Monnikenwerk noemden ze dat vroeger, wanneer een monnik zijn leven spendeerde aan het overschrijven van een boek. Tegenwoordig is een boek echter met een druk op de knop te dupliceren en onder miljoenen lezers te verspreiden. Opmerkelijk is echter dat aan het concept van het boek niet of nauwelijks iets is veranderd. Het blijft slechts platte tekst met af en toe een plaatje. Het jaar 2010 gaat hier verandering in brengen is mijn stellige overtuiging.
Afgelopen jaar hebben we natuurlijk de opkomst van de Amazon Kindle gezien. Aan het eind van het jaar verkocht Amazon zelfs meer elektronische boeken dan op papier. De Kindle dwingt de uitgeverswereld om anders over hun producten na te denken.
“The more Kindle books Amazon sells, the more leverage it will have over publishers when it tries to force them to cut wholesale prices. If Amazon’s Kindle momentum continues, the day publishers have to capitulate will come sooner rather than later. And, despite publishers’ cries, this is not necessarily bad for publishers: If publishers cut wholesale prices, Amazon will be able to cut retail prices. If the retail prices are cut to nominal levels–$2.99 or $3.99 per copy–sales velocity should soar. Publishers and writers will make less per unit, but the increased volume should make up a lot of the difference.“
De wereld van gedrukte media heeft heel hard een verandering nodig. Veel kranten en tijdschriften staan op het punt van omvallen. Overal worden journalisten ontslagen. De concurrentie met gratis online nieuws is moordend. De enige persoon die zich nog verzet is Rupert Murdoch, die zijn kranten achter een betaalmuur wil zetten, maar velen denken dat Murdoch hiermee zijn eigen doodvonnis heeft getekend. Het zijn slechts zijn laatste stuiptrekkingen.
De benodigde verandering wordt nu op een aantal fronten ingezet. Singulariteit aanhanger Ray Kurzweil heeft afgelopen week een nieuwe product op de markt gezet. Blio is een software platform dat een full colour experience biedt bij het lezen van boeken, hetgeen concurrenten als Amazon, Barnes & Noble en Sony nog nalaten. Het platform ondersteunt ook video, animatie en geluid. “We can take a PDF and an audio book and merge the two to get a combination such that you can hear the audio book and see the words highlighted on the PDF at the same time.” En aangezien het een platform is, kan het op meerdere apparaten worden gebruikt.
Ook zie je dat schrijvers zelf hun boeken op een andere manier onder de aandacht proberen te brengen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het nieuwe boek Under The Dome van Stephen King, dat zijn eigen trailer heeft gekregen.
Of wat te denken van boeken die middels Augmented Reality een extra laag aan digitale informatie krijgen toegevoegd. Een concept wat wij zelf ook op de Engelstalige versie van “Me the Media: Rise of the Conversation Society” hebben toegepast. Medeauteur Menno van Doorn komt uit de kaft van het boek omhoog poppen. Het enige wat je nodig hebt is een webcam en een stukje software.
http://www.vimeo.com/8217311Half december zag een concept video het levenslicht waarin een toekomstig digitaal magazine wordt gedemonstreerd. Een video om je vingers bij af te likken. Het boek of het tijdschrift biedt een volledige nieuwe beleving. Het boek is als het ware opnieuw uitgevonden.
En dan heb ik het nog geen eens over de mogelijkheden die sociale media kunnen toevoegen aan boeken. Dit jaar las ik het boek The Lost Symbol waarin auteur Dan Brown mij wees op de mogelijkheden van nieuwe technologieën: “Technology is linking us in ways we never imagined possible: Twitter, Google, Wikipedia, and other – all blend to create a web of intereconnected minds.“. Wat voor een extra beleving zal een boek mij geven wanneer ik direct vanuit het boek kan communiceren met andere lezers?
En nu is er grote geheimzinnigheid omtrent de aankondiging die Apple eind januari zal maken. Geruchten gaan dat het om de bekendmaking gaat van de Apple Tablet, genaamd de “Magic iSlate”. Wat zal het apparaat allemaal kunnen? Is het slechts een uit de kluiten gewassen iPhone of is er meer aan de hand? Ik denk het laatste. Volgens mij gaat Steve Jobs de concurrentie aan met Amazon. Net zoals Steve de PC, de tekenfilm, en de mobiele telefoon opnieuw heeft uitgevonden, zal hij nu het boek opnieuw uitvinden. Eigenhandig zal hij de comeback van de print media realiseren. Ik ben al vast aan het sparen geslagen…
koningwoning 
Guido Gihaux 
Danny 
Christel 
Noem het ouderwets, maar voor mij gaat er toch echt niets boven een ouderwets papieren boek, zonder tierelantijntjes die van het verhaal afleiden.
