De digitale democratie

Leuk stuk, ik zit persoonlijk ook niet op een directe (digitale) democratie te wachten, waarin elke Nederlander de politici aanstuurt. Het is onzinnig in crisissituaties (‘Sorry, even overleggen met mijn achterban..’) en ik vind het erg prettig dat er mensen zijn die dit werk willen doen voor mij. Ik geef hen graag mijn volmacht om zich in de politieke arena te begeven, zodat ik niet hoef.
ICT kan wel helpen bij het transparant maken van de politiek, Michel geeft aan dat hij graag een onafhankelijk politiek portal ziet. Maar is dat niet de rol van de media? En zo niet, wie zou dan verantwoordelijk moeten zijn voor een onafhankelijk politiek portaal?
Van de voorbeelden die je noemt voor de ondersteuning politiek debat, zijn er slechts twee echt op debat met bestuurders gericht. Van die twee voorbeelden weten we niet eens wat er met de resultaten is gebeurd.
Ik denk dat online discussies zeker beter kunnen worden wanneer je keuze invloed heeft op het keuzepakket wat je nog overhoudt. Serious games gebruiken voor serious inspraak, bijvoorbeeld zoals het Caberg-Malpertuis. (www.caberg-malpertuis.nl/spel/)

Jammer dat je petities.nl niet in je verhaal hebt kunnen verwerken. Het aloude petitierecht leent zich perfect voor feedback van burger naar politiek. De politiek heeft dan geen overstroomde inbox, maar een duidelijk statement waar een x-aantal burgers zich achter hebben verzameld.

Democratie is niet de meest effeciente staatsvorm. Naar mijn mening zijn de issues van vandaag veel te complex om door iedereen te laten becommentarieren (laat staan om er beslissingen over te nemen). Onze democratie is gedelegeerde democratie: zet de man (of vrouw) waarin je het meeste vertrouwen hebt aan het roer. Die man of vrouw moet voldoende in huis hebben om de ingewikkelde problemen de baas te kunnen.
Er zijn hele slimme burgers, maar het is een te ver gaande generalisatie om te zeggen dat burgers niet dom zijn. Als je burgers (via welk medium dan ook) wil laten meebeslissen dan moet je ze wel een begrijpelijke vraag voorleggen: “Meer asfalt voor je auto maar dan ook elk jaar 400 euro betalen of in de file blijven staan.” Ik denk niet dat internetdemocratie de landelijke en internationale problemen op een goede manier kan voorleggen aan de burger. Misschien net de lokale politiek of eenvoudige vraagstukken. Verder graag iemand aan het roer die ervoor gestudeerd heeft…

@Davied Dit getuigt van inzicht. Door vraagstukken op een goede manier te “crowdsourcen” kun je rationele oplossingen vinden. Constructieve bijdragen stimuleren, onderbuikschreeuwers weren. Waar je dan nog behoefte aan hebt is een politiek die je ter verantwoording kunt roepen waarom NIET voor een doordachte oplossing gekozen wordt. Daar kunnen goede redenen voor zijn, maar in ieder geval gebaseerd op de inhoud…

Essentieel is, en dat sijpelt ook een beetje in het artikel door, terugkoppeling en verantwoording: wat gebeurt er met mijn inbreng. En dat kan volgens mij alleen maar ‘netjes’, wanneer de inbreng nog enigzins persoonlijk is. Kleinschalig, dus. Want massale input is hoe dan ook onbevredigend. De inbreng van de roadshop van het kabinet was zo massaal, dat de communicado’s het hebben opgegeven om die mensen nog terug te mailen, bellen, schrijven. Laat staan dat hun inbreng gehoord en begrepen is.

