ChatGPT, Gemini of Google: wie raadt jouw bedrijf aan? We stelden 350 keer dezelfde vraag

Vraag ChatGPT, Gemini en de AI-modus van Google welke notaris je in Rotterdam kunt aanraden, en je krijgt elf verschillende notariskantoren. Geen enkel kantoor komt in twee van de drie antwoorden voor. Dat was geen toevalstreffer. Op 13 oktober 2026 stelden we dezelfde soort vraag voor 25 branches in 14 Nederlandse steden: 350 vragen per tool, 1.050 antwoorden in totaal. We legden elk antwoord naast het Google-kaartje en de top 20 van Google Maps.

We onderzochten lokale dienstverleners, van loodgieters tot notarissen. Maar de uitkomsten raken net zo goed marketingbureaus, SEO-specialisten en marketingteams met meerdere vestigingen. Zij krijgen steeds vaker de vraag of hun klant of hun locaties “in ChatGPT staan”, en rapporteren daarover. Dit onderzoek laat zien waarom één antwoord op die vraag weinig zegt, en welke signalen wel samenhangen met wie er terugkomt.

Wat dit onderzoek nieuw laat zien

• AI-zichtbaarheid is geen vaste positie, maar een kans. Van alle bedrijven die ChatGPT noemde bij drie keer dezelfde vraag, kwam maar 7 procent alle drie de keren terug. Een screenshot meet dus vooral toeval.
• “Zichtbaar in AI” bestaat niet als één ding. De drie tools noemden bij maar een kwart van de vragen een zelfde bedrijf. Zichtbaar zijn in ChatGPT zegt weinig over Gemini of de AI-modus van Google.
• De bedrijven die wel vaak terugkomen, zijn ook in Google sterk. Ze staan hoog in Google Maps en hebben veel reviews. Of dat de oorzaak is, kunnen we niet aantonen, maar het patroon is consistent.

Zo hebben we gemeten

Elke vraag had dezelfde vorm: “Welke [branche] in [stad] kun je aanraden?” De branches lopen van loodgieter en kapper tot notaris, opticien en webdesigner. De steden van Groningen en Leeuwarden tot Maastricht en Breda.

• ChatGPT hebben we gemeten zoals het op chatgpt.com antwoordt, uitgelogd en met een Nederlandse locatie.
• Gemini zoals het op gemini.google.com antwoordt, ook uitgelogd.
• De AI-modus via de Google-zoekpagina op desktop.
• Voor dezelfde 350 combinaties haalden we het Google-kaartje (de drie bedrijven met kaart bovenaan) en de eerste 20 resultaten in Google Maps op.

Een naam telde alleen als bedrijf als het echt bestaat: in het kaartje, in de Maps top 20, of teruggevonden met een aparte zoekactie op naam en stad in Google Maps. Tips en tussenkopjes die AI-tools ook vetgedrukt zetten, vielen zo af.

Gemini noemt het vaakst bedrijven, de AI-modus het minst

Niet elk antwoord bevat namen. Soms geeft een tool alleen tips (“vraag naar een vaste prijs”) of verwijst hij naar een vergelijkingssite.

Opvallend is de AI-modus. Het is een product van Google zelf, maar het noemt het minst vaak een bedrijf uit het eigen kaartje. ChatGPT blijft het dichtst bij Google Maps: bijna negen op de tien aanbevelingen staan ook in de Maps top 20.

Ook per branche loopt het uiteen. Bij opticiens, rijscholen en autogarages noemden de tools vaak concrete namen. Bij fysiotherapeuten, installateurs, loodgieters en kappers bleef het vaker bij algemene tips.

Eén meting van AI-zichtbaarheid zegt bijna niets

Dertig vragen stelden we drie keer achter elkaar aan elke tool. Neem “Welke kapper in Utrecht kun je aanraden?” bij ChatGPT:

1. De eerste keer noemde ChatGPT onder meer 030 Salon, CANE Gentlemen’s Barbershop en Maestro.
2. De tweede keer vier heel andere zaken: Lilo, Studio Diez, Number1 Barbershop en Kapsalon Larrin.
3. De derde keer weer 030 Salon en CANE, aangevuld met Hair by Lisa.

Dat patroon zagen we bij alle dertig vragen. Over de drie rondes samen telden we per tool alle bedrijven die minstens één keer genoemd werden, en keken we hoe vaak ze terugkwamen. Bij ChatGPT stond 62 procent van die bedrijven er maar één keer in, en kwam 7 procent alle drie de keren terug.

Hetzelfde bedrijf drie keer als eerste aanbeveling? Bij ChatGPT 3 van de 30 vragen, bij Gemini 6, bij de AI-modus 1. Ook over langere tijd schuift het. Een deel van deze vragen stelden we eind september al aan ChatGPT, in onze eerste AI-aanbevelingstest. Twee weken later kwam bij elk van die vragen nog minstens één zelfde bedrijf terug, maar de lijst eromheen was grotendeels anders.

Dit raakt direct aan hoe AI-zichtbaarheid nu vaak wordt gemeten: met één vraag, één keer gesteld, in één tool. Een bureau dat zo rapporteert dat een klant “in ChatGPT staat”, meet bij de AI-modus in bijna negen van de tien gevallen een eenmalige vermelding. Ook een maandelijkse meting met één prompt per onderwerp kan stijgen of dalen zonder dat er iets veranderd is. Wat wel werkt:

• Stel dezelfde vraag meerdere keren en rapporteer een percentage (“in 6 van de 10 antwoorden”), geen ja of nee.
• Meet in meerdere tools apart, want de uitkomsten verschillen per tool.
• Gebruik een vaste set vragen met varianten in formulering, en vergelijk die set over maanden in plaats van losse antwoorden.

