Schaken en Scrabble zijn allebei prachtige spellen, zonder dobbelstenen met eerlijke regels en een rechtvaardig beroep op het vermogen om na te denken. Valsspelen is niet eenvoudig, tenzij je gaat rommelen met stukken of de klok (schaken) of met de letters die je krijgt (Scrabble). Een ruimte, een tafel met een paar stoelen, een bord en de bijbehorende attributen, meer heb je niet nodig. Het waren mooie tijden, Sinterklaas bestond en je kocht nog een kaartje voor de trein.
Dopingvrij
En toen kwam de technologie, en daarmee de verleiding voor het bederf. Neem nu schaken. Je hoeft natuurlijk niet per se aan hetzelfde bord te zitten om tegen elkaar te spelen. Zo had je correspondentieschaak, waarbij je per briefkaart, toen nog ansichtkaart, elkaar de zetten toestuurde. Bekend is ook de variant met de bankboekingen toen die mogelijk werden; je maakte elkaar een cent over onder vermelding van de zet, Lf1-c5, bijvoorbeeld. Het spaarde een postzegel en de banken hadden het nakijken (hun wraak zou zoet zijn, in het begin van de 21e eeuw). En toen kwamen het internet en de schaakcomputers en kon je je afvragen in hoeverre het ‘afstand schaken’ nog dopingvrij was.
Bekend is het ‘analoge’ incident dat de geschiedenis inging als toiletgate. Tijdens het WK schaken 2006 in Elista, Rusland, speelde wereldkampioen Kramnik tegen uitdager Topalov. De winnaar zou de nieuwe titeldrager zijn. Iedere speler had een eigen wc. Na de vierde partij -het staat 3-1 voor Kramnik- beschuldigt het Topalov-team Kramnik van oneigenlijk gebruik van de wc; hij zou er in verbinding staan met computerhulp. Het voorstel om gebruik te maken van een gezamenlijke wc werd niet geaccepteerd door Kramnik; hij kwam niet opdagen in de 5e partij en verloor deze. Kramnik won uiteindelijk na een verlenging en het kwam nooit meer goed tussen deze twee.
Hulpprogramma’s
Neem nu Scrabble. Een prachtspel, en tegenwoordig speelt de halve wereld Wordfeud op de smartphone. Je speelt tegen een bekende of onbekende, ergens op de wereld. De computer geeft je letters, en je krijgt een paar dagen de tijd om te antwoorden op een gelegd woord. Niets aan de hand. Maar natuurlijk verschenen de hulpprogramma’s. Ze zijn in eerste instantie gratis. Je vertelt welke letters je hebt, en wat er op het bord ligt, en een domme computer met een grote woordenschat komt met aanbevelingen. Wil je echt een mooi woord leggen dan moet je € 1,59,- overmaken (Wordfeud Helper, schooiers). Het programmaatje schijnt veel gebruikt te worden. Speel je nu tegen een mens of tegen een computer? Het is onduidelijk. De technologie opent de weg naar wantrouwen en verleiding.
Klassieke setting
Dinsdagavond. Het NOS-journaal meldt dat het ouderwetse Scrabble spel tijdelijk is uitverkocht. Het spel is populair geworden dankzij Wordfeud. Blijkbaar willen de mensen spelen in een klassieke setting: eenheid van tijd, plaats en handeling. Eerlijk, letterlijk hulpeloos, je denkt na terwijl de zandloper de tijd weg korrelt. Warme chocolademelk. Het is mooi. Dankzij de bemoeizucht van computers gaan we weer terug naar het ouderwetse bordspel. Dat spoorboekje komt ook nog eens terug.
Deze column werd eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.
Pelpina Trip 
Arnout Hasselaar 
Tabletdoekjes 
nikki 
Karel Oude Rengerink 
Ook een leuke website voor wordfeud om je verslaving te testen is wordfeudwoorden.nl
Leuke link bas!
Ik neig naar een extreme verslaving!
Jij?
Leuk artikel!