En die kleinschaligheid schrijft mijns inziens voor dat politici zelf op stap moeten in bestaande netwerken (en dat kan trouwens ook hun politieke partij zijn). Die op een vruchtbare manier aanboren. En wellicht ook mensen inspireren om zelf een zichtbaar netwerk te vormen. Want alleen wanneer de wisdom of the crowds enigszins gekanaliseerd wordt (en dat gebeurt het beste wanneer die crowd dat zelf doet, dus liever geen externe moderators of zo) kan de politiek er echt iets mee.

Het gaat niet zo zeer om de vraag welke middelen er beschikbaar zijn om te komen tot een ‘nieuwe’ democratie.
De hamvraag is ook niet hoe zo’n nieuwe democratie er uit zou moeten gaan zien.
Van veel groter belang is de vraag hoe het bestaande bestel doorbroken kan worden, zodat een hervorming ‘überhaupt’ bewerkstelligt kan worden.

‘we moeten met zijn allen meer praten over de inhoud’ is een leuze die we in Den Haag vaker hebben gehoord. Maar praten over de inhoud is saai en met saaiheid is het lastig zieltjes winnen. Politici klimmen op de ladder van de persoonlijke voorkeuren binnen het old boy’s circuit, ‘het maakt niet uit wie je bent maar wie je kent’ en over competentie gaat het nooit. Democratie is in de beleving van te veel burgers niets anders dan ervoor zorgen dat je genoeg medestanders hebt zodat je legaal van je buurman kunt stelen. Politiek is in dit bestel partijtje nr 1 die 100,00 Euro uit je beurs pikt, waarna partijtje 2 luidkeels begint te brallen dat dit a sociaal is, dat dit toch écht niet door de beugel kan en ‘slechts’ 75,00 Euro van je steelt.

U zult zeggen dat dit wel erg zwart wit gesteld is. Als het immers echt zo erg zou zijn dan stond Nederland toch op zijn kop?
Dat zal met de parlementaire democratie zoals we die in Nederland kennen inderdaad zo’n vaart niet lopen:
Probleem nummer 1 is dat het enige middel dat het volk heeft om invloed uit te oefenen op de politiek bestaat uit periodieke verkiezingen.
Probleem nummer 2 is dat de verkiezingsuitslagen direct daarna, bij de coalitievorming, qua staatsinrichting volkomen legaal de nek wordt omgedraaid.
Probleem nummer 3 is dat ‘wij weten het beter’ initiatieven geïnitieerd door politieke partijen gedoemd zijn om vast te lopen in het bureaucratische moeras van het systeem.

Revolutie in Nederland dan maar?

Ten eerste heerst algemeen de gedachte dat dit alleen mogelijk is in arme onderontwikkelde landen en zal het – geheel in lijn met de theorie van de groepsvorming – verdraaid lastig worden hierin een omslag te bewerkstellen. Toegegeven: revoluties vinden inderdaad niet zomaar plaats, maar op momenten dat de oude maatschappij economisch, politiek of ideologisch in crisis raakt: als de oude orde niet meer in staat is mensen de rechten en zekerheden te bieden die ze gisteren nog hadden. Armoede en hongersnood zijn daarbij minder bepalende factoren dan algemeen wordt aangenomen, 24 uur per dag bezig zijn om in leven te blijven levert immers eerder apathie dan strijdlust op. Zelfvertrouwen, het gevoel dat het mogelijk is door collectief verzet de verworvenheden veilig te stellen die de oude orde niet meer kan leveren, is daarentegen van grote betekenis. Indien een aantal randvoorwaarden word bereikt, is een revolutie in onze rijke ‘wel’ ontwikkelde westerse wereld beslist niet ondenkbaar. Toch kan het ook anders lopen, de crisis van 1929 eindigde bijvoorbeeld niet in revolutie, maar in het aan de macht komen van Hitler… Als je dat even afzet tegen de resultaten die ‘prins peroxide’ heden ten dage scoort vindt ik dat op zijn zachtst gezegd een zorgelijke ontwikkeling…..

