Stop de juridificering van het web! (1)
6 September 2007 - 13:32
Tags: Maatschappij, Politiek / Overheid, User experience
De overheid moet stoppen met disclaimers in e-mail en op websites, vindt Burger@Overheid.nl. Eindelijk! Een oproep naar mijn hart. Het kan niet zo zijn dat de overheid informatie verstrekt, en dan vervolgens zelf de betrouwbaarheid daarvan ter discussie stelt. Want waar moet ik die informatie ánders vandaan halen?
Wijs juristen hun plek!
Het is toch van de zotte dat mailtjes vanuit ministeries standaard worden afgesloten met de zin: “De Staat (alleen die hóófdletter al, BB) aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband 
houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.” Of dat de website van een willekeurige gemeente vermeldt dat “hoewel bij de samenstelling van de website van de gemeente <censuur> de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt betracht, bestaat de mogelijkheid dat bepaalde informatie niet (meer) correct is. Aan de website van de gemeente <censuur> kunnen geen formele rechten worden ontleend. Verder aanvaardt de gemeente <censuur> geen aansprakelijkheid voor eventuele nadelige gevolgen door onjuistheden en/of gedateerde informatie op haar website”. Dit zou hetzelfde zijn als TNT Post besluit dat postzegels van € 0,39 ‘niet altijd negendertig cent waard kunnen zijn, omdat dat afhangt van de stand van de zon’. Het wordt tijd dat de juristen hun plek wordt gewezen en dat (overheids)organisaties beseffen dat zij ook op het web de plicht hebben om betrouwbare informatie te verstrekken. Zónder voorbehouden.
In strijd met BurgerServiceCode
‘Hét geweten van de e-overheid’, zoals Burger@overheid.nl zichzelf noemt, schrijft op zijn website: “De afzender kan niet eerst allerlei informatie verstrekken en aan het eind doodleuk vermelden dat de boodschap eigenlijk als niet betrouwbaar moet worden beschouwd! Dat is in strijd met punt 4 van de BurgerServiceCode: ‘Als burger heb ik recht op juiste, volledige en actuele informatie. De overheid levert die actief, op maat en afgestemd op mijn situatie.’”
Steun de actie “Disclaim de disclaimer!”
Burger@overheid.nl roept iedereen op om voorbeelden van disclaimers op te sturen, om zo de disclaimercultuur aan de kaak te stellen. U kunt voorbeelden indienen via: Actie: Disclaim de disclaimer!.
Benieuwd naar jouw mening
Niet alleen roep ik van harte op om de actie van Burger@overheid.nl te steunen, maar ik ben ook benieuwd naar jouw mening. Wat vind je hiervan? Zijn disclaimers nodig? Of, in het licht van de stelling die wij (heerlijk, Burger@Overheid.nl en ik vormen nú al een front ;-) innemen, kunnen we zonder? Reageer!
Ps. Er staat ‘(1)’ achter de kop van dit artikel. Dat impliceert dat er nog een artikel zal volgen. En dan komt ook. Want juridische afdelingen kunnen soms een zware stem hebben in de informatie die je naar buiten brengt, maar wat kun je doen om de juristen tevreden te houden én je doelgroepen tegemoet te komen?
Boudewijn Bugter is directeur van Sabel Communicatie Den Haag, voorzitter van de themagroep Webcommunicatie van Logeion, vereniging voor communicatie en auteur van het HBO-studieboek ‘Webcommunicatie’.
1903x gelezen 11 reacties
6 September 2007 om 14:18
Ik ben geen jurist, maar is het niet zo dat rechters in het verleden dit soort disclaimers in de prullenmand hebben gegooid?
Ik denk dat als je van de gemeente een mailtje krijg dat je bouwaanvraag is goedgekeurd (met disclaimer) en het blijkt toch niet te kloppen, je bij de rechter toch heel sterk staat.
6 September 2007 om 15:45
Disclaimers komen voort uit de ANGSTCULTUUR die in Nederland en met name de ambtenarij en grote bedrijven heerst. Niemand durft verantwoordelijkheid te nemen.
Oproep: “Ambtenaar, employee, kom achter je bureau vandaan en ga staan voor je uitspraken. Woorden zijn niet bedoeld om je achter te verschuilen, maar om iets duidelijk te maken.
Stelling: Disclaimers moeten zo min mogelijk gebruikt worden.
