Blijf AI de baas met de HITL-aanpak

Als je een AI-chatbot uitdaagt om creatiever werk te leveren, loop je risico’s. Een chatbot of een andere AI-tool kan namelijk gaan hallucineren; eigen waarheden verzinnen omdat het ding de feiten niet goed kent. Daarom is het belangrijk dat je als mens de output goed controleert. Je bent dan de Human in the Loop (HITL).

Met een basale prompt geeft een chatbot in 2 van de 3 gevallen een redelijk goed antwoord. Die ratio kun je verbeteren door professioneler te prompten. Maar voor perfectie is nog meer nodig. Want een niet-helemaal-juist antwoord is een ding.

Het wordt pas echt vervelend als een AI-agent met jouw creditcard gaat shoppen, omdat de agent, te goeder trouw, ‘dacht’ het juiste te doen. Daarom moet je eigenlijk een stap verder gaan. Niet alleen ‘in the loop’ zijn, maar zorgen dat je de volledige controle over het proces houdt als Human in the Lead.

De M-M-M-methode

De grote vraag is: hoe krijg je dat voor elkaar? In dit artikel beschrijven we dat. Mede geholpen door het boek ‘Creativiteit opnieuw uitgevonden’ van Hendrik van Zwol. In deze uitgave beschrijft Van Zwol hoe je prachtige resultaten kunt krijgen met AI. Dat lukt het best met behulp van de Mens-Machine-Mens-methode die hij voorstelt. Ook een vorm van HITL.

Je begint daarbij door als mens een concept te bedenken, op basis van de doelen die je wil realiseren. Daarna laat je, op basis van een professionele en goed uitgewerkte prompt, de AI-tool (de machine) zijn werk doen. De uitkomsten evalueer je dan weer als mens. Dat betekent dus dat je als Human niet alleen ‘In the Loop’ bent, maar eerst al je eigen plan hebt getrokken, oftewel, in mijn eigen woorden, ‘The Lead’ hebt genomen.

HITL vraagt veranderbereidheid

Om te wennen aan de nieuwe werkwijze als Human in the Lead, is het handig om eens terug te denken aan hoe jij normaal gesproken omgaat of inspeelt op technologische veranderingen. Het boek geeft daarvoor de opdracht om dat te visualiseren.

Een levenslooplijn, waarbij je aangeeft welke technologische ontwikkelingen je hebt meegemaakt en hoe je daarmee om bent gegaan. Dat geeft inzicht en mogelijkheden tot reflectie. En heeft wellicht voorspellende waarde over hoe jij nu naar AI kijkt.

De eerste oefening

Je kunt natuurlijk beginnen met potlood en papier; een simpele lijn trekken, de jaartallen erbij zetten en gaan met die banaan. Als je het vervolgens aan Nano Banana prompt, komt er misschien wel een mooi schilderij uit:

Ronald Faas – Human in the Loop – HITL

Wat je in de afbeelding hierboven ziet, is de eerste oefening die ik voor mijzelf heb ingevuld. Niet alleen om te laten zien dat je als 60-plusser nog steeds mee kan veranderen, maar meer als boodschap: ‘been there, done that’. Hoe nieuw het inhoudelijk ook is, ook in de tijd dat HITL nog niet was bedacht.

Maar het boek bevat nog veel meer interessante oefeningen en opdrachten. Bijvoorbeeld door te kijken naar succesverhalen van AI-toepassingen (die in het boek beschreven staan) en ze in een paar zinnen samen te vatten. Vervolgens vraag je aan een chatbot hoe deze toepassingen jouw werk kunnen beïnvloeden.

Meer dan een Human in the Loop

Of laat een chatbot jouw ideeën visualiseren. Dat doe je door een idee of concept dat je in je hoofd hebt, in pakweg 3 zinnen te beschrijven en dit dan in een prompt te vervatten. Die plaats je bijvoorbeeld vervolgens in Nano Banana, met het verzoek er een duidelijke afbeelding van te maken (in NotebookLM kun je natuurlijk ook direct om een infographic vragen). Maar pak daarbij steeds jouw rol als HITL’er. Jij bent en blijft als mens natuurlijk de controleur die het heft in handen houdt en bepaalt of de output juist en logisch is.

Een andere oefening gaat over creativiteit. Het centrale thema in het verhaal. Werk een creatieve opdracht (bijvoorbeeld een campagnetekst) uit. Vraag vervolgens een chatbot om de opdracht ook uit te werken. Leg beide resultaten voor aan een drietal personen. Zo heb je meteen meer dan één Human in the Loop. Gebruik vervolgens de feedback om een verbeterd concept te (laten) maken.

Waarom je met HITL de eindregie moet willen houden

Human in the Loop (HITL) blijft misschien wat abstract of misschien bazig klinken. Alsof je het niet los wil of kunt laten. Maar er zijn genoeg redenen om het vol- of vast- te blijven houden. Van Zwol somt er maar liefst acht op in zijn boek, elk met een mooie toelichting.

1. AI vraagt om creativiteit

AI heeft geen gevoel of visie. Het reproduceert de content alleen in allerlei vormen waarop het getraind is. Daarom is de rol van een creatieve ‘maker’ essentieel.

