eParticipatie: schreeuw niet zo, maar luister eens (naar mij)

Als de verkiezingscampagnes losbarsten, krijg ik altijd een beetje hoofdpijn wanneer ik de TV aanzet of de krant open sla. Schreeuw niet zo hard, denk ik dan. Allemaal tegelijk, zo hard dat ik het eigenlijk niet kan verstaan. En dan doe ik de TV uit, of de krant weg. Afgehaakt. En de rest van het jaar hoor ik niks. Nooit word ik gevraagd wat ik er van vind. Of ik online mee wil doen aan het vormgeven van het verkiezingsprogramma. Bijvoorbeeld.

Meedoen met politiek, afgezien van je stem uitbrengen, betekende altijd dat je lid moest zijn van een politieke partij. Dan kon je (en kun je nog steeds) stemmen tijdens partijcongressen. Tegenwoordig zien we dat partijen ook graag invloed willen van kiezers die geen lid zijn. Met de opkomst van social media, vinden we dat het betrekken van burgers bij de politiek toegankelijker geworden is. Politici zijn beter te bereiken, praten (soms) terug via Twitter. De politiek is transparanter en dat is al heel wat! Maar de weg is nog lang want, zoals ook Maurits en Chris van de week in hun artikel beschrijven, het ‘ouderwetse geschreeuw’ verplaatst zich in de verkiezingstijd vaak één op één naar social media. (Lees ook deze artikelen op Frankwatching voor een actuele stand van zaken).

Graag een beetje online, leuk en snel

Waar ik me openlijk over verbaas, is dat ik helemaal niet word bereikt door de politieke partijen. Ook niet nu er getwitterd wordt. Want met ‘bereikt worden’ bedoel ik niet het schreeuwen, maar betrokken worden, gemotiveerd. Ik hou dit artikel overigens bewust bij mezelf, want misschien word jij wel bereikt; laat me dat hieronder dan ook even weten!

Even de context schetsen. Ik ben een vrouw van eind twintig, hoogopgeleid, ben nieuwsgierig en geïnteresseerd in wat er in de wereld gebeurt, zit het grootste deel van de dag achter de computer/tablet/telefoon, ben actief op allerlei social media en ben niet lid van een partij. Als je mij wil bereiken, dan moet je dat niet doen op straat met zeepkisten, rozen of tomaten; daar loop ik een blokje voor om. Ook niet door een flyer aan m’n fiets te nieten. Of door te verwachten dat ik uit mezelf naar een buurthuis kom om te debatteren. Graag wat minder schreeuwen, maar online, een beetje leuk/aantrekkelijk/spannend. En een beetje snel ook alsjeblieft.

Meedoen

Een kort rondje langs de belangrijkste partijwebsites levert vooral het volgende beeld op:

“Doe mee!” Hoe dan?! “Door ons geld te geven, ons materiaal te bestellen, ons te helpen als vrijwilliger of lid te worden van ons!”, roept de politiek. Hoeveel heeft dat met meedoen te maken? Als we kijken naar de participatieladder (Edelenbos, 2000), kunnen we 5 niveaus onderscheiden:

  • informeren (weten)
  • raadplegen (meeweten)
  • adviseren (meedenken)
  • coproduceren (meedoen)
  • meebeslissen

Meedoen sluit het aan bij coproduceren. En natuurlijk kun je coproduceren door lid te worden en actief te zijn op bijeenkomsten en congressen. Maar voor de mensen die niet lid zijn, 98% van de bevolking, valt er op het eerste (en tweede) gezicht niet veel mee te doen en al helemaal niet online. Ik word vooral geïnformeerd, of eventueel via Twitter of andere social media geraadpleegd.

Doe mee met Diederik!

Wat kun je nu doen om kiezers wel mee te laten doen op een eigentijdse, laagdrempelige manier? En nog belangrijker, op een manier die aanslaat, waar je je doelen helder hebt, de verwachting van de ‘meedoeners’ managet en die leuk is. Een aardig voorbeeld waar dit artikel op Frankwatching me op attendeert, is de actie van de PvdA: Doe mee met Diederik. De PvdA roept kiezers (dus ook niet-leden!) op om ideeën aan te dragen. De beste ideeën werden uiteindelijk meegenomen in het partijprogramma.

