Einde in zicht voor Nederlandse uitgevers

36

Door van Vermond Adviesgroep

Print

op donderdag 25 maart 2010 om 10:00 uur

Rapport 'uitgever aan het woord'Het einde voor Nederlandse uitgevers nadert. Over een paar jaar zullen er nog maar een paar Nederlandse uitgevers zijn, het merendeel zal gaan verdwijnen. Ondergegaan aan tunnelvisie, starheid, innovatieweigering, verdrongen door Apple en Google. De belangrijkste uitkomsten van het rapport ‘De uitgever aan het woord 2010’ bespreek ik in dit artikel.

Zeven jaar op rij wordt aan de Nederlandse uitgevers gevraagd ‘wat doet u nu?’ en ‘wat doet u over twee jaar’. Deze vragen worden gesteld op het gebied van strategie, producten, diensten en inkomstenmodellen. Het onderzoek geeft inzicht in de activiteiten en toekomstverwachtingen van uitgevers. Bepaalde uitkomsten zijn op zijn minst opmerkelijk te noemen en voorspellen weinig goeds voor de komende jaren. De belangrijkste vragen en conclusies worden in dit artikel behandeld en voorzien van een kritische noot.

Vragen

Welke primaire strategische focus had je in 2009 hadden en welke wil je hebben in 2010?

  1. Het versterken van de printproducten, gericht op de huidige doelgroep
  2. Het vernieuwen naar digitale producten, gericht op de huidige doelgroep
  3. Het veroveren van een nieuwe doelgroep met printproducten
  4. Het verkennen van digitale producten, gericht op een nieuwe doelgroep

Rapport: “De primaire strategische focus van uitgevers lag in 2009 overwegend op de huidige doelgroep. 68 procent van de uitgevers gaf aan zich te richten op de huidige doelgroep, terwijl 10 procent van de uitgevers primair gefocust was op een nieuwe doelgroep.”

Digitaal?

Opvallend aan deze uitkomst is dat er ‘versterkt’ op nummer 1 staat. Er wordt hierbij gemikt op de huidige doelgroep en uitgevers willen deze doelgroep vast blijven houden. Slechts 10% legt de focus op een nieuwe doelgroep. Maar de omzet daalt, de marges worden krapper, klanten lopen weg. Toch kiezen uitgevers er voor om in plaats van nieuwe doelgroepen op te sporen, veilig bij de doelgroep te blijven die zij al hebben. Nog opvallender is dat er slechts de intentie is om de digitale markt te gaan verkennen, terwijl er wordt gesproken over het veroveren van de markt met print producten. De digitale markt komt bij uitgevers blijkbaar nog niet voor in de toekomstplannen.

Rapport: “In de enquête van dit jaar hebben we gevraagd wat uitgevers onder innovatie verstaan. Een ruime meerderheid van 59 procent geeft aan onder innovatie het vernieuwen van producten of diensten te verstaan. Slechts een beperkt aantal uitgevers verstaat onder innovatie het aanboren van een nieuwe markt of het verbeteren van het productieproces.”

Innovatie is dus vernieuwen volgens uitgevers. De vraag is dan, wát gaan ze vernieuwen? Bijvoorbeeld het boek of krant vernieuwen is lastig, hooguit een nieuw format of lay-out, maar het product blijft het product. Een digitale versie van het product blijkt slechts voor enkele uitgevers onder innovatie te vallen. Voortborduren op het huidige product en hier en daar aanpassingen verrichten, blijkt het meest veilig. Ook uit deze uitkomsten blijkt het koudwatervrees bij uitgevers breed aanwezig te zijn.

De top drie van ontwikkelingen die het volgens de uitgevers komend jaar gaan worden:

  1. E-books
  2. Mobiel (internet) en mobiele applicaties
  3. Printing-on-demand

Rapport: “Een ontwikkeling die uitgevers kansrijk achten zijn e-books. Slechts een gering aantal Nederlandse uitgevers heeft de uitgave van e-books weten te realiseren. Twee jaar geleden werd door 54 procent van de uitgevers aangegeven dat ze in 2010 e-books zouden aanbieden. Dit jaar blijkt echter dat slechts 25 procent van de uitgevers dit product aanbiedt. De ambitie voor 2012 is eveneens naar beneden bijgesteld: 57 procent van de uitgevers heeft de ambitie in 2012 e-books uit te geven, terwijl een jaar geleden nog verwacht werd dat dit in 2011 61 procent zou zijn. Mogelijk zijn veel uitgevers om de hete brij heen blijven draaien”

Digitaal lezen

Wederom wordt het e-book gezien als dé ontwikkeling van het jaar. Uitgevers “achten de ontwikkeling kansrijk”. Uitgevers lijken nog steeds niet overtuigd van de toegevoegde waarde van e-books. Dit blijkt dan ook wel uit de cijfers. Slechts 25% van de uitgevers biedt e-books aan, een kwart van alle uitgevers in Nederland! Terwijl twee jaar geleden 54% aangaf dat zij e-books zouden gaan aanbieden. Wat is hier aan de hand, waarom is dit niet gelukt. Waarom biedt 1 op de 4 uitgevers nog maar e-books aan? Is er te weinig vraag, geen tijd, te weinig geld, niet de capaciteiten in huis. Vraag kun je creëren, wanneer het aanbod van e-books groeit, zal ook de vraag stijgen. Dat het e-book als een strop om de nek van uitgevers hangt, blijkt wel uit de uitkomst dat 57% van de uitgevers nog maar de ambitie heeft om binnen twee jaar e-books uit te gaan brengen. Ambitie hebben en deze ambitie ook waar maken, blijken in uitgeefland twee verschillende zaken te zijn.

