatieven is uitgewerkt door Janzik en Herstatt (2008). Enkele redenen om te participeren die zij geven zijn: plezier, macht, status, vertrouwen of compensatie in de vorm van producten en diensten. Hoe dit verder in elkaar steekt gaat richting de sociologie en zal ik hier niet verder uitwerken.
Technische Aspecten
Het technische aspect van Web 2.0 is onder te verdelen in a) ondersteunende technologieën en b) applicaties of services (Anderson, 2007). Voorbeelden van ondersteunende technologieën zijn Really Simple Syndication (RSS), Asynchronous JavaScript and Xml (AJAX) en Application Programmable Interfaces (or API’s). Deze maken de zogenoemde applicaties of services mogelijk. Bekende voorbeelden van applicaties zijn Wiki’s, blogs, sociale netwerken en mashups.
Bedrijfs Aspecten
Het laatste aspect van Web 2.0 is het bedrijfsaspect, want Web 2.0 wordt altijd ingezet om een waarde te creëren. Tapscott en Williams (2006) beschrijven dit uitgebreid in hun wikinomics business models. Tapscott en Williams geven een mooi voorbeeld van het gebruik van collectieve intelligentie (Harnessing Collective Intelligence) bij een goudmijnbedrijf. Het bedrijf maakte al haar geologische data publiekelijk toegankelijk en vroeg aan het publiek om suggesties te geven waar goudaders zouden moeten zitten. Ze kregen 110 reacties, waarvan 50% nieuwe locaties aanwezen en 80% van deze nieuwe locaties leverden goud op (Tapscott & Williams, 2006, p16-17). Een ander voorbeeld is de hefboom van de longtail (Anderson, 2007; Brynjolfsson, Hu et al., 2007; Musser & O’Reilly, 2007; Anderson, 2008) om met Web 2.0 waarde te creëren.
Conclusie
Web 2.0 en Web 2.0 toepassingen bestaan uit drie aspecten: een sociaal, technisch en bedrijfs- aspect. Samen vormen deze een Web 2.0 toepassing. De nadruk ligt hier op samen, want ik heb geen aanleiding in de literatuur gevonden dat een van de aspecten leidend is ten opzichte van de andere aspecten. Wanneer een van de drie aspecten ontbreekt, zal het dan ook niet voldoen aan het predicaat Web 2.0.
Nu rest slechts de vraag waarom het interessant is om exact te weten wat Web 2.0 is. Voor veel mensen is Web 2.0 een onduidelijk begrip, terwijl ze het wel dagelijks gebruiken. Door Web 2.0 op te splitsen in drie simple concepten wordt het bespreekbaar en wordt er een gezamenlijk referentiekader gecreëerd. Hierdoor kunnen de discussies met betrekking tot Web 2.0 beter gevoerd worden. Alle betrokkenen hebben het dan over hetzelfde onderwerp en kunnen dus meer op de inhoud letten. Als ik schrijf dat ik een appartement heb gekocht weet iedereen wat dit is. Wanneer ik schrijf dat ik een Web 2.0 applicatie heb ontwikkeld, is dit nog veel te onduidelijk.
In het volgende artikel zal ik verder ingaan op de Web 2.0 aspecten en op het meetbaar maken van een Web 2.0 toepassing, zodat toepassingen met elkaar te vergelijken zijn.
Dit is een onderdeel van mijn onderzoek naar het gebruik van Web 2.0 in de reis, retail en gezondsheids- sector gefaciliteerd door Accenture. Oorspronkelijk in het Engels geschreven en voor Frankwatching samengevat en vertaald (zie ook deel 2 Web 2.0: Toepassingen vergelijken). Heb je interesse in het volledige stuk of in mijn onderzoek, laat dan even een reactie achter!
Patrick Mulder (AdFi 
Martijn van Beek 
Carel 
Jay 
Mark Appel 
Beste Sjoerd,
Heb je de tekst door software laten vertalen in het nederlands, er staan heel veel grammaticale fouten in en is daardoor moeilijk leesbaar.
Groeten,
Beste Koen,
Er is hier iets misgegaan met het versiebeheer, waardoor een oude versie (inderdaad met tekstuele/grammaticale fouten) live gegaan is. heel vervelend! We hebben het hersteld en hopen dat je deze versie goed leesbaar vindt.
