Handig! Een bibliotheek met prompts in plaats van boeken

Wie met generatieve AI werkt, weet dat het schrijven van de prompt soms een hele kunst is. De ene collega is daar net even handiger in dan de ander. Door jullie beste prompts te verzamelen in een promptbibliotheek kun je van elkaar leren, inspiratie opdoen over wat er goed werkt en de kwaliteit en consistentie van jullie prompts verhogen.

Geweldige verhalen over AI, maar de praktijk is weerbarstig

Hoewel er de meest bijzondere verhalen over AI rondgaan, worstelen veel professionals en organisaties nog om er echt waarde uit te halen.

Aan de ene kant zie ik dit soort powerquotes op social media voorbijkomen: ‘Terwijl ik in het vliegtuig zit, scant AI het internet op zoek naar waardevolle leads. Zo kan ik na de landing gelijk aan de slag gaan met acquisitie.’ Of: ‘Mijn werkweek is twee dagen korter geworden sinds ik ChatGPT heb ontdekt’.

Maar de praktijk is vaak weerbarstiger. De meesten komen niet verder dan het herschrijven van een e-mail, het scannen van een document op actiepunten of het samenvatten van een vergadering. Allemaal hartstikke handig natuurlijk, niks mis mee, maar er moet toch meer uit te halen zijn?

Een promptbibliotheek, zeker niet saai en stoffig

Een promptbibliotheek kan uitkomst bieden. Door de beste prompts van jezelf én je collega’s te verzamelen en binnen je organisatie beschikbaar te maken, worden een aantal doelen bereikt:

• Collega’s kunnen op de eerste plaats natuurlijk elkaars prompts 1-op-1 overnemen en zo recyclen. Wat voor de een goed werkt, kan de ander (met mogelijk een kleine aanpassing) ook helpen.
• Naast het 1-op-1 overnemen van prompts, worden collega’s door elkaars prompts op nieuwe ideeën gebracht. Niet de prompt zelf, maar het idee erachter kan zo in de organisatie gaan leven.
• Collega’s kunnen ook van de structuur van elkaars prompts leren. Wat werkt goed, welke vaste elementen kun je het beste laten terugkeren in een prompt? Hiermee neemt de consistentie van prompts toe, doordat best practices worden ontwikkeld en toegepast. Door af en toe een best practice uit te lichten, in jullie interne nieuwsbrief of op het intranet, versnel je dit proces en help je je collega’s om betere prompters te worden.
• Een promptbibliotheek is een goede manier om het onderwerp AI periodiek onder de aandacht van collega’s te brengen. Zet de nieuwste prompts in de spotlight, laat collega’s aan het woord die deze hebben bedacht en toegepast, en verwijs naar de promptbibliotheek.
• Aan de promptbibliotheek kun je een verwijzing koppelen naar de regels die binnen jullie organisatie gelden voor gebruik van (generatieve) AI. Om zo ook compliance- en privacy-aspecten voldoende aandacht te geven.

Voeg zeker ook een reactiemogelijkheid toe, zodat collega’s nieuwe prompts kunnen delen, waardoor de bibliotheek blijft groeien en steeds betere voorbeelden bevat. Als je het goed aanpakt, wordt jouw promptbibliotheek een plekt die bruist van ideeën en samenwerking. Zeker niet saai of stoffig dus, deze bibliotheek.

De promptengineer als bibliothecaris 2.0

Een promptbibliotheek start je niet ‘even’. Voor je begint, moet een aantal vragen beantwoord zijn:

• Welke prompts worden er toegevoegd?
• Wie wordt de beheerder en mag prompts toevoegen of verwijderen?
• Welk systeem zetten we in?
• Welke (privacy)regels gelden er voor opgenomen prompts?

Verzamel kwalitatief hoogwaardige promps, die aansluiten bij jullie organisatiedoelen

Om de promptbibliotheek behapbaar te houden, is het zaak vooraf goed te kijken naar de prompts die je toevoegt. Welke onderwerpen vallen binnen en welke buiten de scope van je promptbibliotheek? Krijgt elke afdeling bijvoorbeeld een eigen subsectie in de bibliotheek of worden prompts per onderwerp gecategoriseerd?

Kijk ook naar de kwaliteit van prompts. Waaraan moeten deze voldoen om opgenomen te worden? Stel daarvoor regels op, bijvoorbeeld:

• Benoem in de prompt heel precies wat je wil.
• Geef randvoorwaarden.
• Benoem het ook als je iets níet wil.
• Geef achtergrondinformatie over je vraag.
• Geef AI eventueel een rol.
• Vermijd privacy- of bedrijfsgevoelige informatie.