Zoals het rapport al zelf vermeldt: “Mogelijk zijn veel uitgevers om de hete brij heen blijven draaien.” Dit is de spijker op zijn kop, uitgevers kijken om zich heen, zien de opkomst van het e-book, kijken nog eens naar hun collega’s in het vak, wachten af en houden de boot af. De doorbraak van het e-book laat op deze manier nog lang op zich wachten, komende twee jaar komen er dus nog maar mondjesmaat e-books bij en dan vooral van uitgevers die al e-books uitgeven. Om nog maar te zwijgen over de opvolger van het e-book, het ‘enhanced e-book’, het e-book met multimediale toepassingen. Als we de uitgevers moeten volgen, kunnen we hier minstens nog een decennium op wachten.

Een ontwikkeling waar uitgevers wel brood in zien is het Printing on Demand (POD). Oftewel drukken wanneer het nodig is. Ook hier geldt weer dat er gekozen wordt voor het printen, uitgevers willen blijven printen, POD is dan een veilige manier. Er wordt immers alleen gedrukt in kleine oplages of wanneer een consument het aanschaft. Anderzijds geven ze bij de top 3 ontwikkelingen die het niet gaan worden aan, dat alleen printen het niet gaat redden. Dit spreekt elkaar tegen, enerzijds mikken op het printen, anderzijds verwachten dat dit het niet gaat worden.

Top drie ontwikkelingen die het niet gaan worden volgens de uitgevers:

  1. Cd-roms
  2. Twitter
  3. Alleen print

Rapport: “Social media wordt in toenemende mate gebruikt en speelt daarmee een steeds grotere rol op internet. In 2009 werd wereldwijd 82 procent meer tijd op social media doorgebracht dan in 2008. Een kwart van de Nederlandse uitgevers heeft op dit moment een propositie die is gericht op de social media platforms weblogs, Twitter en/of sociale netwerken.”

TwitterWat een kansen laten uitgevers liggen als het om het gebruik van social media gaat. De kans om samen met de consument na te denken over de markt en de producten, laten uitgevers aan zich voorbij gaan. Slechts een kwart van de uitgevers maakt actief gebruik van social media, de rest van de uitgevers bestempelt social media en dan met name Twitter als een ontwikkeling die het niet gaat worden.

Ondanks de cijfers dat er 82% meer tijd op social media wordt doorgebracht, negeren uitgevers dit volledig. Sterker nog, 75% van de uitgevers van de Nederlandse uitgevers zien Twitter als een kansloze ontwikkeling, blijkt uit het rapport. Dit geeft wel aan hoe belangrijk uitgevers het vinden om lezers en potentiële schrijvers aan zich te binden en hiermee een open gesprek aan te durven gaan. Uitgevers blijven er dus nog steeds voor kiezen om alles achter gesloten deuren te blijven doen. Openheid is geen optie, feedback ontvangen wordt uitgesloten en het dialoog aangaan is zinloos, aldus de Nederlandse uitgever.

Rapport: “Van de ondervraagde educatieve uitgeverijen biedt de helft nog cd-roms aan. Hoewel er al jaren een dalende lijn is te zien in zowel realisatie als ambitie, lukt het de educatieve uitgeverijen ook dit jaar niet om echt afscheid van het product te nemen.”
Cd-rom

De helft van de educatieve uitgevers biedt nog cd-roms aan. Hieruit blijkt wel hoe het met het innoverende karakter is gesteld binnen dit segment, slecht dus. Al geven de uitgevers aan dat cd-roms een verdwijnend fenomeen zijn, definitief afstand doen van het schijfje lijkt moeilijk. Multimedia op een andere wijze inzetten, blijkt lastig maar vooral eng te zijn. Uit veiligheidsoverwegingen wordt voortgeborduurd op het bestaande concept, de dalende verkoopcijfers ten spijt.

Conclusie

Het is wachten op het moment dat de Amerikaanse markt de uitgeefmarkt in Nederland gaat overnemen. Apple en Google zijn al hard aan de boekenweg aan het timmeren, Nederlandse uitgevers kijken dit gelaten aan en hanteren de afwachtende houding. De ‘eerst zien, dan geloven’-houding zal fataal worden voor Nederlandse uitgevers. De intentie hebben om te innoveren, te experimenteren, te herpositioneren volgens Amerikaans principe, maar dit vervolgens niet doen is vragen om problemen.

Nederlandse uitgevers negeren:

  • E-books
  • Social Media
  • Technologische ontwikkelingen
  • De marktDe consument

Het bolwerk “Uitgever” is aan het afbrokkelen, de uitgevers hebben het niet eens in de gaten. Aan alle kanten wordt er marktaandeel afgesnoept, de uitgever staat er bij en kijkt er naar.

Google BooksApple iPadDe markt en buitenlandse concurrenten gaan door. Wanneer Apple haar iBooks-store opent, wanneer Google Books definitief haar plek krijgt op de Nederlandse boekenmarkt, dan gaat het hard. Wat is de consequentie wanneer Google Engelse literatuur vertaald naar het Nederlands? Wat is de consequentie wanneer schrijvers hun boek direct in de iBooks-store van Apple plaatsen? Wanneer een uitgever de koppositie pakt met betrekking tot e-books, social media en inspringt op de nieuwste technologische ontwikkelingen?

Tegen de tijd dat die ontwikkeling is ingezet, staan sommige Nederlandse uitgevers nog steeds in dubio om de cd-rom wel of niet weg te doen. Nieuwe initiatieven zullen de komende jaren als paddenstoelen uit de grond schieten, deze initiatieven zullen snel kunnen schakelen en inspringen op de actualiteit. Zij zullen hun publiek bij het product betrekken en zodoende geruisloos het marktaandeel van de Nederlandse uitgevers overnemen.