2. Creativiteit vraagt om kritisch denken

AI maakt schaamteloos fouten, maar presenteert die overtuigend als de waarheid. Genoeg reden om als mens kritischer te zijn dan ooit tevoren.

3. Denk aan de mensen als je automatiseert

Je kunt niet alles automatiseren. Dan krijg je een soort gevoelloze eenheidsworst, die heel weinig nuance kent. De chatbot die jouw tone of voice perfect overbrengt, moet nog gebouwd worden.

4. Auteursrecht is een wezenlijk risico

Werk dat door een AI-tool wordt gegenereerd, is gebaseerd op trainingsmateriaal dat door andere mensen is gecreëerd. Soms is dat herkenbaar in de gegenereerde output. De vraag die je je moet stellen is of je dat acceptabel vindt, of dat het jou schade kan opleveren.

5. AI is bevooroordeeld

Een ander gevolg van het trainingsmateriaal is dat de output van GenAI gebaseerd is op feiten uit het verleden. Dat is ook in dit geval geen garantie voor een toekomstvast beeld. Voorbeelden zijn er te over; de prompt die vraagt om een afbeelding van een directeur, leidt vaak tot een plaatje van een witte man van middelbare leeftijd. Vraag je om iemand uit de zorg, dan komt er meestal een jonge vrouw tevoorschijn. Allemaal bias…

6. Het is het grootst denkbare ‘kopieerapparaat’

Generatieve AI produceert op basis van wat het weet en kent. Verwacht dus geen echte creativiteit. Weinig scheppend vermogen. Het is in feite een grootschalig kopieerapparaat, tenzij jij de HITL-rol goed vervult en zowel het initiatief als de controle naar je toe trekt, om er iets echt eigens mee te creëren.

7. Privacy is essentieel

Het spreekt voor zich dat je geen persoonsgegevens deelt met AI-tools. Geen klantgegevens, geen strategische informatie, zolang we niet soeverein opereren en de geopolitiek ons dagelijks voor nieuwe verrassingen stelt. Soms vraagt het een financiële investering om jouw gegevens veilig en beschermd te houden, maar de schade die je oploopt als je geen maatregelen treft, is mogelijk veel groter.

8. Jij kunt het verschil maken

De kracht van AI zit niet in algoritmes. Het zit in jouw keuzes, in hoe jij richting geeft aan de technologie. Hoe jij fouten herkent en corrigeert. Blijf dat dus doen. Blijf kiezen. Blijf nadenken. Blijf jezelf!

De Mens-Machine-Mens-methodiek die het boek benadrukt, gaat je helpen om niet alleen Human in the Loop te zijn, maar vooral zelf initiatieven te nemen en uit te werken.

Van Human in the Loop naar Human in the Lead. Zo blijkt ook: Hallucineren Is Te Limiteren.

Ik noem dat zelf: zorg dat jij de Human in the Lead blijft. Denk dus altijd aan dat acroniem HITL, dat dan meteen ook staat voor het adagium:  Hallucineren Is Te Limiteren 😉 

Beelden maken met gestructureerde prompts

Met deze theoretische beschouwingen wordt het leesdeel van het boek afgesloten. De rest (ongeveer tweederde van het aantal pagina’s) wordt gevuld met uitgebreide voorbeelden van creatieve afbeeldingen en de bijbehorende prompts. Echt prachtig om te zien; interessant om te analyseren en leuk om telkens weer doorheen te bladeren.

Die regisseursrol als Human in the Lead vraagt ook om concrete vaardigheden. Zeker als je AI inzet voor visuele creatie. Van Zwol geeft daarvoor een praktisch houvast: acht elementen waarmee je een beeldprompt zo opbouwt dat de output niet alleen mooi is, maar ook precies weergeeft wat jij voor ogen had. Want ook hier geldt: hoe beter jij stuurt, hoe beter het resultaat.

• SHOOT: het type opname (bijvoorbeeld een close-up of actiefoto).
• SUBJECT: welk object staat centraal?
• STYLE: de sfeer of toon. Welk gevoel moet het oproepen?
• SPOTLIGHT: welke lichtbron en richting zijn gewenst?
• SPECTRUM: het kleurgebruik. Warme of koele tinten?
• SURFACE: de textuur van afgebeelde materialen.
• SETTING: de omgeving en achtergrond.
• SPARK: de energie of emotie, rust, dreiging, nostalgie, et cetera.

Heel nuttig. Uit een wedstrijd die ik als test met een volle klas studenten bij het keuzevak AI Business Essentials bij Hogeschool Rotterdam deed, bleken er veel mooiere, meer professionele plaatjes uit te komen dan bij een basale standaardprompt, zonder de 8S’en. Goed om te zien dat het werkt!

Al met al genoeg redenen om aanschaf van het boek te overwegen. Leuk en leerzaam, en zelfs voor op de leestafel een interessant statement.

Slimmere tools vragen om creatieve mensen

De tools worden slimmer, de agents autonomer en de output overtuigender. Maar juist daarom wordt jouw rol als mens niet kleiner… die wordt juist groter. Niet als rem op de technologie, maar als degene die richting geeft, fouten herkent en echte creativiteit inbrengt. Human in the Lead dus. Want uiteindelijk is de kracht van AI niet wat het zelf bedenkt, maar wat jij ermee doet.