Komen tot participatie

Participatie gaat over samen creëren, niet alleen over flyers uitdelen tijdens de verkiezingen. Er wordt een stevigere relatie opgebouwd die niet alleen (of juist helemaal niet) de duur van de verkiezingsperiode heeft. Wat overigens niet betekent dat je direct een meerjarenplan in werking zet: korte acties die goed doordacht zijn.

Doelen stellen

Om te komen tot die goed doordachte acties, is het belangrijk om te starten met het stellen van doelen. Wat willen we bereiken? Bijvoorbeeld een ingevuld partijprogramma. Waarom zetten we hiervoor online kanalen in? Om een bepaalde doelgroep te bereiken of ons bereik te vergroten of ons imago eigentijdser te maken, of …? En wie willen we bereiken? Het resultaat kan bijvoorbeeld zijn: een partijprogramma waarmee we onszelf op de kaart zetten bij jonge kiezers.

Participatieladder

Hoeveel invloed krijgen de deelnemers? Kijk naar de participatieladder en maak een keuze die past bij de antwoorden die je hiervoor gegeven hebt. En bedenk ook of je die trede waar kunt maken. Meedoen is makkelijker gezegd dan gedaan; gaan we het echt samen maken of alleen om een mening vragen? Als we alleen om een mening gaan vragen is dat ook prima, maar noem het dan geen meedoen.

Hippe tools

Welke middelen ga je inzetten om dit te ondersteunen? Bij eigentijdse participatie horen eigentijdse/hippe tools. Die zijn afhankelijk van de plek waar je doelgroep zich bevindt en de tools die men gebruikt. Richt je je op een actief ‘Facebook-ende’ doelgroep, zorg dan dat je ze daar benadert. Vervolgens richt je de tool in. Een enquête hoeft echt niet saai te zijn en een community niet log en omvangrijk. Ga er creatief mee om!

Als je deze stappen (kijk hier als je de uitgebreide aanpak wil lezen) hebt doorlopen, heb je een doel, een resultaat in het vizier, de juiste mensen op de radar en een ingerichte tool. Online, leuk, spannend, verrassend, snel. Ik ga alvast in de ‘meedoe-modus’ en wacht af welke Mark, Diederik, Emile of Alexander mij de komende tijd bereikt!

Interessant?

Lees dan ook onze andere artikelen over , , , , , , , , , , .

Reacties

  1. Iets vinden van hoe Nederland bestuurd moet worden? Ehm, ja hoor. Maar het mag me niet te veel moeite kosten. Graag op het moment dat het mij uitkomt, en op een manier die ik entertainend vind, anders zap ik natuurlijk meteen weg. Het spreekt voor zich dat ik dan ook vooral politieke ideeën ga spuien die mijn eigen belang het best dienen. Het draait namelijk vooral om mij.
    Wat? Bevlogenheid? Burgerplicht? Een paar tientjes per jaar betalen om een partij te ondersteunen die het allemaal namens mij moet gaan realiseren? Ga toch weg, het mag me niets kosten. Ik ben een luie gemakzuchtige consument.

    Zulke burgers hoeven wat mij betreft niet de koers van dit land te bepalen.

  2. Helemaal eens met Henk,
    Het is de taak van politici om overstijgend te denken, van hun wordt verwacht dat ze beslissingen nemen die op lange termijn goed zijn voor het land. De meeste burgers kiezen alleen maar voor nu, korte termijn dus. Ik heb nu geen geld in de portomonee, laat ik op xxxx stemmen, die geeft mij vandaag meer geld.
    Dit is ook gelijk de grootste vloek van democratie, mensen die niets begrijpen van besturen hebben eens per 4 jaar wat te zeggen. Elke vier jaar moeten partijen de kiezers dus lekker maken met een korte termijn verhaaltje om vervolgens gewoon hun lange termijn strategie toe te passen.
    Interactie met kiezers via de verschillende media is dan ook een farce, politici weten al wat op lange termijn goed is en zullen dus alleen maar zoeken naar/luisteren naar kiezers die opmerkingen maken die in hun straatje passen.
    Ik lees de laatste dagen veel artikelen over dat politici slecht gebruik maken van social media omdat ze alleen maar “zenden”. Ik denk dat ze heel goed weten hoe ze gebruik maken van deze media en dat het alleen maar zenden een bewuste keuze is.