Ook ik ben fan van het ‘echte’ boek; de papier-, inkt- en lijmlucht doet me deugd. Maar als ik dan weer eens met deel 3 van de Millenniumtrilogie op bank of bed zit, of mijn vakantiekoffer inpak, dan weet ik weer waarom ik een e-reader zou willen hebben. Misschien weegt dat toch op tegen die boekenlucht ;-).
Heel interessant artikel met – zoals bij alle nieuwe ontwikkelingen – pluspunten en minpunten die n.m.m. direct gerelateerd kunnen worden aan het type boek.
a. Leesboeken
Leesboeken zoals romans doe je in je eentje, knus in een hoekje zodat je je fantsie en/of gevoelens de vrije loop kunt laten (romans lees ik amper, maar ik ken veel mensen die dat graag doen, voor de ouderen onder hen zijn de grote-letter-boeken zelfs op de markt gebracht.
Hoe interessant, ja zelfs hoe gezellig zijn boekwinkels, zowel in ons eigen land als daar buiten, je kunt er uren rondneuzen; als men mij kwijt is (wat nogal eens gebeurt) begint en eindigt de zoektocht in een boekwinkel of ijzerwinkel (gereedschappen).
b. Leerboeken
Lijkt me ideaal voor schoolboeken, mijn leven lang heb ik me verwonderd (zacht gezegd) over de diversiteit van boeken met eenzelfde strekking. Vooral voor de beta-vakken zie ik supergrote voordelen: als ik de afgelopen 6 jaar de mogelijkheid had gehad via internet meer deskundigen te vinden om wiskunde-, natuurkunde-, etc. problemen mee te bespreken dan had me dat (en mijn kleinkinderen die ik coachte) heel veel nut gebracht. Hoeveel fotokopieen had me dat bij de voorbereiding bespaard, de afgelopen week was ik nog met VWO-4 (wisk)bezig.
Dit commentaar is verre van volledig, maar ik heb nu te weinig tijd: deze dag (24u) heeft er nog slechts 9 1/4 uur over, het jaar 2009 (8760u) ook en dat is maar heel weinig voor een jaar.
Prettige jaarwisseling en een voorspoedig 2010 toegewenst ;-)
Een digitaal magazine zoals in de concept video lijkt me onontkoombaar. Ik vraag me alleen af of een ‘af’ tijdschrift, geheel geserveerd door de redactie, dan nog lang bestaat. Uiteindelijk worden tijdschriften, net als TV, een a la carte belevenis, waarbij je je eigen blad samenstelt.
@ Harry Hol
Daar heb je wel een punt: wil je wachten tot je ‘beperkte’ magazine op vrijdagmorgen uitkomt? Of wil je voortdurend alle informatie up to date. Ik ben geneigd te kiezen voor het laatste, maar zit daarnaast ook niet te wachten, zoals de 2e video meldt, op eindeloze rijen RSS-data. Een zekere vorm van redactie, die voor mij kiest wat wel en niet relevant is, kan erg zinvol blijven.
@Gitta: weet je hoe leuk de milleniumtrilogie is als je continu op de kaart van Zweden kunt meekijken waar de hoofdpersonen rijden? Dat heb ik gedaan tijdens het lezen van de boeken, met m’n telefoon in m’n hand op Google Maps de routes steeds meekijken. Ik zou het geweldig vinden als ik dit direct in het boek zou kunnen aanklikken. Of als er bijvoorbeeld naast de tekst een klein kaartje staat met de positie van de belangrijkste personages en een tijdslijntje waarop staat wat er net in de vorige hoofdstukken is gebeurd. Zo hou je nog veel makkelijker overzicht over alle gebeurtenissen in het verhaal.