De drie tools zijn het zelden met elkaar eens

Bij 120 vragen noemden alle drie de tools bedrijven. In 29 daarvan, 24 procent, stond er minstens één zelfde bedrijf in alle drie de antwoorden. De twee Google-producten, Gemini en de AI-modus, deelden bij 42 procent van de vragen minstens één naam. ChatGPT en Gemini deden dat bij 57 procent.

Er is één uitzondering. In 19 van de 350 vragen noemden alle drie de tools de nummer 1 van het Google-kaartje. Dat waren steeds bedrijven met veel reviews, zoals een rijschool in Rotterdam met zo’n 2.700 Google-reviews en een tandartspraktijk in Leeuwarden met ruim 500.

Bedrijven met veel reviews worden vaker aangeraden

De bedrijven die AI-tools aanraden, hebben duidelijk meer Google-reviews dan de rest van de lokale concurrentie.

ChatGPT raadde vrijwel nooit een bedrijf aan met minder dan tien reviews: bij 4 procent van de aanbevelingen. Bij Gemini en de AI-modus was dat 13 procent.

Dat betekent niet dat reviews de oorzaak zijn. Bedrijven met veel reviews zijn vaak ook langer gevestigd, hebben een bekendere naam, een sterkere website of een betere locatie, en staan op meer platforms. Dat kunnen evengoed de signalen zijn die AI-tools oppikken. Wat we wel kunnen laten zien: het patroon blijft staan als je bedrijven vergelijkt die in Google Maps even hoog staan.

Lees de grafiek van links naar rechts en van boven naar beneden. Bij dezelfde positie in Maps worden bedrijven met meer reviews vaker aangeraden. En bij een vergelijkbaar aantal reviews telt een hogere positie ook mee. Beide hangen samen met een aanbeveling. Welk deel daarvan door de reviews zelf komt en welk deel door de naamsbekendheid die erachter zit, kan een meting als deze niet scheiden.

Het sluit wel aan bij hoe Google zelf over lokale resultaten schrijft. Volgens de hulppagina van Google Bedrijfsprofiel tellen relevantie, afstand en bekendheid, en reviews horen bij bekendheid.

Trustoo en Werkspot duiken vaak op als bron

Waar halen de tools hun namen vandaan? Bij ChatGPT noemde of citeerde 49 procent van de antwoorden Trustoo en 39 procent Werkspot. De AI-modus haalde Trustoo aan in 31 procent van de antwoorden, Gemini in 22 procent. Bij kappers en schoonheidssalons kwamen Treatwell en Salonized vaak voorbij, bij zorgverleners Zorgkaart Nederland.

Die cijfers laten zien dat de platforms vaak als bron opduiken, niet dat ze bepalen wie er aanbevolen wordt. Een AI-tool kan Trustoo citeren en toch een bedrijf noemen dat daar niet op staat. Toch is het opmerkelijk hoe vaak dezelfde handvol platforms terugkomt. Voor een lokaal bedrijf is een verzorgd profiel daar dus meer dan een bron van offerteaanvragen: het is een van de plekken die AI-tools lezen.

Wat dit betekent voor de keuzes van marketeers

• Rapportage: vervang “staat wel of niet in ChatGPT” door een herhaalde meting per tool. Dat voorkomt dat je een toevallige vermelding als resultaat verkoopt, of een toevallige afwezigheid als probleem.
• Budget: losse “AI-optimalisatie” heeft weinig houvast zolang de antwoorden zo wisselen. De bedrijven die wel vaak terugkomen, doen het ook in Google goed. Investeren in het Bedrijfsprofiel, reviews en lokale vindbaarheid lijkt daarom de veiligste route, ook voor AI.
• Meerdere vestigingen: meet per vestiging en per stad. De tools noemen per stad andere bedrijven, dus een landelijk gemiddelde verbergt waar je wel en niet genoemd wordt.

5 lessen

1. Meet nooit één keer. Stel dezelfde vraag meerdere keren, in meerdere tools, en kijk hoe vaak je terugkomt.
2. Begin bij Google Maps. In ongeveer de helft van de antwoorden van ChatGPT en Gemini staat minstens één bedrijf uit het kaartje. Een sterk Bedrijfsprofiel blijft de basis.
3. Verzamel reviews, en blijf dat doen. Bedrijven met minder dan tien reviews zie je vooral bij ChatGPT bijna nooit terug, ook niet als ze hoog in Maps staan.
4. Kijk welke platforms in jouw branche als bron opduiken. Trustoo en Werkspot voor vakmensen, Treatwell voor salons, Zorgkaart Nederland voor de zorg. Een verzorgd profiel met recente reviews is daar het minimum.
5. Reken niet op één tool. Zichtbaar zijn in de één garandeert niets in de ander.

De grenzen van dit onderzoek

• Dit is een momentopname van één dag, met één vraagvorm per combinatie.
• Het onderzoek laat samenhang zien, geen oorzaak. Reviews, positie in Maps en naamsbekendheid hangen met elkaar samen en zijn hier niet van elkaar te scheiden.
• We hebben uitgelogd gemeten, zonder exacte locatie in de stad. Een ingelogde gebruiker met locatievoorzieningen aan kan andere namen zien.
• Perplexity zat niet in deze meting.
• Het koppelen van namen gebeurde automatisch, met een steekproef ter controle: 19 van de 20 koppelingen klopten.

De richting is wel duidelijk. AI-tools raden lokale bedrijven aan, maar wisselend, en de bedrijven die vaak terugkomen zijn de bedrijven die ook in Google sterk staan.