  3. Ja hoor, ik wil wel reageren op Henk.
    De boodschap die ik lees is: stop met alleen ‘zenden en gebruik de nieuwe mogelijkheden (sociale media) voor platformen van co-creatie en betrek zo geinteresseerden actief. Wat is daar lui en gemakzuchtig aan?

  4. Ja ik wil graag reageren op mathieu!

    Dit artikel roept politici op te om burgers te laten participeren. Henk schets de gemiddelde burger, die lui en gemakzuchtig is, en geeft aan dat hij niet wil dat deze participeren.
    Als je toch participatie van burgers bereikt zijn dit slechts geinteresseerden die toch al achter je partij staan (tijdverspilling) en een slechte afspiegeling van de samenleving(waardeloze opinie).

  5. Hmm pittige meningen, maar ik kan wel achter Henk staan. Want betrokkenheid ontstaat bij interesse en een ‘sense of belonging’ alleen als het je echt raakt en je er ook energie in wilt steken. De dialoog aan gaan met politica kan al tijden en twitter maakt die barriere alleen maar kleiner. Als je die mogelijkheden vervolgens niet aangrijpt maar de ‘schuld’ bij de politica legt, ben je volgens mij voorbij aan het gaan aan de mogelijkehden die je als burger hebt.

    @verhagaen zit dan niet meer in de politiek, maar zijn ene tweet naar mij als antwoord op mijn vraag scoorde dik punten voor de politiek in het algemeen. Misschien een goed idee voor een volgend blog Elsa, kijken hoeveel politica je (persoonlijk) kan bereiken met een goede gerichte vraag. Ben benieuwd hoe snel en goed je een antwoord krijgt, al dan niet persoonlijk.

  6. volgens mij gaat het er om dat er een eenvoudige manier is om te communiceren met een brede doelgroep. En als die doelgroep nu eenmaal gemakkelijk te bereiken via een online participatie, dan is dat inderdaad een oproep naar de politiek. Ik vertaal dat als een slimme marketingtool vanuit de politiek. Ik vind het verder nogal een simpele vertaling van de werkelijkheid als je burgers typeert, zijnde lui en gemakzuchtig. Dan doe je veel mensen zwaar tekort.

  7. Erg leuk geschreven artikel Else.

    Aantal goede punten met korte vs lange termijn (en egocentrisme vs wat goed is voor de samenleving). Svp niet gelijk met de hakken in het zand staan, maar 4 jaar geleden had Rita Verdonk dit niet slecht opgelost, met haar eigen co-creatie platform. Mensen konden hier kleine lokale + grotere problemen van de maatschappij aankaarten, verdeeld in 10 categorieën (zorg, veiligheid, etc.), en vooral ook zelf oplossingen aandragen hoe zij dit probleem zouden willen oplossen. Een mooie gedachte op zich, omdat het behoeften in kaart brengt die ook in het dagelijks leven op kleiner niveau bij de mensen speelt. Plus mensen zouden echt betrokken worden bij een ‘betere samenleving’, door zelf met oplossingen te komen.

    Helaas voor Rita liep het platform al vanaf lancering niet goed, omdat er een hoop schreeuwers kwamen die niet zozeer de inhoudelijke discussie aangingen, maar die meer persoonlijk op Rita gingen vitten waar ze wel niet mee bezig was, en of ze zelf niet meer wist wat goed was voor het land. Iets wat haar veel geld, tijd en een succes heeft gekost.

    Rita’s case heeft vooral aangetoond dat de politiek een behoorlijk gevoelig gebied is om in te co-creëren. Net als dat het al eerder eens misging bij Obama en het kabinet in Engeland… Misschien moet het veel meer op kleiner niveau een aantal keer bewezen worden, voordat het over hele partijprogramma’s gaat…. (zoals de SP en PvdA wel redelijk succesvol de crowd hebben betrokken om over 1 specifiek vraagstuk na te denken.