Groet,
Karianne
Hallo Sjoerd,
Aardig introstuk. Heeft bij mij in ieder geval wel de interesse gewekt naar hoe er vanuit wetenschappelijk perspectief naar de webontwikkelingen wordt gekeken. Ik blijf volgen …
Hey Sjoerd,
Leuk ik ga je publicaties volgen. Alleen de vraag: wat is het bedrijfsaspect van wikipedia? Of zie je wikipedia niet als WEB2.0??
Als je meer wilt weten over web2.0 en onderwijs dan moet je dat maar laten weten.
Groeten,
Mark
Ik ben ook erg nieuwsgierig naar het volgende artikel en goed dat jullie zo snel de content hebben aangepast.
@Mark:
Ik denk dat Wikipedia een zeer summiere vorm van Web 2.0 is (áls het al Web 2.0 is). Het sociale aspect heeft bij Wikipedia duidelijk de overhand, maar vooral op het gebied van techniek voldoet het nog niet helemaal aan wat “men” Web 2.0 beschouwt.
Ik denk niet dat Wikipedia een direct bedrijfsaspect heeft (lees: het levert niet direct iets op), al zou je kunnen beargumenteren dat kennisdeling iedereen ten goede komt en daarmee het intelligentieniveau van de lezers ;-)
Mvg,Reinier.
Beste Sjoerd,
Interessant stuk, ik ben benieuwd naar de volgende artikelen!
Groet,
Maaike
Sjoerd
ik ben momenteel onderzoek naar het doen over de impact van social media op mijn organizatie en daar hoort ook een stukje theoretical backbone bij natuurlijk. Zou ik het hele (engelse) artikel kunnen krijgen?
gr
Peter
Leuk artikel, zelf er nog niet helemaal uit mbt de dimensie “bedrijfsaspecten”, wellicht dekt een label als waardetoevoeging of waardecreatie de lading beter. Met name ook in bijvoorbeeld een overheidscontext. Web 2.0 is juist ook interessant omdat het nieuwe entiteiten mogelijk maakt die bijvoorbeeld geen overheid maar ook geen bedrijf zijn. Benkler heeft daar leuke dingen over geschreven.
toch iets niet helemaal goed gegaan met het het vervangen van de vorige teksten: er staan nog steeds tekstuele fouten op (bijv: technische aspect van Web 2.0 is onderverdelen in…)
toch nog even iemand met een kritische blik naar de teksten laten kijken?
jammer.. want verder interessante site!
Bedankt voor de leuke reacties! Er zullen nog minimaal twee delen volgen.
@Reinier en @Mark
Ik ben van mening dat Wikipedia wel een goed voorbeeld is van een Web 2.0 toepassing. Technisch is het ontwikkeld op het wiki-systeem, het sociale aspect is dat iedereen kan bijdragen (en dit ook daadwerkelijk doet) en de waarde creatie is in dit geval niet in de vorm van euro’s maar in de vorm van kennis/encyclopedie.
OK! dan vind ik het model interessant wanneer bedrijfsaspecten wordt veranderd in “waarde creatie”! (misschien te integreren in de value chain van Porter? Dan heeft het weer waarde voor een bedrijf :))
@Reinier: Wikipedia is één van de belangrijkste ontwikkelingen op basis van WEB2.0, misschien niet de technisch meest geniale maar qua verandering in de beleving en gebruik van internet zeker wel!
Mijn vraag is eerder: bestaat WEB2.0 wel? In de evolutie van de mens praten we ook niet over een betaversie, mens 1.0 en mens 2.0?
2.0 is wat mij betreft een ongelukkige aanduiding, iets als Social Web oid had beter geweest. Maar zolang men zich realiseerd dat het inderdaad niet om een volgende versie gaat, maar om verandering in gebruik, maakt het wel snel duidelijk waarover gepraat wordt.
Wat vinden jullie overigens van de technische aspecten? In mijn beleving zijn die wat minder belangrijk en interessant dan de sociale/maatschappelijke gevolgen, en zijn in een faciliterende rol. De techniek komt immers uit de “1.0″ era (bah daar gaan we weer..), en de sociale en bedrijfs aspecten zijn dan wel weer 2.0.. Hoe ga je hierin je onderzoek mee om Sjoerd?
[...] Blauw onderzoek. Hij publiceerde zijn bevindingen o.a. via Frankwatching in een artikel genaamd Web 2.0: Een wetenschappelijk perspectief. Interessant voor diegene die internet voor een organisatie of bedrijf gebruikt (dus ook de [...]
