Vertrouwen op het werk staat onder druk: zo herstel je het
Ik las een tijd terug het boek ‘Talk to Me Nice’ van Minda Harts en sprak ook met de auteur. Het boek geeft een waardevol perspectief op effectieve teamsamenwerking, voor mij de kern van inclusie. Via deze weg deel ik graag mijn inzichten uit dit boek om je te inspireren met de zeven talen van vertrouwen. Het vertrouwen op de werkvloer staat onder druk en verdient dringend aandacht.
Vertrouwen is zowel gevoel als actie: we delen privé-informatie met HR, werken graag voor inspirerende bedrijven, en hechte werkrelaties zijn altijd gebouwd op vertrouwen. Helaas wordt dit vertrouwen vaak geschonden, wat leidt tot onveilige en soms toxische werkplekken. Volgens Harts ligt de oplossing in het spreken van de zeven talen van vertrouwen.
Vertrouwen: meer dan een gevoel
Minda Harts start haar in haar boek ‘Talk to Me Nice’ met haar ervaring dat ze vastzat in haar carrière, ondanks haar verantwoordelijkheden. Dit laat de kloof zien tussen vertrouwen krijgen en echte kansen krijgen om te groeien. Vertrouwen is de motor van succesvolle teams, maar vereist bewuste inspanning. Hoe bouw je vertrouwen op als iedereen andere behoeften heeft?
Harts’ zeven talen van vertrouwen bieden hier een concreet antwoord op, vergelijkbaar met de vijf talen van de liefde van Gary Chapman.
De zeven talen van vertrouwen
Dit model helpt je om beter in te spelen op de behoeften van jezelf en je collega’s, en zo aan een cultuur van inclusie te bouwen. Wat betekenen deze talen in de praktijk?
1. Sensitiviteit
Sensitiviteit is meer dan beleefdheid; het is de taal van menselijkheid. Het betekent erkennen hoe iemands identiteit hun werk beïnvloedt. Denk aan het respecteren van voornaamwoorden, het vieren van diversiteit en het creëren van een toegankelijke werkplek. Het draait om een cultuur waarin iedereen zich gezien en gerespecteerd voelt. Gebrek aan sensitiviteit leidt snel tot misverstanden en ondermijnt vertrouwen.
Hoe doe je dat?
- Creëer een open sfeer: zorg dat medewerkers hun zorgen kunnen uiten zonder bang te zijn voor negatieve gevolgen.
- Blijf leren: organiseer trainingen over onbewuste vooroordelen en inclusiviteit.
- Zorg voor eerlijke regels: garandeer dat het beleid voor iedereen gelijkwaardig en eerlijk wordt toegepast
2. Transparantie
Transparant zijn betekent open en eerlijk communiceren, zowel intern als extern. Het gaat om het verstrekken van duidelijke informatie over doelen, keuzes en zelfs uitdagingen of tegenslagen die je tegenkomt. Door openheid te bieden, voorkom je onzekerheid, speculaties en roddels binnen je team of organisatie.
Daarnaast creëer je vertrouwen en zorg je ervoor dat iedereen zich betrokken voelt bij het proces. Betrek je team verder door niet alleen de beslissingen te delen, maar ook de ‘waarom’ erachter uit te leggen, zodat iedereen de context begrijpt.
3. Veiligheid
Veiligheid op de werkvloer is meer dan alleen fysieke bescherming; het gaat ook om psychologische veiligheid.
Medewerkers moeten zich veilig genoeg voelen om eerlijk te zijn, zonder angst voor negatieve consequenties; dit bevordert open communicatie. Naast een veilige werkplek is het heel belangrijk om emotionele veiligheid te waarborgen door pesten en discriminatie actief te voorkomen. Ook intellectuele veiligheid is belangrijk: medewerkers moeten vragen durven stellen en fouten mogen maken om te kunnen groeien. Wanneer fysieke, emotionele en intellectuele veiligheid samenkomen, ontstaat een werkomgeving gebaseerd op vertrouwen.