Wat ik zelf een leuke helper-app vindt is WordFeud helper! Die is niet in eerste instantie gratis maar meteen betaald. Het leuke hieraan vind ik dat hij niet keihard cheat maar puur langste woorden geeft met jouw letters dus je moet zelf nog heel goed nadenken waar je het woord plaatst. En je krijgt ook meteen definities van de woorden dus je leert er ook nog wat van!
Leuke column. Maar wat ik me nu afvraag: in hoeverre is even snel googlen uit den boze als je aan het wordfeuden bent? Aan tafel bij Scrabble kun je immers ook even op je smartphone spieken. Betalen voor een goed woord vind ik trouwens best wel treurig. Of zoals het aloude gezegde luidt: het is maar een spelletje!
“Blijkbaar willen de mensen spelen in een klassieke setting: eenheid van tijd, plaats en handeling. Eerlijk, letter …”
Ik lees regelmatig leuke stukken of stukjes van deze auteur. Deze column (zal ik het maar noemen) valt daar niet onder. Ik vind dit gratuit gezever. Stop toch met al die niet bestaande wetten en gezochte aannames. Is het niet gewoon zo dat Scrabble door Wordfeud veel free publicity krijgt en daardoor weer volop wordt verkocht? Niks back to classic!
Bob, het is toch cheaten met dat programma.
Aardige column weer, Joost. Het verbaast me niet dat mensen het ouderwetse bord weer pakken. Dat is denk ik niet omdat je anders kunt vals spelen, maar omdat de gezelligheid tien keer groter is. Bij mij thuis is het spel ook weer van zolder gehaald door de kids.
Verschrikkelijk die helper appjes. Begrijp best dat je ooit even kijkt naar wat er in hemelsnaam met de Q te maken is of met een Y. Maar hoe leuk is puzzelen nog als zelf nadenken te moeilijk is. Ga dan naar de New Kids.
Wat ik nog wel tegen kwam, grappig idee, was WordVilt (http://www.wordvilt.nl) en compleet cheatvrij want geen spelregels. Zijn wel leuke drinkspelletjes mee te verzinnen onder de boom :)
Leuk stuk
@Harry Schuring
Is het niet zo dat dat de definitie nou net is van aan aanname?
Je neemt het aan zonder feitelijke ondersteuning. (lijkt me trouwens ook bijzonder onzinnig om een wetenschappelijk onderzoek te starten naar het bordspel scrabble, wordfeud en de hang naar gezelligheid rond de tafel, maar dat is mijn mening)
Je probeert met onderbouwing een stelling aannemelijk te maken.
En zo vreemd is de stelling niet. Er is toch een correlatie tussen electronisch en bord. Van vele bordspellen zijn in de loop der jaren electronische versies ontstaan. (risk, monolpoly, mens erger je niet en vele anderen). Maar ook andersom (kijk naar angrybirds) is het geval. Het een stimuleert wellicht het ander. Dat dat dan toevallig overeenkomt met het ‘classic gevoel’ is leuk en wellicht noemenswaardig.
Vrijheid van schrijven zullen we het maar noemen.
Verder vind ik wel dat vals spelen bij een spel, zeker als het om een gezelsschapsspel gaat tocj wel zielig. Je speelt het niet, je laat je spelen. Jij bent het doorgeefluik van een computer naar de andere speler toe.
Mijn vriendin @marikehan en haar man @san_han zijn een mooi intitiatief gestart om wordfeud te spelen voor een goed doel. Met of zonder ‘hulp’ van de computer speel je met 10 anderen in een poule voor de Stichting Metakids. Hierbij is meedoen zeker belangrijker dan winnen. Marike schreef er een mooie blog over http://www.marikehan.wordpress.com over wordfeud, verslaving, contact, goede doelen en ook helaas valsspelen.
Ik wordt helemaal niet goed van al die de cheaters in wordfeud, denk dat ik voortaan alleen nog maar met bekenden speel (hoewel ik daar ook iemand verdenk van cheaten). Ik matig me aan dat ik vrij goed ben, haal meestal wel meer dan 300 punten, maar tegen een computer die een compleet woordenboek doorloopt kan ik niet op. De lol raakt er (mede door irritatie over woorden die niet blijken te kunnen) flink af.
Fred
Bussum