@harm
De technische aspecten zijn inderdaad faciliterend echter wel noodzakelijk. Zoals ik aangeef zie ik geen aanleiding om te denken dat een van de aspecten leidend is ten opzichte van de andere aspecten. Het volgende artikel zal gaan over het vergelijkbaar maken van Web 2.0 applicaties. En het technische aspect wordt dan ook vergeleken. Een limitatie in mijn onderzoek is de zichtbaarheid, niet altijd is het zichtbaar welke technieken wordt gebruikt. Maar hier meer over een toekomstige artikelen.
Goed te zien dat er behoefte is aan een wetenschappelijke benadering. Gezien de reacties denk ik dat het wel nodig was/is.
Zou ik het gehele artikel mogen ontvangen. Ben zeer geinteresseerd in de toepasbaarheid bij mijn eigen denkwijze en klanten.
Beste Sjoerd, ik ben geinteresseerd in het vervolg.
Sjoerd, inderdaad,
de faciliterende functie van de technische aspecten in het model zijn noodzakelijk én dus erg belangrijk. Je kan het vergelijken met het rijden van een auto van A naar B. De meeste mensen snappen niet hoe de motor in elkaar steekt, maar de motor is welzeker noodzakelijk om van A naar B te komen. Dit maakt het niet minder belangrijk. Faciliterend, maar ‘de motor’ achter dit proces.
Ik ben op dit moment bezig met de formulering van een model wat bedrijven kan assisteren in het benaderen van verschillende users van social media, voor mijn Msc.’s thesis, op marketing gebied met behulp van het Forrester model (forrester research;social technographics,08), misschien ook wel interessant voor jou. MIsschien dat we elkaar kunnen helpen, ik zait nog wel in de begin stage.
groet
Felix van Hoften, 2e jaars MSc. Marketing Management
Hoewel e.e.a. in de “Internet wereld” is ontstaan, vanuit de Technische Aspecten, denk ik dat bij Web 2.0 (toepassingen) de Sociale Aspecten bepalend zijn. Bij “Het Nieuwe Werken” zien we dat de mentale kant (mens) meer aandacht nodig heeft dan de technische en fysieke/omgeving kanten. Nu is HNW niet gelijk aan Web 2.0 (hoewel men dat soms wel denkt en er zijn uiteraard raakvlakken). Uiteindelijk moeten deze Web2.0/HNW middelen rondom de mens gaan werken. Ik verwacht daarom bij de invoering van een Web 2.0 toepassingen een zwaartepunt op Sociaal. Maar ik ben geen wetenschapper ;-) Volg graag je verdere verhaal.
Dag Sjoerd
Helder artikel. Ik zou graag het volledige rapport willen hebben.
tx
marianne
“Traditioneel is de gebruiker alleen maar passief betrokken, doordat deze alleen content kan bekijken. Met de opkomst van Web 2.0 kunnen gebruikers actief mee doen door het genereren van content op internet.” <- Daar stap je wel erg makkelijk over het feit heen dat je al decennia lang brieven kan inzenden, kan inbellen en op andere wijzen een bijdrage kunt leveren aan uitingen in de media.
Daar komt bij dat alle redacteuren, programmamakers en dies meer ook ‘mediagebruiker’ zijn. Er wordt te vaak heel makkelijk een lijn getrokken in de trant van “hier had men geen stem en toen gebeurde er dit waarna iedereen ineens mee kon doen”, maar voor het ‘2.0′ tijdperk was er ook al interactie, net als dat er hele volkstammen nu nog altijd passieve gebruikers zijn.
Wil je dit wetenschappelijk benaderen, dan zou je m.i. ten eerste al onderscheid moeten maken tussen gebruikers die participeren door een intrinsieke motivatie en gebruikers die door externe omstandigheden worden gemotiveerd. De intrinisiek gemotiveerde groep zijn de bestaande RTV redacteuren maar tevens de Wikipedia redacteuren, bloggers etc die vanuit eigen inzicht en behoefte zelfstandig of in groepsvorm publiceren. Deze groep is groter geworden, maar als je naar de totale gebruikersgroep kijkt is dit nog altijd een marginale hoeveelheid.