4. Demonstratie
Praat niet alleen over waarden, maar laat ze zien in je daden. Bedrijven en leiders die beloftes nakomen, tonen hun betrouwbaarheid en versterken het vertrouwen. Als diversiteit een kernwaarde is, maak dan duidelijk welke stappen genomen worden en waarom dat belangrijk is.
Leiders bouwen dit vertrouwen op door open te luisteren, fouten toe te geven en samen naar oplossingen te zoeken. Het eerlijk verdelen van kansen laat zien dat waarden een leidraad zijn voor elke beslissing. Zo ervaren medewerkers dat beloftes worden waargemaakt, wat de basis legt voor langdurig vertrouwen.
5. Feedback
Een gezonde feedbackcultuur is essentieel, waarbij je specifieke, constructieve en tijdige feedback geeft én vraagt. Regelmatige feedback geeft medewerkers duidelijkheid over hun prestaties en zorgt ervoor dat verbeterpunten snel opgepakt kunnen worden. Geef niet alleen feedback tijdens beoordelingsgesprekken, maar ook spontaan na een project of presentatie. Het vragen om feedback laat zien dat je openstaat voor groei en versterkt de samenwerking.
Feedback geven en ontvangen op een respectvolle manier draagt bij aan een leerklimaat waar persoonlijke en gezamenlijke ontwikkeling centraal staat.
6. Erkenning
Erkenning gaat om het waarderen van inzet en prestaties, wat zorgt voor meer betrokkenheid en verbinding. Dit kan met een bedankje, compliment of kansen voor groei. Het vieren van successen, zoals mijlpalen of teamdoelen, versterkt saamhorigheid en motivatie. Effectieve erkenning hoeft niet groot te zijn; een persoonlijk bericht of een compliment in de groep kan al veel betekenen. Ook bij tegenslagen is het waardevol om te erkennen wat goed ging en samen te reflecteren.
7. Afspraken nakomen
Betrouwbaarheid is de basis: doe wat je belooft. Afspraken nakomen, ook kleine, is ontzettend belangrijk. Als je niet doet wat je hebt toegezegd, raakt het vertrouwen snel beschadigd. Kun je een afspraak niet nakomen? Communiceer dat dan direct en eerlijk, geef duidelijke uitleg en werk samen aan een oplossing. Door altijd eerlijk te zijn over wat wel en niet lukt en hier actief op te sturen, laat je zien dat je betrouwbaarheid en openheid belangrijk vindt. Zo bouw je aan vertrouwen op lange termijn, en voelt iedereen zich serieus genomen in het team.
Een cultuur van vertrouwen bouwen
De zeven talen van vertrouwen zijn geen eenmalige checklist, maar vragen om dagelijkse aandacht. Een vertrouwenscultuur ontstaat pas als leiders en teamleden samen investeren in openheid, eerlijkheid en waardering.
Denk aan een manager die ruimte geeft voor feedback, of collega’s die elkaar steunen bij tegenslag. Elke taal versterkt de psychologische veiligheid en vermindert misverstanden. Leiders hebben hierin een sleutelrol: door beloftes na te komen en successen te vieren, geven zij het goede voorbeeld. Door deze talen consequent te gebruiken, wordt samenwerken niet alleen leuker, maar ook productiever. Zo bouw je aan een stevige basis waar iedereen met plezier en betrokkenheid werkt.
Reflectievragen voor jou en je team
Denk na over de vragen hieronder of bespreek ze samen voor meer vertrouwen op de werkvloer.
- Welke taal van vertrouwen heb jij het meest nodig van collega’s en leidinggevenden?
- Op welke manier kan ons team transparanter zijn in communicatie en processen?
- Hoe kunnen we samen een feedbackcultuur creëren waarin iedereen zich veilig voelt om feedback te geven en te ontvangen?
Over de auteur