6 September 2007 om 17:12
Volgens Van Dale:
dis·clai·mer (de ~ (m.), ~s)
1 mededeling in een publicatie waarin een onderneming haar aansprakelijkheid beperkt
‘Als burger heb ik recht op juiste, volledige en actuele informatie. De overheid levert die actief, op maat en afgestemd op mijn situatie’
Ik zie geen probleem. Juiste, volledige en actuele informatie is een recht, maar dat is natuurlijk heel wat anders als aansprakelijkheid.
We moeten niet naar een aanklaagcultuur gaan ala USA, al is een disclaimer hier wel weer een exponent van ;)
6 September 2007 om 17:41
@Matthias: Ben het niet helemaal met je eens. Een website is net zo goed als een officiële brochure die uitlegt hoe een regeling (bijvoorbeeld) in elkaar zit een middel dat je moet kunnen vertrouwen. Als er staat dat je A moet doen, moet je ervan op aan kunnen dat je niet tóch B had moeten doen. De voorlichtingsbrochures van overheden hebben géén disclaimer en worden, zodra ze achterhaald zijn, niet meer verstrekt. Trouwens, aangezien aanpassen van informatie in een brochure moeilijker is, zou ik daarin een disclaimer méér op zijn plek vinden dan op een website.
Een disclaimer die aangeeft dat aan informatie op een website geen rechten kunnen worden ontleend, gaat voorbij aan het feit dat een website à la minute geüpdated kan worden. Alleen al omdat zo’n aanpassing met een beetje goed CMS een handeling van niks is, is een disclaimer onzin.
Het is verschuilgedrag. En dat vind ik van mijn bestuurders een zwaktebod. Als je de regeling kunt veranderen, kun je ook alle informatie óver die regeling in één moeite door aanpassen.
7 September 2007 om 11:59
Op de overheid moet vertrouwd kunnen worden, met dat basisbeginsel ben ik het van harte eens.
Zoals Boudewijn al terecht aanstipt zijn websites zeer eenvoudig en snel aan te passen. De vraag is dan ook altijd: waarop heeft de burger vertrouwd? Op de versie van nu, of van tien seconden later? Bij drukwerk is dat probleem veel eenvoudig te ondervangen, je overlegt gewoon het papier waarop een tekst stond waarop je vertrouwd en naar gehandeld hebt.
Of, is dat wellicht een non-discussie en had de burger mogen vertrouwen op beide versies van de pagina op het web?
In het verlengde daarvan: hebben we liever dat de overheid veel en snel online haar teksten publiceert? Of blijven we liever bij het tragere drukwerk, wat dan vervolgens vermoedelijk tot in den treuren wordt gecontroleerd voor het uitgegeven wordt? Overigens vaak ook met disclaimers trouwens….
7 September 2007 om 12:01
Voor regelingen e.d. zou een wiki zelfs nog beter zijn waarbij het mogelijk is om de wijzigingen aan de content openbaar te volgen. Hierdoor ontstaat echt duidelijkheid betreft de situatie op het moment dat je informatie opzoekt e.d.
10 September 2007 om 22:41
Wat overheden maar ook bedrijven zich misschien niet realiseren is dat ze door hun disclaimer in feite onbetrouwbaar worden. “Aan de informatie op deze website kunnen geen rechten worden ontleend” betekent niet alleen “Het kan gebeuren dat we een foutje maken” maar veel klanten zullen dit ook interpreteren als “We beloven van alles op onze website, maar u mag ons er niet aan houden”.
Veel sterker is het om je kwetsbaar op te stellen. Niet de verantwoordelijkheid ontwijken, maar die juist grijpen. Dat is ook het alternatief waar Burger@overheid voorstander van is: de Proclaimer. “Als er een fout staat op onze website, laat het ons dan alstublieft weten. We kunnen de tekst dan zonodig aanpassen.” enzovoort.
Geinspireerd door de oproep van Burger@overheid heb ik voor een online retailer (binnenkort live) vorige week een proclaimer geschreven, en de reacties bij marketing en communicatie waren erg enthousiast. Als de directie het daadwerkelijk aandurft, is het straks een van de eerste Nederlandse bedrijven met een proclaimer. Wordt vervolgd.
11 September 2007 om 09:02
@Aartjan: Mooi Verwoord ;-)
En goed dat je het geprobeerd hebt. Wanneer de online retailer zijn Proclaimer daadwerkelijk plaatst, zul je ons daar neem ik aan langs deze weg van op de hoogte stellen?
11 September 2007 om 09:24
@ Boudewijn: Zal ik zeker doen: als we groen licht krijgen en de proclaimer gaat live, zet ik direct een linkje in de reacties.
27 October 2007 om 21:55
Afgelopen week live gegaan: Ditzo. De fatsoenlijke internetverzekeraar. Zonder disclaimer, met proclaimer