Het ontbreken van een visie op Social Media-gebied helpt ook niet in dit verhaal. Uitgevers negeren de feedback en de respons van hun eigen consumenten. De band tussen uitgever en lezer is al fragiel en deze band zal de komende jaren alleen maar minder gaan worden.  De starheid en de arrogante houding ten opzichte van het bepalen van de markt, in combinatie met het slimme marketingprincipe van Apple en Google zal fataal gaan worden voor de Nederlandse uitgever.

Kan het tij gekeerd worden voor uitgevers?

De stropNee, zoals het nu gaat zal het ook de komende jaren gaan. Theo Huibers van Saxion (onderzoeker die betrokken is bij het rapport) meldde al op Twitter:

“Mijn mening: jaarlijks tonen wij aan dat er trends zijn die uitgevers maar lastig kunnen vastpakken…  Maar waar ze wel vol achteraan hollen. #durfeenkeuzetemaken”

Theo Huibers slaat de spijker op de kop. Uitgevers willen een hoop, maar verzaken jaar op jaar in de uitvoering hiervan. De echte wil om te innoveren en te veranderen ontbreekt. Hijgerig wordt er gepraat over alle nieuwe ontwikkelingen, beurzen en workshops worden gevolgd. En uiteindelijk resulteert dat er in dat de ambitie om daadwerkelijk aan de slag te gaan is afgenomen. Uitgevers tekenen hun eigen doodsvonnis door de markt te negeren, zij hangen de strop om hun eigen nek. De opmars vanuit Amerika gaat door en zal alleen maar een grotere rol in de Nederlandse uitgeefwereld krijgen. Nederlandse uitgevers nemen de ontwikkelingen niet serieus en denken dat ze ook ‘dit stormpje’ zullen overleven.

Bas VermondBas Vermond is werkzaam als uitgeefadviseur. Hij adviseert en ondersteunt uitgevers op het gebied van nieuwe media en digitale publicatie. Tevens is hij actief als columnist en blogger.

Meer over deze auteur: profiel, website, weblog

  1. Mark Nieuwenhuizen van andersdenkers.nl op 25 maart 2010 om 10:33 uur

    Het is triest om te zien dat uitgevers (bijna onafhankelijk welk medium ze gebruiken) nog steeds volledig productgedreven zijn. En dat terwijl iedere marketeer toch in zou zien dat we die tijd al lang achter ons hebben gelaten en het de klant – lezer of auteur – is die centraal moet staan.

  2. Auw! « Digitaal meanderen van wordpress.com op 25 maart 2010 om 10:50 uur

    [...] Auw! Door Frank De Graeve Leave a Reactie Categorieën : Opinie Tags: uitgevers Auw dus. [...]

  3. rutger steenbergen van seozwolle.nl op 25 maart 2010 om 11:29 uur

    Interessant artikel, maar wat of wie is ‘de uitgever’? Ik werk voor een kleine vakuitgever en wij zitten bovenop de lezers: via nieuwsbrieven, LinkedIn, Twitter, fysiek op beurzen, online enquetes etc. Voordeel van een kleine uitgeverij is wel dat er veel meer en veel sneller mogelijk is, ook voor adverteerders.

    De stelling dat er over een paar jaar nog maar enkele Nederlandse uitgevers zijn, gaat mijn inziens voor innovatieve vakuitgevers dus niet op.

  4. Wijtze de Groot van cognito.nl op 25 maart 2010 om 11:36 uur

    Gesamenlijke contentontwikkeling, platformonafhankelijk denken, minder in doelgroepen maar meer in mensen denken, minder onderzoek maar direct meten en meteen bijsturen, etc. Het is allemaal te leren, ook voor de ‘doelgroep’ uitgevers. Die moet je niet over één kam scheren maar ook individueel beoordelen.

  5. Niels Aalberts van blogspot.com op 25 maart 2010 om 12:31 uur

    Sterk stuk, dat de vinger onomwonden op de zere plek legt. Het is niet anders: het dreigt echt een bloedbad te worden in uitgevers- en boekenland de komende jaren. The music industry all over again

  6. Stephan Bon van calanza.com op 25 maart 2010 om 13:52 uur

    Dat uitstelgedrag is tekenend. Verder is de managementlaag die de beslissing neemt, meestal zelf niet op de hoogte van de mogelijkheden. Laat staan wat ze de vertaling kunnen maken, dat is een lastige stap. Zij hebben hun sporen verdiend als uitgever (in letterlijke zin). Dat is nu precies waar de klant steeds minder op zit te wachten! Ik heb net een Online Strategie document gemaakt voor een van de bekende tijdschriften uitgevers. Waar dezelfde uitdaging aanwezig is: ondergeschikte aandacht voor online, verlengstuk van print, eenrichting ambitie, “blind” voor de kansen.

  7. Vincent op 25 maart 2010 om 13:58 uur

    Ik lees net dit artikel: http://www.bright.nl/sanoma-brengt-bladen-naar-ipad Uiteraard niet zomaar een uitgever, maar ‘t geeft wel aan dat het belang van ‘nieuwe technologiën’ echt niet zo onopgemerkt blijft zoals het artikel doet geloven.

