In bijna elke vacaturetekst die je vandaag de dag opent, zie je het staan: ‘Bij ons krijg je veel autonomie.’ Het is een populair modewoord geworden in HR-land. We willen allemaal zelfsturende teams, hybride vrijheid en ruimte voor eigen initiatief. Maar er is een keerzijde aan die medaille. Want autonomie zonder de juiste mindset leidt zelden tot meer impact. Het leidt vaak tot verlamming of erger nog: het systematisch afschuiven van verantwoordelijkheid.
Want bij autonomie komt ook eigenaarschap kijken. En dat laatste is een vaardigheid die we, in de drukte van de dag, massaal aan het verwaarlozen zijn.
De valkuil van de afwachtende houding
We kennen allemaal die ene collega (of misschien ben je het zelf wel) die bij een probleem direct naar een ander wijst. Marketing levert niet op tijd. Management communiceert onduidelijk. En de processen zijn te traag. Het zijn feitelijk misschien wel correcte observaties, maar ze vormen een doodlopende weg voor je eigen groei.
Door naar anderen te wijzen, stap je in de modus van slachtofferschap. En daarmee geef je onbewust de touwtjes uit handen. Je maakt jezelf afhankelijk van de acties van anderen. Dat voelt op de korte termijn veilig; want als het misgaat, is het immers niet jouw schuld. Maar het is funest voor je invloed en je werkgeluk. Het resultaat? Je voelt je een tandwiel in een machine waar je geen grip op hebt. Gelukkig is er een vaardigheid waar je aan kunt werken: je eigenaarschap vergroten.
Eigenaarschap is een mentale spier
Eigenaarschap is geen abstract begrip dat je gewoonweg hebt of niet hebt. Het is een vaardigheid, vergelijkbaar met een spier die je moet trainen. Het begint bij radicale eerlijkheid naar jezelf toe. In plaats van te focussen op wat er buiten jouw macht ligt, stel je jezelf de vraag: Wat kan ík doen om de situatie ten goede te keren?
Dat betekent niet dat je alles in je eentje moet oplossen of dat je verantwoordelijk bent voor de fouten van de hele organisatie. Het betekent wél dat je stopt met afwachten. Het gaat om proactiviteit in communicatie, het proactief signaleren van blokkades en het nemen van beslissingen waar anderen twijfelen.
Wanneer je eigenaarschap neemt, verander je van een toeschouwer in een speler. Dit creëert een sneeuwbaleffect: anderen gaan je zien als iemand die oplossingen brengt in plaats van problemen benoemt. Je invloed groeit, en daarmee ook de ruimte die je krijgt om je werk naar eigen inzicht in te richten.
Hoe herken je iemand met sterk eigenaarschap?
Mensen die eigenaarschap tonen, herken je duidelijk aan hun acties. Ze wachten niet op een formele opdracht om in beweging te komen; ze zien wat nodig is en handelen daarnaar.
In de dagelijkse dynamiek vertaalt dit zich naar een aantal zichtbare kenmerken:
● Proactieve instelling: Ze wachten niet op een uitnodiging of een go om een probleem op te lossen. Ze signaleren en acteren.
● Systemisch begrip: Ze snappen niet alleen hun eigen taak, maar ook hoe hun bijdrage de organisatie vooruit helpt.
● Radicale eerlijkheid: Ze communiceren helder over wat wel en niet haalbaar is. Dat betekent ook dat ze grenzen durven te stellen en verwachtingen managen voordat er vertraging ontstaat.
● Verantwoordelijkheid boven schuld: Als iets misgaat, zie je ze niet wijzen naar de omstandigheden of anderen. Ze kijken naar hun eigen aandeel in het proces en hoe ze het de volgende keer beter kunnen doen.
● Leergierigheid: Ze blijven nieuwsgierig, ook als ze al jaren in het vak zitten. Ze zien hun eigen ontwikkeling als een continu project.
● Eigenaarschap van het resultaat: Ze zijn oprecht trots op hun werk, omdat ze begrijpen dat de output een weerspiegeling is van de inzet en verantwoordelijkheid die ze hebben getoond.
Drie vragen voor je volgende overleg
Wil je testen hoe het met jouw eigenaarschap staat? Stel jezelf tijdens je volgende overleg of bij een uitdagend project de volgende drie vragen:
1. Waar focus ik me nu op: de beperking of de mogelijkheid? Zit ik te klagen over wat niet kan, of zoek ik naar wat wél kan?
2. Welke actie kan ik binnen mijn invloedssfeer ondernemen, hoe klein ook? Moet je wachten op input van een ander? Bel ze op of loop even langs.
3. Heb ik de verantwoordelijkheid voor het resultaat echt genomen, of wacht ik tot het me wordt opgedragen?
De transitie naar resultaat
Het ultieme doel van eigenaarschap is niet harder werken, maar effectiever werken. Het gaat erom dat je de regie voert over jouw impact. Natuurlijk is dat proces soms lastig; het vergt moed om uit die comfortabele afwachtende zone te stappen.
Wil je structureel werken aan deze mindset en de transitie maken van afwachtend naar regie voeren? Bij Inner Stance vind je methodieken die je helpen om eigenaarschap te vertalen naar dagelijkse actie. Uiteindelijk bepaal je namelijk zelf hoe groot de impact is die je op je omgeving maakt.
De vrijheid die we zo graag willen in ons werk, komt niet van buitenaf. Die creëer je zelf, door het eigenaarschap te pakken dat er altijd al op je lag te wachten.
Dit bericht is geplaatst op ons open Business channel en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie.