Run je bibliotheek met een team

Een promptbibliotheek bouw en onderhoud je niet alleen. Bepaal vooraf wie je aansluit en wat ieders rol wordt. Denk aan deze functies bij het inrichten en uitrollen:

• Sponsor: een directie- of MT-lid dat het initiatief actief ondersteunt. Zorgt voor tijd, budget en draagvlak binnen jullie organisatie.
• Regelaar: organiseert het proces. Plant wanneer en waar het team samenkomt. Houdt zicht op het doel van de promptbibliotheek en zorgt dat afspraken worden nageleefd. Tevens de bewaker van afspraken en richtlijnen. Zegt ‘nee’ als iets niet past binnen de gestelde kaders. Houdt de bibliotheek betrouwbaar en consistent.
• Promptengineer: de specialist die alles weet van prompten, zeg maar de bibliothecaris 2.0. Beoordeelt de kwaliteit van prompts en verbetert deze waar nodig. Vaak iemand met technische affiniteit.
• Communicator: zorgt ervoor dat mensen de bibliotheek beter kennen en vaker gebruiken. Deelt regelmatig successen en informeert collega’s over nieuwe prompts die zijn toegevoegd.
• Inhoudelijk verantwoordelijken: experts die zorgen dat prompts aansluiten bij de verschillende afdelingen of kennisgebieden binnen jullie organisatie. Zij zijn de linking pin voor het ophalen van nieuwe prompts vanuit die vakgebieden.

Kies een systeem dat iedereen kent en liefst al gebruikt

Het succes van je promptbibliotheek wordt zeker ook bepaald door de toegankelijkheid ervan. Hebben jullie een intranet? Maak daar een aparte pagina aan met de voorbeeldprompts. Werken jullie met Teams of een andere samenwerkingstool? Zoek dan naar mogelijkheden om jouw promptbibliotheek daarin vorm te geven. Richt in het meest eenvoudige geval een Excel-bestand in als promptbibliotheek en deel dat.

Denk vooraf na over compliance en privacy

Niet alle onderwerpen lenen zich voor opname in jullie promptbibliotheek. Denk vooraf goed na over wat er wel en niet in thuishoort. Review regelmatig of prompts aan de laatste regels voldoen.

Wil je bijvoorbeeld prompts laten opnemen die cv’s van kandidaten kunnen vergelijken? En onder welke voorwaarden mogen financiële cijfers of businessplannen aan prompts worden toegevoegd? Kijk daarbij naar zowel de Europese AI Act (omnibus-regels die dit mogelijk wat afzwakken, zijn nog in de maak), als naar jullie eigen AI-reglement.

Alvast 8 geniale prompts voor jouw promptbibliotheek

Om het zo makkelijk mogelijk voor je te maken een eigen promptbibliotheek te starten, deel ik alvast enkele voorbeeldprompts met je. Gebruik ze als basis voor jullie promptbibliotheek en voeg er organisatiespecifieke prompts aan toe.

1. E-mail schrijven.

Prompt:

Stel als ervaren communicatiespecialist een professionele e-mail op over [onderwerp]. Gebruik een duidelijke structuur met: 3 onderwerpregels, korte intro, kernboodschap, voordelen/uitleg en een concrete CTA. Schrijf helder, menselijk en actief, passend bij zakelijke Nederlandse lezers. Lever de output in dezelfde volgorde. Sluit af met de vraag of ik de mail verder moet aanscherpen.

2. Samenvatten.

Vooraf:

Voeg je tekst bij, als tekst in de prompt of als document.

Prompt:

Vat de volgende tekst kernachtig en volledig samen. Focus op hoofdboodschappen, belangrijke feiten, conclusies en implicaties. Schrijf helder, neutraal en zakelijk, zonder interpretatie of toevoegingen. Behoud relevante cijfers, data en namen. Lever één compacte samenvatting én één ultrakorte versie van max. 20 woorden. Vraag daarna of de samenvatting korter, langer of doelgroepgericht moet worden.

3. Brainstormen.

Prompt:

Brainstorm als creatieve marketing- en communicatiespecialist over [onderwerp]. Lever minimaal 10 verrassende, concrete en toepasbare ideeën in diverse richtingen (strategisch, creatief, praktisch). Denk out-of-the-box, maar houd rekening met een zakelijke Nederlandse context. Vermijd clichés en herhaling. Structureer de output in duidelijke categorieën. Eindig met de vraag of ik wil verdiepen, aanscherpen of doelgroepgericht wil variëren.

4. Afbeelding genereren.

Vooraf:

Voeg jullie huisstijldocument bij als document in de prompt.

Prompt:

Scan het bijgevoegde huisstijldocument en bepaal onze huisstijl. Genereer dan een afbeelding in onze huisstijl over [onderwerp]. Lever 3 varianten: één strak, één creatief, één conceptueel. Houd rekening met consistentie in licht, compositie en typografie. Beschrijf bij elke variant waarom deze aansluit bij onze huisstijl. Vraag daarna of ik wil verfijnen op doelgroep of gebruikssituatie.

5. Roast mijn idee, zodat ik de zwakke plekken ervan kan versterken.

Vooraf:

Voeg je idee bij, als tekst of als document.

Prompt:

Je bent een kritische maar constructieve reviewer en roast mijn idee in een zakelijke Nederlandse context. Identificeer zwakke plekken, risicovolle aannames en blinde vlekken. Onderbouw je kritiek met het waarom. Eindig met 3 verbeteropties.

6. Toets mijn idee of concept aan de persona van een klant.

Vooraf:

Voeg jullie buyer persona bij, als tekst of als document. Voeg een concept of campagne-idee toe, als tekst of document.