Ten tweede heeft Nederland al eerder – historisch bezien nog niet eens zo lang geleden – op het randje van een revolutie gestaan, te weten in 1918, bij een voorval dat later in de vaderlandse geschiedschrijving als ‘de vergissing van Troelstra’ weggezet werd.
Troelstra was een politicus die lid was van de voorloper van de PvdA: de SDAP. Deze partij streefde gezien haar eigen ‘wij weten het beter’ beginselen naar een radicale omvorming van de maatschappij. Tóch torpedeerde de top van de partij in 1918 de oproep tot revolutie van partijgenoot Troelstra en was daarmee de laatste redding voor de heersende orde… Achter de schermen bleek er van een vergissing namelijk geen sprake te zijn en had Troelstra de krachtsverhoudingen in Nederland weldegelijk goed ingeschat. Verschillende liberale politici zaten tijdens kabinetsvergaderingen te huilen en de Rooms Katholieken stelden reeds alles in het werk om een contra revolutie op poten te zetten, zó overtuigd was men er van dat een revolutie onafwendbaar was. Het ‘geluk’ wil dat Troelstra”s eigen partij zich al dusdanig had verweven met het bestaande systeem dat ze in feite waren verworden tot de zoveelste regentenpartij. Deze met veel moeite verworven positie wilde de partij top niet kwijt en dus moest barbertje Troelstra hangen.

Nu heeft het woord ‘revolutie’ enerzijds een negatieve lading, het impliceert verzet tegen een groot complot, er van uitgaande dat alles en iedereen in de politiek een enorme schoft en/of heel erg incompetent is. Zodra we die foute mensen wegschuiven dan komt het allemaal weer goed……toch? Natuurlijk zijn er altijd wel slimmerikken die misbruik maken van de neiging tot groepsvorming die het beestje mens lijkt te typeren. Als we echter eens ophouden met naar de ‘poppetjes’ kijken en in plaats daarvan eens naar het systeem kijken waar deze poppetjes in ronddwalen dan zie je geen generatie overschrijdende maffia bendes maar normale individuen met fatsoenlijke ideeën waar niks van overblijft zodra ze in het politieke systeem terechtkomen.
En daar zit meteen ook de kern van de problemen. De vertegenwoordigende democratie vorm is ontaard in het vastgeroeste idee dat de overheid/politiek alles moet gaan regelen ten bate van het hele volk. Het idee dat we even een uniform kunnen maken wat precies past bij de behoeften van elke Nederlander is krankzinnig.
De praktijk laat zien dat het een overvloed van regeltjes en papierwerk oplevert dat totaal niet aansluit op de wensen van de burger. Dit noemen we graag “alles goed geregeld hebben” , terwijl het gewoon een bureaucratische dictatuur gone wild is.
Het systeem van de collectieve groep is vanuit de basis geen fout systeem maar het gaat een onderdrukkende werking krijgen zodra dit systeem zijn plaats niet meer kent. De collectieve groep in Nederland is heel belangrijk als het gaat over basisbehoeften van een mens en een soevereine staat om in te leven. Waar het collectieve systeem dient op te houden is waar het een conflict vormt de rechten van het individu. Het klinkt tegenstrijdig maar het collectief moet in dienst staan van het individu. Met zijn allen achter het idee staan dat iedereen zelf mag bepalen wat ze met hun leven doen. Niet met zijn allen gaan bepalen wat een ander met zijn leven moet doen.

Het is tijd voor een frisse aanpak: ‘wij weten het NIET beter’ . Of beter nog: IK weet het NIET beter in een systeem dat zich meer richt op de individuele keuze. Zo’n systeem zal veel minder snel neigen naar een allesoverheersend collectivisme. Zonder groepen zal de mens ook erg moeilijk te beïnvloeden zijn door bijvoorbeeld grote angstbeelden op te roepen.

De individuele vrijheid zal een goed begin zijn om alle overtollige bureaucratische controle knoppen te verwijderen….