Wie in het functioneringsgesprek alleen vertelt AI elke dag te gebruiken, maakt weinig indruk. Werkgevers willen weten hoe medewerkers AI inzetten. Dat blijkt uit het internationale AI-skills onderzoek dat HiBob eerder dit jaar uitvoerde onder 1200 AI-beslissers, waaraan ook 106 Nederlandse respondenten deelnamen. Bijna zeven op de tien Nederlandse respondenten (69 procent) zeggen dat hun managers de AI-vaardigheid van medewerkers betrouwbaar kunnen beoordelen in functionerings- en beoordelingsgesprekken. Toch leidt slechts een kwart (25 procent) managers daar ook in op.
Wat er op het spel staat, bleek eerder al uit hetzelfde onderzoek: bijna de helft van de Nederlandse werkgevers (48 procent) weegt AI-vaardigheden mee in promotiekansen en prestatiescores.
Het onderzoek laat vooral zien welk gesprek werkgevers willen voeren, niet of managers dat gesprek ook goed kunnen voeren. Bijna twee derde (64 procent) werkt al met gestandaardiseerde richtlijnen of tests om AI-vaardigheid te beoordelen. Maar een richtlijn is nog geen goed gesprek: het blijft afhangen van de vragen die de manager stelt. Medewerkers doen er daarom goed aan voorbereid het gesprek in te gaan.
Werkgevers letten vooral op oordeelsvermogen. Ruim zes op de tien vinden het belangrijk dat medewerkers transparant zijn over hun AI-gebruik (68 procent), niet meegaan in vleiende of overtuigend klinkende AI-antwoorden (66 procent) en de uitkomsten van AI controleren (64 procent). Programmeren of zelf automatiseringen bouwen vindt ongeveer een op de vier werkgevers juist niet of nauwelijks belangrijk.
Drie onderwerpen om zelf aan te kaarten
Medewerkers kunnen er niet van uitgaan dat hun manager de vragen stelt die hun AI-vaardigheid goed laten zien. Wie zelf deze onderwerpen aansnijdt, laat zien hoe goed AI-gebruik eruitziet:
• Wanneer AI bewust niet is gebruikt. Dat laat zien dat risico’s en privacy zijn afgewogen.
• Een fout in AI-output die op tijd is ontdekt. En hoe de output is gecontroleerd, ook als de tekst professioneel klonk.
• Een aanpak die is bijgesteld omdat die niet meer werkte. ‘Ik weet gewoon wat werkt’ is juist een rode vlag.
Onzekerheid over AI is geen reden om het onderwerp te ontwijken. Wie eerlijk aangeeft waar hij of zij staat en met een ontwikkelvoorstel komt, zoals training of tijd om te oefenen, laat juist oordeelsvermogen zien. 63 procent van de werkgevers vindt het belangrijk dat medewerkers de grenzen van hun eigen kennis herkennen.
Vier tips voor de voorbereiding
• Een AI-logboek bijhouden met concrete voorbeelden van het afgelopen jaar.
• Laten zien wat er beter werd, niet alleen hoeveel tijd er is bespaard.
• Zelf vragen stellen, bijvoorbeeld wat ‘goed’ AI-gebruik is in de eigen rol en hoe het meeweegt in de beoordeling.
• Afspraken maken over ontwikkeling, zoals training of een plek in een AI-pilot.
Ken Matos, Director of Market Insights bij HiBob: “Managers zijn over het algemeen geen sterke gedragsgerichte interviewers. Ze weten wat ze willen zien, maar stellen niet altijd de vragen die medewerkers de kans geven dat te laten zien. Medewerkers moeten dus niet wachten op de perfecte vraag. Wie zelf voorbeelden meebrengt en het gesprek opent, laat zien hoe AI-vaardigheid eruitziet, ook als de manager daar zelf nog woorden voor zoekt.”
HiBob stelde de onderwerpen en tips op aan de hand van de onderzoeksresultaten en zijn AI Skills Framework, dat AI-vaardigheid beschrijft aan de hand van waarneembaar gedrag.
Over het onderzoek
Het AI-vaardigheden onderzoek van HiBob werd in samenwerking met Censuswide uitgevoerd onder 1200 AI-beslissers in de periode van 3 februari tot 12 maart 2026. De respondenten werkten bij organisaties met 50 tot 5000 werknemers in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, de DACH-regio, Australië en Nieuw-Zeeland, de Nordics en de Benelux, bekleedden een middelmanagementpositie of hoger en waren betrokken bij het werven en beoordelen van AI-vaardigheden. De sample-grootte voor Nederland was 106 respondenten. Het belang van AI-vaardigheden werd gemeten op een zevenpuntsschaal; ‘belangrijk’ omvat de antwoorden redelijk belangrijk, zeer belangrijk, uiterst belangrijk en cruciaal.
Dit bericht is geplaatst op ons open Business channel en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie.