  8. Niels Aalberts van blogspot.com op 25 maart 2010 om 14:11 uur

    @Vincent: mijns inziens is de kern van deze discussie en dit betoog niet zozeer dat uitgevers en boekhandel geen oog hebben voor die nieuwe technologieën en technische mogelijkheden. De meesten produceren e-books (helaas vaak niet tegelijk met de papieren versie en tegen te hoge prijzen) en realiseren zich dat ze de iPad, iPhone, apps, internet en sociale media in de gaten moeten houden. Ik denk echter dat 100% doorgronden wat die ontwikkelingen werkelijk (gaan) inhouden en welke gevolgen dat heeft voor je business (vooral de rechtstreekse relatie tussen auteur en lezer) een complete mentaliteitsverandering vereist. Daar zie ik weinig van terug in commentaren en dat doet me vrezen dat noodzakelijke acties achterwege blijven. Mijn achtergrond ligt in de muziekindustrie en ook daar riepen we vaak wat dingen en dachten te begrijpen waar het ongeveer heen ging. Mis! De impact van nieuwe media en technologieën is uiteindelijk zó ingrijpend dat je dat niet bijbeent met voorzichtige stapjes, kat-uit-de-boom-kijken en langzaam aanhaken bij wat er nu is. Overleven vereist visie, moed, daadkracht en en keiharde actie om zonder blikken of blozen te doen wat straks nodig is. Dat zie ik te weinig.

  9. Niels Aalberts van blogspot.com op 25 maart 2010 om 14:18 uur

    Overigens heb ik een lang verhaal nodig om te zeggen wat Mark Nieuwenhuizen in de eerste reactie bondig samenvat. De uitgeverij en boekhandel verdwijnt niet door nieuwe technologieën. Die hebben slechts als gevolg dat auteurs rechtstreeks met lezers kunnen communiceren, op dezelfde professionele wijze als uitgevers en boekhandel dat nu doen. Die partijen (‘tussenpersonen’) overleven slechts als ze zonder enig voorbehoud (soms zelfs zonder duidelijke inkomsten op voorhand!) waarde toevoegen aan die relatie tussen auteur en lezer of duidelijk hun meerwaarde aan 1 van beiden bewijzen. En ‘bewijzen’ is een werkwoord, geen gezegde…

  10. Timo Boezeman van blogspot.com op 25 maart 2010 om 15:45 uur

    @Niels Dat is precies wat ik dus altijd betoog: je overleeft alleen nog maar als je van toegevoegde waarde bent. Daar waar je voorheen (tot nu toe) kon bestaan door te doen wat we doen, daar kom je steeds minder mee weg. Corrigeren, opmaken, drukken, verkopen. Alles is uit te besteden en/of zelf te doen. Dat is niet meer je onderscheidende waarde, dus als dat het enige is wat je kunt, dan heb je inderdaad te vrezen voor de toekomst. En dat is iets van een veel grotere (en misschien wel voor sommigen onverwachtere) impact dan nieuwe technieken en apparaten.

  11. Vincent op 25 maart 2010 om 17:29 uur

    Ik begrijp de boodschap en snap dat deze branche harder geraakt kan worden door de nieuwe technologieën (lees nieuwe generatie tablets/iPud) dan een ander.
    Feit is dat ze ook inzien dat dit hele mooie nieuwe mogelijkheden biedt en dat er wel degelijk gekeken wordt hoe dit als business te gebruiken is.
    Dat er dan wat lef lijkt te ontbreken om echt baanbrekend te zijn (zoals we bijvoorbeeld in de filmpjes van viv magazine of wired hebben kunnen zien) en er nu nog niets van zichtbaar is lijkt me overigens niet meer dan logisch.

  12. Sietske van schrijfeengoedboek.nl op 25 maart 2010 om 17:42 uur

    “Slechts 10% legt de focus op een nieuwe doelgroep. Maar de omzet daalt, de marges worden krapper, klanten lopen weg.”

    Dus als ik het goed begrijp is digitalisering hiervoor het remedie en het niet gauw digitaliseren zal dus de ondergang worden van vele uitgevers. Ik ben benieuwd want ik heb juist het gevoel dat het probleem complexer is.

    Als ik uitgever was zou ik uitkijken voor paniekvoetbal.

    Consumenten kunnen ook zelf hun eigen kleding naaien en meubels maken maar het is wel een gedoe. Uitgevers hebben naar mijn idee nog lang niet hun waarde verloren.

    Maar het is goed als uitgevers en boekhandels een fanbase, niet alleen voor de auteur, maar ook voor zichzelf creeren en met hun tijd meegaan (goed dat bovenstaand artikel daar op hamert). Ik vind dat o.a. Penquin, Simon & Schuster, Randomhouse, Nieuw Amsterdam en HarperCollins leuke pogingen doen.

  13. douwe van ceezoo.nl op 26 maart 2010 om 09:21 uur

    Dat er problemen zijn in uitgeefland is een feit, maar de oplossingen -voor zover gegeven- in dit artikel raken ook kant noch wal. Ten eerste – en dat wordt vaak vergeten- zijn uitgevers niet alleen distributeurs, maar ook producenten van informatie. Er zijn tal van vak-uitgevers die goede zaken doen en zeker mee komen met de ontwikkelingen. Je kunt niet alles op social media gooien. Dat is een hype die -in deze vorm- ook weer voorbij gaat en waar moeilijk een businessmodel op is te verzinnen. Social media gaat alleen over distributie, niet over productie van kwalitatief hoogwaardige informatie. Dat er een swing nodig is in het distributiekanaal, daar kan ik het nut van inzien, maar het lost niet het probleem op van informatie-productie en daar geld mee blijven verdienen.