Prompt:

Scan de persona van onze klant en bepaal de belangrijkste eigenschappen en hoe deze persoon zal reageren.

Scan ons idee voor een concept of campagne.

Reageer als de klant op dit idee. Geef aan wat er goed aan is (3 punten) en wat er beter kan (3 punten).

7. Onderhandelingstactiek oefenen.

Prompt:

Help mij een moeilijk onderhandelingsgesprek voor te breiden. Loop samen met mij stap voor stap door het gesprek.

Ik open het gesprek door jou welkom te heten. Reageer daarop en introduceer het onderwerp en jouw inzet.

Begin na mijn antwoord eerst met feedback daarop en vraag of ik mijn antwoord opnieuw wil formuleren.

Wacht daarna op mijn volgende antwoord.

Zodra ik zeg Genoeg, is het oefengesprek ten einde.

Geef daarna nog een korte evaluatie en wens me succes.

Jouw rol:

Mijn rol:

Onderwerp:

8. Opstellen social media-post.

Prompt:

Schrijf als ervaren content- en communicatiespecialist een krachtige social media post over [onderwerp].

Formuleer één hoofdboodschap, een pakkende eerste zin, en een oproep tot actie die past bij zakelijke Nederlandse lezers.

Gebruik een menselijke, energieke, heldere toon zonder clichés.

Lever daarnaast één alternatieve invalshoek (creatiever of scherper).

Schrijf actief, toegankelijk, en volledig klaar voor direct plaatsen.

Eindig met de vraag of ik wil verfijnen op doelgroep, platform of tone‑of‑voice.

Maak je eigen geniale powerprompts

Zijn deze acht voorbeeldprompts nog niet geniaal genoeg voor je? Geen probleem. Met deze promptmakende prompt maak je in een handomdraai zelf zoveel geniale prompts als je zelf wilt.

Prompt:

Je bent een promptarchitect. Bedenk [10] geniale prompts die mijn werk aantoonbaar beter maken (inhoudelijk, communicatief, strategisch, planningstechnisch, financieel, efficiënt). Stel de prompts op volgens de actuele best practices op dit vlak. Eindig met de vraag of ik verdere verfijning wil.

Van prompt naar Copilot Agent of Custom GPT

Worden bepaalde prompts regelmatig gebruikt binnen je organisatie? Overweeg dan om een aparte sectie binnen je promptbibliotheek in te richten voor agents (als jullie overwegend Copilot gebruiken) of Custom GPT’s.

Dit zijn voorgeprogrammeerde prompts, waaraan je als gebruiker alleen maar content of een vraag hoeft toe te voegen. De Copilot Agent of Custom GPT kent de context al en weet dus wat er met jouw content of vraag moet gebeuren.

Het nadeel is dat je niet onder de motorkap van de prompt kunt kijken en dus niet weet welke afwegingen er zijn gemaakt om tot het resultaat te komen.

Een geweldig voorbeeld van een Custom GPT vind ik de Achievement Amplifier: je schrijft een korte tekst over iets wat je onlangs bereikt hebt en de Achievement Amplifier klopt de tekst geweldig op, zoals sommigen op LinkedIn doen.

Als ik bijvoorbeeld prompt:

“Ik heb voor Frankwatching een artikel geschreven over promptbibliotheken”, en ik kies bij de output voor maximaal cringe, maakt de Achievement Amplifier dit ervan:

Ik had nooit gedacht dat dit moment zou komen.
Maar soms klopt timing. En visie. En doorzettingsvermogen.

Vandaag gepubliceerd op Frankwatching: mijn artikel over promptbibliotheken.

Wat begon als een eenvoudige observatie, groeide uit tot een intensief traject waarin alleen de besten overeind bleven (mentaal). Een top-5%-onderwerp. Wereldwijd.

Et cetera, et cetera.

Geen tijd of ruimte voor het opzetten van jullie eigen promptbibliotheek?

Gebruik dan een standaard bibliotheek:

• De Promptotheek. Een openbare, gratis kennisbank met prompts voor verschillende taken.
• Universiteit Maastricht. De openbare Engelstalige AI Prompt Library van de Universiteit van Maastricht bevat vooral prompts gericht op onderzoek.
• Promptbibliotheek voor docenten. Een openbaar overzicht van prompts met onderwerpen als ‘feedback geven’ en ‘literatuurlijst maken’.
• Juridische promptbibliotheek. Een open-source promptbibliotheek van ICTRecht voor prompts gericht op juridische of ondersteunende taken. Niet super toegankelijk opgezet.

Een Frankwatching-promptbibliotheek?

Wat in dit lijstje ontbreekt, is natuurlijk een officiële Frankwatching-promptbibliotheek. Is dat geen geweldig idee? Dit platform is onze vraagbaak voor van alles. Ik weet zeker dat als die Frankwatching-promptbibliotheek eenmaal staat, dit een instant hit wordt. Als community delen we met liefde onze beste prompts, succes gegarandeerd!

*De afbeeldingen in dit artikel zijn gemaakt met Copilot.