  8. Een van onze klanten is een landelijke politieke partij. Deze weet zich op sociale media te onderscheiden door juist goed in dialoog te gaan met kiezers. Je ziet dat dit voor steeds meer kiezers van belang is om een inhoudelijke reactie te krijgen op hun vraag. Diverse twitteraars zijn inmiddels uithangbord voor de partij en maken zelf reclame.

  9. @feduusie

    Als niemand de standpunten van je partij kent, er niemand van de kieslijst aandacht krijgt van de (massa)media en de partij op 0 zeters staat in de peilingen dan is het ook wel makkelijk voor politici om te reageren op de “vele” vragen en opmerkingen die ze krijgen.

    Ze hebben niet te maken met tegenstanders en zullen dus voornamelijk reacties krijgen van medestanders..

  10. Jeetje, wat een overweldigende reacties! Dank dat jullie de moeite hebben genomen om te reageren op mijn artikel. Bijzonder om te zien dat dit onderwerp zo veel teweeg brengt.

    De boodschap die ik over wil brengen met deze blog (met een opinie makend sausje) is dat ik graag meer nieuwe communicatiemiddelen (en dus zeker niet alleen twitter, maar graag blogs, fora, wiki’s, communities, etc) zou zien in het contact dat politieke partijen met hun achterban hebben. En dan dus niet alleen de achterban die lid is, maar een bredere doelgroep. Dat past zeker niet bij iedereen. Bij mij wel. Ik hou van digitaal, ik werk vanuit m’n tas. Het feit dat ik niet naar een achteraf zaaltje wil komen om mee te praten, betekent niet dat ik lui en gemakzuchtig ben of geen waardevolle mening heb (dat is wat ik in de eerste 2 reacties lees en vind ik best een heftige reactie), maar gewoon dat ik dat ouderwets en onzinnig vindt. Voor mij. Niet voor iedereen, maar voor mezelf en een bepaalde doelgroep met mij.

    @Tim: bedankt voor je toevoeging en mooie voorbeeld. Ik sluit me helemaal aan bij klein beginnen. Experimenteren op kleine schaal gaat er voor zorgen dat we er achter komen wat werkt en wat niet, zonder dat we gelijk een ‘Rita effect’ over ons heen krijgen :)

  11. Totaal mee eens dat politici alleen zenden.
    Burgers lekker maken voor de korte termijn voordelen en vervolgens indien verkozen komt er niets of weinig meer van uit.

    Eigenlijk (in de ideale wereld) zouden we bij elke belangrijke beslissing die Nederland maakt het volk door 1 bekende onafhankelijke informatiebron helder uitleg moeten krijgen wat de beslissing inhoud en wat de voordelen en nadelen zijn voor de korte en langere termijn en waarom/welke politici voor de beslissing kiezen. Op deze manier heeft de belastingbetaler meer te zeggen en kan hij/zij betere keuzes maken doordat er heldere onafhankelijke informatie beschikbaar is.

    Nu een keuze maken en daarna niets meer te zeggen hebben is naar mijn idee volstrekt zinloos.

  12. Waarom zouden partijen niet een beetje moeite mogen om eens daadwerkelijk te luisteren naar wat kiezers willen. Dus inderdaad minder zenden en ook eens op ontvangen overschakelen.
    En ja als er weert gestemd mag worden worden we gelokt met korte termijn zaken en zullen de politici wel de juiste beslissingen nemen voor de lange termijn. Nou dat hebben we laatste jaren gezien, de Euro, de zorg, het milieu. Jonge jonge wat kunnen onze politici goed voor de lange termijn plannen maken.

  13. Hoi Elsa,

    Boeiend om te volgen hoe de technische ontwikkelingen invloed kunnen hebben op het politieke systeem en mogelijk de democratie kunnen vernieuwen. Ik werk bij Synthetron en wij hebben samen met de initiatiefnemers van de G500 hun achterban gevraagd mee te denken over de invulling van hun Tienpuntenplan. Als je hier nieuwsgierig naar bent kan ik je hier wat over vertellen.

    Groetjes Lucas

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.

Verschijnt je reactie niet, dan is deze mogelijk in de spam terechtgekomen. Mail ons dan even!