  14. Niels Aalberts van blogspot.com op 26 maart 2010 om 09:40 uur

    @Douwe Het is precies dit soort reacties en commentaren waar ik op doel. Iemand die zijn brood verdient met het ontwikkelen en verbeteren van internet – en e-commerce strategieën die social media in 2010 afdoet als ‘een hype’ en beweert dat via deze media geen ‘kwalitatief hoogwaardige informatie wordt geproduceerd’ slaat in mijn ogen de plank volledig mis. Oei oei oei! Op Twitter wissel ik iedere dag kwalitatief zeer hoogwaardige informatie uit, meer dan met welk ander medium. Ook de bewering dat er geen succesvolle business modellen gebaseerd zijn op de inzet van social media is pertinent onjuist. Dit is zoals je waarschijnlijk weet niet het enige voorbeeld, maar wel het voorbeeld waar ik zelf bij was. Het spijt me, Douwe, maar juist dit soort ‘het valt wel mee’- en ‘laten we nou eerst maar ‘ns kijken hoe we er centjes mee kunnen verdienen’-reacties zijn precies waar ik voor waarschuw én vrees. Dat leidt uiteindelijk tot het verdwijnen van een complete industrie en jarenlang rampzalige omzetcijfers verpakken in dit soort eufemistische krantenkoppen. Bespottelijk. Laten we hopen dat het de uitgeverijen niet overkomt, maar ik vrees het ergste als we elkaar blijven vertellen dat het zo’n vaart niet zal lopen…

  15. Timo Boezeman van blogspot.com op 26 maart 2010 om 11:05 uur

    Eens met Niels over de reactie op Douwe. Al snap ik wel waar het vandaan komt. Een discussie die ik met de auteur van dit artikel ook vaak heb, valt regelmatig terug te leiden op het gegeven dat we de dingen hetzelfde zien, maar anders aanvliegen. Er mag gesteld worden dat stilstand achteruitgang is, maar dat is altijd al zo geweest. Daar heb je echt geen nieuwe technieken en/of digitalisering voor nodig. En dat is ook waar ik deels aanhaak op de reactie van Sietske; het probleem is complexer. Verschuivingen in verhoudingen komt niet enkel door nieuwe technieken, maar heeft nieuwe technieken als katalysator. Veranderingen gaan daardoor sneller, en dat roept om sneller handelen dan ooit tevoren. En diegenen die dat niet snel genoeg (of niet, ze zullen er vast zijn) doen, die zullen er last van krijgen.

  16. Bert Vegelien op 26 maart 2010 om 11:57 uur

    Op 3 maart verweet ik Warmond in mijn reactie, dat de gezapigheid afdruipte van zijn artikel ‘E-book: de weg van hype naar hebbeding’. Nergens werd door hem met enige urgentie gesproken van het feit dat de bedrijfskolom op de kop zou gaan. Dat er nieuwe hele sterke spelers zich zouden melden.
    We zijn 23 dagen verder en ineens lees ik dat volgens Warmond de uitgevers ten dode zijn opgegeven. Wat een bizarre draai. Maar tegelijkertijd nogal ongeloofwaardig. Het zijn draaien als deze, die het imago van de adviseur / consultant niet ten goede komen, ondanks het feit dat dit artikel een stuk beter klopt dan het vorige.

  17. Stephan Bon van calanza.com op 26 maart 2010 om 12:00 uur

    Waar uitgevers altijd hebben uit gegeven, dachten (en wisten) ze wat de doelgroep wilde hebben. Ze (generaliserend) wisten dat zij inderdaad uniek waren mbt productie van de “kwalitatief hoogwaardige informatie”. Terwijl, juist door de opkomst van social media en bijhorende dynamiek die ketenomkering heeft versterkt of versnelt, zij niet meer alleen bepalen wat “kwaliteit” is, maar juist ook de doelgroep! Distributie is de ene kant van het verhaal, maar ik geloof dat daar niet de grootste uitdaging zit. Dit wordt gesnapt, omdat het zichtbaar is. Deze voorbeelden kennen we allemaal wel en zo niet, het is relatief makkelijk uit te leggen. Het moderne ketenomkeringmechanisme omarmen bij de productie en bijhorende businessmodellen, is veel lastiger. Overigens niet onmogelijk. Ook hier zijn voorbeelden (vooral ook in het buitenland). Maar dit is een andere ‘mindset’ en die is echt anders dan “denken te weten wat de doelgroep wil”.

  18. Sjors Pals op 26 maart 2010 om 15:12 uur

    Dit is op zich niet typerend voor (grote) uitgevers, maar eerder voor alle grote ondernemingen, immers het is voor grote ondernemingen makkelijker om hun bestaande (grote) publiek te voorzien, dan de bedrijfstrategie te wijzigen, en een ander publiek aan te gaan spreken. Je ziet grote ondernemeningen dan ook vaker afvragen hoe ze hun bestaande publiek kunnen “afschermen”, terwijl kleine partijen juist proberen dit publiek voor zich te winnen. Dit gaat door tot de kleine partij weer groot is, en het zelfde gedrag gaat vertonen, en dan is de circel rond.

    Overigens complimenten voor dit sterke artikel.

  19. Wouter Verkennis op 26 maart 2010 om 15:52 uur

    Er is mi niet 1 waarheid en er is ook geen zekerheid. Is maar goed ook, anders verlies je de creativiteit. Mijn advies is nuchter blijven. Print blijkt nog steeds ijzersterk, online heb je echt een behoorlijke massa nodig om wat geld te kunnen verdienen, met name transactiegericht, op Ipad en de opvolgers daarvan verheugen we ons, mobiel groeit etc. Het is een vrij natuurlijk proces, de vraag die zich wel steeds meer opdringt is hoe op termijn al de gratis media gefinancieerd moet worden. Dat gaat zeker niet lukken, daar heeft Bas zeker een punt.

  20. Simone La Lau van care4projects.nl op 26 maart 2010 om 17:20 uur

    Goed artikel. Niet alle, maar veel uitgevers laten kansen online liggen, niet alleen op het vlak van social media. Uitgevers die vasthouden aan oude businessmodellen alleen (betaalde printabo’s, advertenties, boekenverkoop) redden het naar mijn mening ook niet. Ze moeten echt een switch maken: wat wil de klant? Dus: hoe ga ik mijn lezer op maat bedienen met relevante informatie (immers het product van een uitgever) en hoe breng ik mijn adverteerder in contact met lezers met aantoonbare interesse in hun product). Iedereen winst en zitten naar mijn mening nieuwe businessmodellen voor uitgevers in. Dus profielen opbouwen, lezer echt leren kennen en informatie op maat gaan leveren (en of dat nou in boekvorm, tijdschrift, mobile, podcast of online, etc. is, maakt niet uit: als het maar aansluit op wensen lezer). Bij veel (grote) uitgeverijen wordt het product bepaald door uitgever, sales en redacties. Marketing: de lezer leren kennen en wat deze wil, wordt weinig aandacht (en geld) aan besteed.