De overige participanten reageren voornamelijk op prikkels als een uitnodiging om een review te schrijven, een artikel op AD.nl of een krabbel van een vriend(in) op Hyves. Prikkel je hen niet, dan participeren ze waarschijnlijk ook niet. Feitelijk zijn zij dezelfde passieve gebruikers als voorheen; Als je ze opbelde namen ze op. Opnemen zonder dat er iemand belt zullen de meesten niet doen. ;-)
Beste Sjoerd,Leuk begin van je drieluik. Vind het een verrijking dat er op Frankwatching nu ook pogingen worden gedaan om meer te schrijven over trends vanuit de wetenschap, oftewel “the look behind the curtains”. Naar mijn mening geeft dat veel dieper inzicht dan alleen te schrijven over de trends van de dag, datgene wat zichtbaar is op het podium vóór het gordijn.Verder is het wellicht interessant om de impact van Web 2.0 op sociaal vlak door te trekken naar impact op cultureel niveau? Een boek dat dat op ongeevenaarde wijze doet voor nieuwe media in het algemeen is “The Language of New Media” van Lev Manovich. Time’s 2006 person-of-the-year “You” / en Keen’s “The Culture of the Amateur” zijn in mijn smaak ook een argument voor het feit dat het om een culturele omslag gaat.
Momenteel ben ik zelf ook aan het afstuderen op een onderwerp dat wel links heeft aan dit stuk. Ik onderzoek gebaseerd op de strategische management /innovatie literatuur waarom het een toenemende noodzaak wordt om o.a. Web 2.0 IT te gebruiken, ingegeven door de huidige macro-ontwikkelingen op globaal niveau. Zodra het af is zal ik er hier ook een stuk over schrijven, en als je interesse hebt kan ik je dan ook het origineel sturen.
Graag zou ik trouwens ook je originele, engelse stuk willen lezen. Lijkt me interessant!Groeten,Jochem
Ben erg benieuwd hoe je dit aan gaat pakken. Ik blijf je artikelen in elk geval volgen. Zelf geloof ik totaal niet in een wetenschappelijk onderzoek naar ‘web 2.0′. In elk geval niet zoals je het nu formuleert. Ik vind de drieluik nietszeggend. Web 2.0 bestaat volgens mij gewoon niet en is imho meer een marketingterm.
De technologie-factor is wellicht de meeste vage en het minst belangrijke aspect. Dat je met behulp van Javascript gegevens kan ophalen maakt internet nog niet sociaal en creert nog geen bedrijfswaarde. Waar ligt trouwens de grens met betrekking tot technologie? Good old HTML, PHP en ASP werd ook al in de ‘web 1′ periode gebruikt. Ook niet alle ‘web 2.0′-initiatieven creeren bedrijfswaarde.
Interessant wordt volgens mij de vraag waarom mensen enigszins sociaal zijn en participeren op internet. Wat maakt het dat ze een blogpost over een product schrijven, een suggestie geven op Dell Ideastorm, reaguuren op Geenstijl etc. Waarom Twitteren sommige mensen, maar veel jongeren bijvoorbeeld weer niet? En voor organisaties: hoe kun je effectief gebruik maken van dit soort crowds op internet. Bv. ten behoeve van (open/user) innovatie, productverbeteringen, marketing etc.
[...] Web 2.0: een wetenschappelijk perspectief [...]
@Baantjer: om te beginnen denk ik dat het voor iedere auteur lastig is om dergelijke stukken te schrijven voor een publiek dat zijn mening al heeft gevormd, met het gevolg dat zij met een vrij sterk gekleurde bril bekijken wat er gezegd wordt.Dat drieluik an sich is inderdaad nietszeggend, maar je moet het denk ik meer zien als een raamwerk dat gebruikt kan worden om een classificatie te formuleren. Binnen die drie pijlers moeten duidelijke criteria worden geformuleerd die het omslagpunt naar van 1.0 naar Web 2.0 markeren. En zo’n omslagpunt is an sich natuurlijk nooit scherp, omdat het een ontwikkeling betreft.Als ik zelf wat criteria zou moeten formuleren:
- op sociaal gebied is de verandering dat mensen op Web 2.0 zelf iets bijdragen / produceren ipv alleen consumeren.
- Op technisch gebied: veel input via Internet van een breed publiek vereist de combinatie van laagdrempelige implementatie van HTML form-elementen, ondersteund door een database-driven server technologie. Die laagdrempelige implementatie is dan AJAX methodes. Dus in Web 2.0 is deze combinatie key technologische enabler, niet de afzonderlijke delen.