@Harry Hol: tijdschriften ga je inderdaad grotendeels zelf digitaal samenstellen. Wat dacht je bijvoorbeeld van gewoon een mooie RSS-reader die de populairste artikelen uit jouw feeds met mooi beeldmateriaal brengt in de lay-out van een krant met een mooie voorpagina, waarbij je direct kunt doorklikken naar aan ‘achterliggende pagina’ dat leuke artikel op Bashers over MMO’s?
@Jeroen: ik geloof helemaal niet in tierelantijnen die van het echte verhaal afleiden. Wel geloof ik in veel meer interactie en beleving rond het lezen van een boek. Ik zou heel graag met 1 druk op de knop willen zien wat anderen hebben getwitterd over een boek, of wat belangrijke reviewers in kranten van een boek vonden, of in welke talkshows er over het boek is gesproken (waarbij je die fragmenten dan ook direct even kunt bekijken). Een boek lezen is nu vaak een geïsoleerde activiteit, het zou voor mij veel leuker worden als er andere zaken aan het lezen van een boek worden gekoppeld, die de beleving nog intenser maken.
@Sander: geweldig artikel, ik kan me helemaal vinden in jouw toekomstvisie en ben ook alvast aan het sparen voor de Apple Tablet. Nu nog hopen dat hij ook snel in Nederland verkrijgbaar is met lokale content. Ik kan echt niet wachten totdat het zo ver is.
@Ellen: dat lijkt me inderdaad een hartstikke leuke en nuttige toepassing voor een ereader – nog een argument dus om TOCH die ereader aan te schaffen :-) (naast het gewicht van een boek op schoot)
Leuk artikel maar ik denk ook dat mensen vooral hun eigen fantasie willen gebruiken. Daarom denk ik dat een boek een ding wordt waar je ZELF allerlei informatie aan kan hangen: notities, foto’s, muziek, links naar andere boeken.
Dit artikel heeft me in elk geval geinspireerd tot mijn eigen E-Reader verhaal. Vergeef me even de self-promotion: http://www.schrijversblok.nl/index.php/2010/01/06/hoe-een-e-reader-zou-moeten-zijn/
[...] http://www.frankwatching.com/archive/2009/12/31/nieuwe-trend-het-boek/ [...]
Een horloge waar je alleen de tijd op kunt aflezen. Een telefoon waarmee je alleen kunt bellen. Een cd-speler waarmee je alleen CD kunt afspelen. Allemaal producten met een enkelvoudige functie. Het zijn ontwikkelingen uit het verleden.
De e-reader komt nu opzetten maar is niet veel waardevoller dan een cd-speler. Je kunt er iets mee lezen en verder houdt het zo’n beetje op. Waarom een nieuw soort boek uitbrengen waarin je alleen kunt lezen? Om deze reden zal de e-reader zelf geen groot succes worden.
De multifunctionele tablet PC, zoals de aankomende iSlate van Apple, zal om de bovengenoemde argumenten snel terrein winnen. De tablet PC biedt veel meer voordelen dan de e-reader en zal daardoor sneller de nadelen van een echt boek kunnen overwinnen. Uitgeverijen die dit niet snel inzien en hierop hun producten en diensten aanpassen lijken gedoemd om achter te blijven in het land der dinosaurussen samen met de enkele onverbeten aanhangers van het gewone boek.
@Bram: Ik geloof er helemaal niks van. De essentie van lezen (een tekst zonder plaatjes tot je nemen om een verhaal te beleven) gaat echt niet verdwijnen in een explosie van multimedia.
Dat het medium verandert van papier en inkt naar een beeldscherm: dat geloof ik. Maar dan moet die manier van lezen net zo toegankelijk (lees: goedkoop en gebruikersvriendelijk) zijn als het huidige papieren exemplaar.
Of moeten we weer terug naar de middeleeuwen, waarin alleen de rijken zich boeken kunnen veroorloven?
Ik probeer dit alles te volgen. sta er voor open, maar als ik op een zonnige dag heerlijk op De Hoge Veluwe zit met mijn vrouw (moeder van jandor) dan lijkt me een ouderwets leesboek te prefereren.
Als wij – net als in de afgelopen 20+ jaar met onze auto veelvuldig naar Griekenland rijden dan zou ikzelf mijn laptop graag willen uitproberen voor ‘t lezen van – v.n.l. studie -boeken, terwijl de 40 a 50 leesboeken die mijn vrouw altijd standaard – in apart geselecteerde boekentassen – me aangeeft toch ook nog in de kofferbak meegaan.