  21. Theo Huibers van uitgeveraanhetwoord.nl op 27 maart 2010 om 11:21 uur

    Beste Bas, beste reageerders,

    Een mooi en sterk verslag van het onderzoek, mijn complimenten. Mocht ik al iets te mieren hebben op het verslag dan is het feit dat Bas mogelijk het boek niet helemaal heeft uitgelezen. Het is namelijk niet zo dat ik een ‘onderzoeker [ben] die betrokken is bij het rapport vanuit Saxion’ maar ik voer het onderzoek al zeven jaar uit vanuit Thaesis samen met mijn adviesteam (tot 2006 vanuit KPMG) (zie pagina 99 in het boek http://www.uitgeveraanhetwoord.nl).

    Maar nogmaals mooi verslag met vele opvallende reacties. Reacties die gericht zijn op ‘ik weet het beter, ik zou het anders doen, de uitgevers zijn gek’. Dat doet een beetje onrecht aan de complexiteit van het vraagstuk. Nieuwe dingen doen is gemakkelijk, nieuwe dingen doen en geld blijven verdienen is minder gemakkelijk. Zeker in uitgeefwereld. Kijk maar even naar de YouTube film http://www.youtube.com/watch?v=Weq_sHxghcg wat volgens mij perfect de paradoxale gezichtspunten van de uitgeefklanten weergeeft. Wie of wat geloof je? De eerste helft of de tweede helft? Of allebei? En op wie richt je je producten, diensten, inkomstenmodellen?

    Ik word vanuit Twitter in het verslag geciteerd met de quote “Mijn mening: jaarlijks tonen wij aan dat er trends zijn die uitgevers maar lastig kunnen vastpakken… Maar waar ze wel vol achteraan hollen. #durfeenkeuzetemaken”. Mijn advies is dus durf keuzes te maken. EN NADRUKKELIJK NIET: je MOET veranderen. Als tijden troebel en complex zijn, lijkt mij het in sommige gevallen, beter als je je richt op je bestaande producten en klanten om je geld te sparen. Liever dat dan blind de volgende trend achterna te rennen. Teveel uitgevers hebben dit jarenlang gedaan. Maar dus ook niet blijven zitten omdat je denkt dat Twitter niets is.

    De reacties en geschreeuw over iPad vind ik illustratief. Mooi gadget (ik wil ook!) maar dat kan toch nooit een uitgeefstrategie zijn? Waar liggen de kansen, welk businessmodel ga je hanteren? Daarom keuzes maken ja. Op basis van feiten en goede analyses stappen maken. In dit licht sluit de reactie van Sietske aan op wat ik vind “Als ik uitgever was zou ik uitkijken voor paniekvoetbal”. Dat voetbalspel heeft lang genoeg geduurd. Daar gaat Uitgever aan het Woord over en daarom ben ik zeven jaar geleden met het onderzoek begonnen.

    Met vriendelijke groet,

    @TheoHuibers

    PS Bas, volgens mij rest je nog maar een ding om te bewijzen dat je gelijk hebt. Zelf een succesvolle uitgever worden. :-)

  22. erwin blom van erwinblom.nl op 27 maart 2010 om 12:25 uur

    @TheoHuibers

    Uit je reactie komt het op mij over alsof je vindt dat hetgene wat je zegt aan kracht wint omdat je al zeven jaar aan het onderzoeken bent. Op mij komt het eerder over als klassiek onderzoeken in een tijd die veel sneller beweegt dan ooit tevoren, zeker als het over de digitalisering van de wereld gaat. Zeven jaar geleden bestonden YouTube, Hyves en Facebook nog niet, zeven jaar geleden was er nog geen iPhone en geen Kindle, om er maar een paar te noemen. Wat mijns inziens veel beter past bij deze dynamische tijd is juist meedoen, uitproberen, leren en actief meebewegen met de ontwikkelingen en het publiek. Dat zou naar mijn mening de keuze moeten zijn. Dat geldt voor mij voor uitgevers en auteurs. En onderzoekers.

    PS Je PS aan Bas is natuurlijk een flauwe dooddoener waar niemand iets mee kan.

  23. Bas Vermond
    Bas Vermond van twitter.com op 27 maart 2010 om 12:23 uur

    De iPad is ook niet DE oplossing voor het uitgeversprobleem, maar versnelt het proces wel en maakt het probleem voor uitgevers waarschijnlijk alleen maar groter. Maar het probleem moet eerst geconstateerd worden, voordat er gekeken kan worden naar oplossingen. De noodzaak moet eerst doorgedrongen zijn.

  24. jurgen snoeren (uitgever Boekerij) op 27 maart 2010 om 12:45 uur

    @Bas
    Ook wij hebben het er al eerder over gehad. Ik vind je stelling over het uitstelgedrag van uitgevers terecht, maar veel te zwaar aangezet. En vervolgens zie ik veel mensen die niet bij een uitgeverij werken gretig de roede overnemen om weer eens een rondje uitgeefbashing te doen.