- qua bedrijfskundig aspect: de grenzen van de organisatie worden opnieuwd gedefinieerd door Web 2.0 technologie. Business modellen moeten er itt tot vroeger op gericht zijn dat de organisatie op allerlei verschillende niveau’s en gebieden direct interacteert met zijn omgeving om kennis te verwerven, ipv informatie uit te dragen.
Hey Sjoerd,
De online media/marketing wereld kan wel een gedegen wetenschappelijke basis gebruiken ja. Te vaak wordt dit genegeerd. Zelf probeer ik met mijn bedrijf StepFree en weblog Bijgespijkerd juist die schakeling tussen wetenschap en prakrijk te maken. Vanuit mijn universitaire opleiding zie ik regelmatig dat er meer links zijn tussen wetenschap en praktijk dan veel mensen denken.
Ik ben benieuwd naar je volgende posts, succes!
Hi Sjoerd, interessante opening. Ben met met Philip Konings (en anderen) bezig geweest met een model voor E-Business te ontwikkelen. Philip heeft de wetenschappelijke onderbouwing gedaan. Misschien kan je contact met hem opnemen?
Zelf ben ik daarna bezig geweest samen met Martijn de Koning en Tessa van Doremaele om een groeimodel op te zetten voor Enterprise 2.0 binnen de organisatie: het WI3 groeimodel. Nog geen wetenschappelijk model maar toch. Onze bevindingen worden in 3 wekelijkse posts gepubliceerd op Marketingfacts, de eerste is inmiddels live: Enterprise 2.0 in de organisatie: van groeimodel tot succesfactoren!
Ook wij gebruiken de drie geschetste perspectieven. Op basis van het E-Business Maturity Model onderzoek en de ervaringen met het WI3 groeimodel, ben ik tot de conclusie gekomen dat deze 3 basiselementen in ieder geval uitgebreid moeten worden tot 4. Hoofdonderdelen die ik zie zijn: 1) Social / employee perspectief, 2) Business perspectief, 3) Organisatie perspectief en 4) Technologie perspectief.
Hierbinnen zijn in mijn ogen 12 onderwerpen van onderscheidend belang om naar te kijken: 1) Social / employee perspectief: social media focus, content management, cultuur2) Business perspectief: visie & strategie, leiderschap & commitment, aansturing & integratie3) Organisatie perspectief: community management, richtlijnen & procedures, metrics & measurement4) Technologie perspectief: tools, architecture, platform
Als je dit combineert met groefasen krijg je een praktisch model dat bedrijven kan helpen enterprise 2.0 succesvol in te zetten. Wordt vervolgd …
[...] Web 2.0: een wetenschappelijk perspectief [...]
[...] Web2.0 werd een containerbegrip. Alle sites in of na 2005 gebouwd die iets nieuws ten tonele brachten zijn 2.0. Gewoon omdat het zo fijn klinkt. Maar wat het is? Sjoerd Blauw waagt in juli 2009 op Frankwatching een poging om vanuit een wetenschappelijk insteek tot een definitie te komen. Sterkte Sjoerd! [...]
@Sjoerd, korte update. Post geschreven over een opzet ‘Enterprise Social Media Maturity Model‘. Benieuwd naar je reactie.
Dat web 2.0 niet bestaat is natuurlijk de reinste kak. Je geeft zelf al aan dat het een marketingterm is, dus het bestaat. Ook de opmerking dat het model op niets is gebaseerd vind ik onzin. Ik heb het gisteren allemaal doorgelezen en ga niet nog een keer alle comments doorlezen dus vergeef me wanneer ik het niet juist aanhaal. Ik ben het eens met de opmerking dat het bedrijfs aspect vervangen zou moeten worden door waarde creatie.
Ik ben momenteel aan het afstuderen op het thema online sociale netwerken (hierna SNs) en vind dit een erg interessant artikel, ik ga zo het vervolg lezen. Ik kan het boek “Throwing sheep in the boardroom” van Fraser & Dutta aanbevelen, hier in worden SNs in een historisch perspectief gezet en worden interessante praktij voorbeelden aangekaart. Ik vind het persoonlijk een moeilijk boek, maar het is zeer zeker het lezen waard!
Mvg,
Jordi Looyschelder, student CMD aan de HRO.
[...] Blauw onderzoek. Hij publiceerde zijn bevindingen o.a. via Frankwatching in een artikel genaamd Web 2.0: Een wetenschappelijk perspectief. Interessant voor diegene die internet voor een organisatie of bedrijf gebruikt (dus ook de [...]