Het is voor haar, maar ook voor mij iets heel vertrouwds en ik geloof dat daarom het boek in zijn traditionele vorm zal blijven bestaan, althans de komende tientallen jaren.
Tenslotte, ik lees momenteel een boek over de Mossad, ruim 800 pagina’s, zo.n 250 blz. doorgewerkt, en dat doe ik liever uit een boek dan vanaf een pc-scherm.
@tiesbaas: Wat bijvoorbeeld handig is met een e-reader, is dat je vrouw niet voor haar vakantie hoeft te bedenken in welke boeken ze allemaal zin gaat krijgen. Een e-reader geeft je de mogelijkheid om ook tijdens je vakantie allerlei mooie boeken aan te schaffen en per direct te lezen. Dit lijkt mij een heerlijke mogelijkheid. Ik vind het altijd lastig om vooraf te bedenken in welke boeken ik zin heb tijdens de 3-4 weken vakantie. Ik lees tijdens m’n vakantie een boek, maar dat boek verwijst naar een ander boek dat ik ook wel leuk vind, maar niet had ingepakt of nog niet heb gekocht. Met een e-reader kun je zo’n boek dan wel direct kopen.
Ben het overigens wel helemaal met je eens dat het vertrouwde boek de komende tientallen jaren blijft bestaan. Maar uitgevers gaan wel merken dat er van de traditionele boeken steeds minder verkocht gaan worden, terwijl er van e-boeken steeds meer verkocht gaan worden. Dat gaat een grote verschuiving worden voor de uitgevers.
@Tiesbaas: Je opmerking van studieboeken is heel belangrijk. De meeste reacties op e-readers komen vooralsnog van romanlezers en mensen -zoals ook ik- die boeken van papier gewend zijn. Stel je de nieuwe generatie eens wat meer voor. Als peuter zitten ze tegenwoordig al voor de computer. Als zij te maken krijgen met e-boeken, hoe denk je dat dan de toekomst eruit gaat zien? Bovendien wordt al jaren geklaagd over de zware boektassen waarmee leerlingen rondzeulen en wordt gezocht naar oplossingen. Voila, de oplossing…
En wat denk je van onderzoekers die massa’s aan artikelen en boeken verslinden? Stel je voor dat zij digitaal hun aantekeningen kunnen maken en bewaren. Dat zij onderwerpen en aantekeningen snel kunnen terugvinden. En, zoals Ellen ook al zei, de mogelijkheid hebben om meteen een boek of artikel te zoeken en downloaden wanneer hiernaar verwezen wordt.
Deze ontwikkeling zal inderdaad niet over één nacht ijs gaan. Voor enkele nadelen van e-boeken t.o.v. gewone boeken zullen nog oplossingen bedacht moeten worden. Die komen er ongetwijfeld. Ik ben er van overtuigd dat gewone boeken altijd enkele voordelen zullen behouden boven e-boeken, maar zoals ik eerder al zei, de vele voordelen van e-boeken zullen op den duur de nadelen overtreffen. Net zoals dat bij vele eerdere productontwikkelingen het geval is geweest.
@Harry Hol
Vooral voor achtergrondverhalen zie ik hier een toekomst. Nieuws krijgen we wel via websites, rss feed, noem maar op. Tijdschriftmakers moeten zich moeten verdiepen in de kracht van beeld (video, fotografie, infographics) om samen met tekst een verhaal te vertellen. Sommige elementen uit een verhaal kun je beter visueel vertellen en andere weer beter in tekst. De juiste combinatie vinden is de truc voor apparaten als de (hopelijk) te verwachten iSlate. Permanent online. Het zelf samenstellen van een magazine of het downloaden van losse verhalen, zoals je dat zelf al noemt, zie ik er wel van komen.
[...] voor uitgevers om zichzelf te vernieuwen. Multimediale produkten in fantastische kleuren. Dankzij het ePub formaat wordt de krant, het boek en het tijdschrift geherdefinieerd. Gisterenavond een rondje surfen gedaan. En hierin werd ik teleurgesteld. Niet veel kant en klare [...]
[...] jaar 2010 gaat hier verandering in brengen is mijn stellige overtuiging,” zegt Sander Duivestein, o.a. trendwatcher bij ViNT [...]