    Ik denk dat we inmiddels toe zijn aan een wat genuanceerdere mening. Veel uitgevers willen best veranderen, maar zoals Theo zegt, het probleem is complex en, met Erwin, het gaat sneller dan we kunnen volgen – we zijn nog niet aan ebooks gewend of er zijn al enhanced ebooks. Voor veel uitgevers is het echte probleem dat ze met een grote, complexe organisatie zitten met een ouderwetse cultuur die niet van de ene op de andere dag kan worden aangepast, met contracten en e-rights onderhandelingen, met technologische achterstand en investeringsvraagstukken.

    De uitgeverij moet op zoek naar de nieuwe toegevoegde waarde, moet de organisatie daarop aanpassen en tegelijk zich herorienteren op de markt. Dat is een oplossing.

    Maar misschien moet de traditionele uitgeverij helemaal niet veranderen. Het zou wel eens makkelijker en efficienter kunnen zijn als de traditionele uitgeverij blijft doen wat het altijd heeft gedaan – maar dat het tegelijkertijd zelf nieuwe business units opzet die het digitale stuk aanpakken: veel sneller te realiseren, veel minder complexe organisatorische vraagstukken.

    Recente cijfers van de AAP laten zien dat de markt voor e-books in 2009 in de VS ongeveer 3,3% bedraagt. Vanuit het perspectief van de uitgevers, zeker de groten, waarom zou je nu HEEL je business overhoop halen voor iets dat nog maar zo klein is? En waarvan, wat er ook allemaal beweerd wordt, nog helemaal niet zeker is hoe zich dat de komende jaren ontwikkelt en wat het gaat betekenen voor welk deel van de boekenmarkt (wetenschappelijk? non-fictie? kranten? romans?)?

    Misschien moeten we dus eens op een andere manier naar het vraagstuk kijken, ipv steeds maar weer hetzelfde punt te blijven herhalen…

  25. erwin blom van erwinblom.nl op 27 maart 2010 om 12:56 uur

    Jurgen, ik denk dat je daar heel erg gelijk in hebt. Heel erg voor!

    “Het zou wel eens makkelijker en efficienter kunnen zijn als de traditionele uitgeverij blijft doen wat het altijd heeft gedaan – maar dat het tegelijkertijd zelf nieuwe business units opzet die het digitale stuk aanpakken: veel sneller te realiseren, veel minder complexe organisatorische vraagstukken.”

    Er zijn weinig voorbeelden van traditionele bedrijven die snel kunnen bijschakelen. Laat de ‘believers’ in de kracht van het oude dat bewijzen. En blijven doen waar ze goed in zijn en hun markt bedienen.

    En geef daarnaast anderen zonder ballast de kans om het nieuwe te onderzoeken. Zijn ze allebei succesvol? Prima? Sterft de ene op termijn af? Of blijkt het nieuwe niet te brengen wat gehoopt? Dan is dat niet anders.

  26. Bas Vermond
    Bas Vermond van op 27 maart 2010 om 13:09 uur

    @Erwin Blom @Jurgen Snoeren

    Zeker een goed punt ingebracht door Jurgen. Ik ben erg benieuwd hoe een losse business unit gericht op de digitale ontwikkeling zou functioneren. Voorwaarde is dat de unit echt los moet kunnen opereren, met eigen budget en strategie.

    Ik zeg doen…

  27. Ronald Mulder van deondernemers.nl op 27 maart 2010 om 15:01 uur

    Er zijn in de uitgeefwereld natuurlijk best mensen die snappen dat het anders moet en zelfs wel hoe het anders moet. Maar de radicale innovaties die nodig zijn en die Mark Nieuwenhuizen en Niels Aalberts hierboven goed benoemen komen historisch gezien bijna nooit bij de gevestigde partijen vandaan. Nu.nl kwam niet bij een krant vandaan, de iTunes-store niet van een platenmaatschappij en Twinfield niet van een accountantskantoor. Gevestigde partijen hebben eenvoudig te veel te verliezen. Hun focus ligt op waar zij geld mee verdienen, niet op wat de klant eigenlijk wil. Als die twee dingen te ver uit elkaar gaan lopen ontstaat er ruimte voor outsiders. Wat dat betreft ligt er met name bij de educatieve uitgeverijen heel veel ruimte …

  28. Theo Huibers van uitgeveraanhetwoord.nl op 27 maart 2010 om 15:30 uur

    Bas, Erwin en Jurgen,

    Misschien valt het niet goed bij Erwin, maar ook dat hebben we onderzocht, zie uitgeveraanhetwoord.nl en kijk naar downloads een rapport over de strategie voor krantenuitgevers. Daar is het advies om het vooral apart te zetten. Niet ons advies maar op basis van een analyse van alle (wetenschappelijke) vakliteratuur over disruptive innovations.

    Nog even naar Erwin, omdat het mi niet terechte feedback over het onderzoek is, ik ben zeven jaar geleden begonnen met dit onderzoek met de volgende reden: in 1990 was ik als stagiaire werkzaam bij een grote uitgever. Het ging over de toekomst van digitalisering. Toen ik tien jaar later als adviseur bij een uitgeverijopdracht was betrokken zag ik dat dezelfde discussie nog steeds liep. Wel/niet digitaliseren, business case, wel/niet aparte unit. Ik dacht als ik nu ieder jaar aan zoveel mogelijk uitgevers vraag: wat doet u nu wel/niet, en wat denkt u dat u over twee jaar wel/niet doet dan krijg je realisatie en ambitie curves. Nu iPad, toen gepersonaliseerde informatie. Nu pay-per-download, toen pay-per-view. Kortom niet “Op mij komt het eerder over als klassiek onderzoeken in een tijd die veel sneller beweegt dan ooit tevoren, zeker als het over de digitalisering van de wereld gaat.” van Erwin is misplaatst.
    Groet,
    Theo
    PS Jammer dat de smiley uit de ps in een blokje is veranderd. Maar toch :SMILEY:

  29. Theo Huibers van uitgeveraanhetwoord.nl op 27 maart 2010 om 15:37 uur

    Laatste regel is met de editor fout gegaan. Excusi

    Kortom niet “Op mij komt het eerder over als klassiek onderzoeken in een tijd die veel sneller beweegt dan ooit tevoren, zeker als het over de digitalisering van de wereld gaat.” van Erwin is misplaatst

    Moet zijn

    Kortom de reactie “Op mij komt het eerder over als klassiek onderzoeken in een tijd die veel sneller beweegt dan ooit tevoren, zeker als het over de digitalisering van de wereld gaat.” van Erwin is misplaatst

  30. Niels Aalberts van blogspot.com op 27 maart 2010 om 16:09 uur

    Veel mooie inhoudelijke reacties en zowel met Erwins eerste reactie (snel meedoen i.p.v. lang blijven praten) als die van Jurgen (de onvermijdelijk loggere traditionele uitgeverij omzeilen met snel schakelende business units) ben ik het volstrekt eens.

    Toevallig (al bestaat dat niet…) ben ik met een aantal partijen aan het overleggen en nadenken over een dergelijke business unit, waarbij we mijn ervaring en die van anderen in de muziekindustrie, onze visie op uitgeven en ervaringen met internet, digitalisering en social media bundelen en willen inzetten voor dat doel. Misschien ben ik zelf nog wel nieuwsgieriger dan anderen waartoe dat uiteindelijk leidt, juist omdat we op die manier een concrete bijdrage willen leveren aan oplossing van dit spannende vraagstuk i.p.v. herhaling van standpunten en ‘uitgeefbashing’. Hopelijk voorkomen we daarmee dat de uitgeverij en boekhandel overkomt wat de muziekindustrie heeft meegemaakt in het afgelopen decennium.

  31. Bas Vermond
    Bas Vermond van VermondAdviesgroep.nl op 27 maart 2010 om 17:08 uur

    30.000 boeken gratis beschikbaar voor iPad.

    Apple lijkt een slag te willen slaan met de iPad als e-reader. Het bedrijf heeft bekend gemaakt 30.000 bekende boeken gratis beschikbaar te zullen stellen als de iPad op 3 april wordt gelanceerd.

    http://bit.ly/cA7g5Q

    Hier begint het mee…

  32. niels van haarlem op 27 maart 2010 om 20:42 uur

    wat mij verbaast aan deze discussie is de focus op de toekomst van de commerciele uitgever. Die heeft het moeilijk. Met geld of aandeelhouderswaarde als middelpunt in het businessmodel. Ondertussen nemen de non-profitorganisaties als kennisinstellingen, verenigingen, zorgorganisaties de rol van uitgever over, zetten de toegevoegde waarde van content, die ze zelf creeeren, effectief in en denken in termen van draagvlak, aantal contactmomenten, merkbeleving, etc, ja zelfs aan het verkopen van de content. Zoek de nieuwe uitgever!

  33. erwin blom van erwinblom.nl op 27 maart 2010 om 20:54 uur

    @theo Als het misplaatst is, is het misplaatst. Dan sorry!

    Ik denk alleen dat in ‘disruptive’ tijden de direct betrokkenen het slechts buiten de werkelijkheid van hun eigen verleden kunnen denken. Zie de analogie van de muziekindustrie. Ik zou wel benieuwd zijn naar het antwoord van deskundigen zonder directe betrokkenheid. Wie de geluiden buiten de muziekindustrie de afgelopen vijftien jaar volgde heeft zien aankomen wat de betrokkenen zelf niet hebben willen zien. Ik kan me zo maar voorstellen dat dat in de boekenwereld niet heel anders is.

  34. jurgen snoeren (uitgever Boekerij) op 28 maart 2010 om 12:08 uur

    Het succes van Amazon lijkt de snelle schakelaars gelijk te geven. In de Kindle Store zijn ongeveer 450,000 (en met elke letter die ik type zijn er dat meer) digitale producten beschikbaar, van kranten tot e-books, tegen een lage prijs. Als gevolg groeit de e-bookverkoop in de VS maandelijks met tientallen procenten, terwijl volgens Jeff Bezos (pratend over 2008) de Kindle bezitter meer e-books koopt, maar niet minder papieren boeken… Groot aanbod, lage prijzen. Schijnt te werken.

    BOL heeft ongeveer 2500 Nederlandstalige producten beschikbaar… Het lijkt erop dat wij als uitgevers eerst maar eens de mouwen moeten opstropen en boeken leverbaar maken, in plaats van praten over business modellen, kannibalisatie, iPad dit en iTunes zo.

    In dat opzicht ben ik het met Erwin eens: laten we eerst maar eens doen en dan denken. Als het gaat om disruptieve technologieën laat de harddisk markt zien dat vroeg het diepe in springen en blijven proberen de enige manier is om te overleven. Wijze lesssen!

  35. Hugo van publishr.nl op 29 maart 2010 om 09:40 uur

    Het probleem ligt ‘m niet zozeer in het gebruik van de mogelijkheden van online publiceren, maar in de mindset. Pontus Schultz van uitgeefconcern Bonnier sloeg volgens mij de spijker op de kop toen hij vorige week op het Senefelder Misset zei “We used to be standing on a table, screaming. To be part of the conversation – that’s something for us to learn” http://bit.ly/bg5kb5

  36. Voor uitgevers. Hoe krijg ik mijn organisatie aan het innoveren? « E-Rookies van wordpress.com op 21 april 2010 om 10:04 uur

    [...] e-books, zij hebben misschien ook wel gelezen of gehoord dat iemand zelfs het einde voor uitgevers voorspelt. Deze medewerkers hebben vaak nog nooit een e-reader vastgehouden, zich verdiept in de techniek [...]

Schrijf een reactie


Opmaak uitschakelen