Mijd de persen

Het was op de laatste avond van de week – nog midden in de reformatie van het kabinet – dat Wouter Bos onthulde dat het ontwijken van de pers een van de redenen was om in het Catshuis te vergaderen.Het Torentje is een lastig gebouw omdat je er niet aan ontkomt om dwars door een erehaag van journalisten te lopen voordat je bij de premier mag aankloppen. Het Catshuis daarentegen heeft een elektrisch hek en een lange oprijlaan, je hoeft alleen maar je geblindeerde ramen dicht te houden en hard door te rijden.

Als je midden in onderhandelingen zit – zo betoogde Bos – is het niet handig om voortdurend rekenschap af te leggen aan geïnteresseerden. Want voordat je het weet worden je woorden verkeerd uitgelegd, komen accenten verkeerd te liggen, wek je wantrouwen en frustreer je je tafelgenoten op een hopeloze manier. De bekentenis van Bos is een fraai voorbeeld van een tegenstrijdige zelfverwijzing.

In het goed bekeken ‘Pauw en Witteman‘ legt een minister midden in de onderhandelingen aan de media uit waarom het beter is om middenin de onderhandelingen niet te veel uit te leggen aan de media. De opstelling van Bos werd fel bekritiseerd door, natuurlijk, de pers zelf, in dit geval Jan Mulder. Als het aan Mulder ligt hangen er webcamera’s in de onderhandelingskamer en hoor je woordelijk hoe Rouvoet, Donner en Bos steggelen over de miljarden die gehaald en gebracht moeten worden. En mag iedereen zich een oordeel vormen over de neutraliteit van leider Balkenende. Dit heet openheid, aldus Mulder, en openheid is goed, want de tijden veranderen.

Totale openheid

Ook alle gesprekken met de koningin moeten meteen maar openbaar. Het zou een interessant experiment zijn. Onderhandelingen, formaties, contractbesprekingen, rapportoverleg: alles wordt open. Ieder mens krijgt bij zijn geboorte een hielprik en een onderhuidse microfoon. Mensen in bepaalde functies, zoals in dit geval regeringsleiders, worden verondersteld deze microfoon aan te zetten zodra ze in functie komen. Wat zou het effect zijn? Wordt er dan nog wel onderhandeld? Of ontstaan er kamertjes achter de achterkamertjes? Misschien worden andere communicatievormen, zoals gebarentaal of gedachtelezen wel belangrijk en worden schakers gedwongen hun analyses hardop uit te spreken. Het zou in ieder geval een interessant experiment opleveren, dat is zeker.

In dezelfde uitzending, waarin Mulder pleit voor totale openheid,  zit ook Dominique Weesie. Hij is de man achter ‘Geenstijl‘ en sinds kort ook omroepbaas, want zijn nieuwe omroep Powned heeft genoeg leden geworven om te mogen uitzenden. Hem wordt gevraagd of hij al bekende namen heeft benaderd, maar hij is op dit moment nog bezig met het zoeken naar presentatoren. Weesie onthult nog even niets: ‘ik ga die namen nog niet noemen, want we zijn nog met die mensen aan het onderhandelen‘. Mulder knikt begrijpelijk. Openheid is een relatief begrip.

Deze column is eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.